Уважаемые пользователи,
теперь, чтобы создать тему или оставить комментарий, необходимо авторизоваться и подтвердить номер телефона.
Это позволит сделать атмосферу на форуме более дружелюбной.
Ити Чурапчы института тустууга олох туhата суох институт дуо?!
444  -    6510
Туохха анаан тэриллибит институтуй?
Туох ситиhиилэрдээ5ий?
Тустууну научно то5о сайыннарбатый?
Лучший ответ
Оценили: 16
Могул
29 марта

Кырдьык Чурапчы институтуттан тустууга туох да туһа суох! Чурапчы спортка коррупция сытыйа сайдыбыт дойдута! Уонна хантан сайдар!

Ответов 45
  • ДалбаарХотун
    21 марта
     

    http://new.chgifkis.ru/ киьи бо5о уорэхтэннэ. Аны институт уо5эн киирэн бараары гынныгыт дуо. Буруйдаах була сатаан.

    9
    • 123
      21 марта
       

      ДалбаарХотун,
      уэрэх туhунан буолбатах.
      Тустууга туох туhаны а5алла диэн дии?!
      Туох ситиhиилэннибит тустууга ити целый институт баар буолан.
      Тэhэ научнай улэ барда туксууга?!
      Ситиhиилэрбит ханналарый?

      13
      • ДалбаарХотун
        21 марта
         

        123, киирэн уо5э охсун диэн, ынырыы ди... Бу тустуу ЧР буппутун кэннэ, киьини барытын уохтулэр, топ аайы, о5олору(молтох ор, балероннар, ойдоро,суох) , тренердары(билбэттэрсатаабаттаркыьамматтар) , Спиридоновы, Илдарханы кытары. Аны бу институт хаалла бьылаах... Кытаатан уохсэн биэрин... Ким да ордубата бьылаах... Истерикалаан туьэннит...
        Дьинээхтии туох улэ барбытын билээри гыммыккыт буоллар официально запрос ыытын ээ чифкис ректорыгар, манна уохсубэккэ

        4
    • Ппц
      21 марта
       

      ДалбаарХотун, чуапчыгын киллэримэ эрэ!!! Пулевой стрельба тренера септее5ун суруйбута, үп-харчы бөҕө көппүтэ отдачата минимум.

      8
      • ДалбаарХотун
        21 марта
         

        Ппц, махтал, но Чурапчыга сыьыаным суох, объективно коро сатыыбын, туораттан

        2
        • Прст
          21 марта
           

          ДалбаарХотун, оччо5уна то5о этиhэ5ин?
          Сэпкэ боппуруос туруоруллар буолла5а дии?
          Чурапчы института, УОР, ШВСМ бааллар да ЧР катастрофичнай результааттаах диэн буолла дии?

          8
  • Старый Индеец
    22 марта
     

    Туһалаах үньүстүтүүт

    4
  • 321
    22 марта
     

    Научнай улэннэн чурапча иниститутугар 2 разрядтаах дьон дьрыгырыа ол туох туьалаах буолуой

    0
  • Сыалаах
    22 марта
     

    Далбаар хотуннар курдук далбаайдар буоллага чарапчы устутууккэ. туох даганы ситиьии суох. наар урукку олимпиецтары аагын да аагын. Этин эрэ ким эмэ кандидат дуу, доктор наук буолла дуо бу устутууткэлэртэн? Туох практическай туьа агааллылар саха тустуута сайдарыгар?

    5
    • 7777
      22 марта
       

      Сыалаах, боксага Саха сиригэр лидербит кимий билигин, Россияга марафонна ким чемпионканый, легионер тустууктартан арыый ситиьиилээх кимий...ханна уерэммиттэрэй уонна билигин да уерэнэ сылдьалларый...бастаан ону саатар бил

      4
    • ДалбаарХотун
      24 марта
       

      Сыалаах, оодьэ, онтон ордуохпут да, дьону эрэ уо5эргэ бэркит. Далбайдар эбитэ буоллар, институт астарыа суох этилэр буо...

      2
    • 456
      24 марта
       

      Сыалаах,
      Урдук" уэрэхтээх физрук бэ5эну сыл аайы "тыа" унустутуутэ таhаар да таhаар. Онтукайдарбыт тугу туhалаатылар, ханна баалларый? Тэhэ элбэх мэтээл а5аллылар?!

      3
      • 9293_nifa
        9293_nifa
        Нифа
        1 апреля
         

        456, Yксүлэрэ глава, глава замнара буоллулар, ырыаһыттар кытта бааллар. smiling face with open mouth and cold sweat

        0
  • Саня
    23 марта
     

    А где Олимпийские медали? Продолжатели Олимпийских побед? Деревенским институтом заблокировали?
    В Чурапче?

    4
  • Могул
    29 марта
     

    Кырдьык Чурапчы институтуттан тустууга туох да туһа суох! Чурапчы спортка коррупция сытыйа сайдыбыт дойдута! Уонна хантан сайдар!

    16
  • 215boris
    30 марта
     

    Куолулуу олорума бар дьарыктан хата

    4
  • кыстык1973
    30 марта
     

    Ыспартысманнары иитэр дииsmiling face with open mouth and cold sweat

    1
  • Rim05
    30 марта
     

    Чурапчинский «институт», наряду с мирнинским, нерюнгринским, октемским - прожект МЕН. Сымыйа институт. Таах сибиэ, аатыгар эрэ урдук уорэх! Хаачыстыба суох!

    5
    • Krazer
      30 марта
       

      Rim05, МЕН базаларын онордо5о дии, ректор буолбатах кини, уерэтии качествотыгар МЕН буруйа суох. Иннэ дир буоллаххына медцентрга кэлэн эмтэнимэ ээ, аймахтаргын эмиэ боп))). Наадаа суох балыыьа, Николаев тутарбыт буолан сатаан эмтээбэттэр дии дии))).

      3
  • mogoy
    30 марта
     

    онтон о5олорбут урдук уерэхтэнэн улэлии сырыттахтара.
    то5о ол Чурапчы эрэ институтугар иннэн хааллын?
    онтон СВФУ физкультурный институтун того уехпэккиний?

    2
    • ДалбаарХотун
      2 апреля
       

      mogoy, свфу ифкис бюджет миэстэтэ суох, кафедралара сыл аайы сабыллан а5ыйаан иьэр, сокращение ежегодно, оннук эстээри олорор дьонтон тугу ирдээри гына5ын, уохтэрээри ыйыытта олоро5ун "то5о уохпэккин" буолумуна5ын... ЧИФКИС сайдан иьэр онно холоотоххо...

      0
  • baklajan
    30 марта
     

    Чгифкиска тустууктар эрэ буотах, элбэх факультет уонна кафедра баар.

    4
  • mogoy
    30 марта
     

    Автор, бэйэ5ин керунэ5ин дуо? чел оло5у тутуьа5ын? эбэтэр унту уойан баран дивааннар сыт та5аара куолулуу сыта5ын?

    3
    • Макс2020
      31 марта
       

      mogoy,
      боппуруос Чурапчы института ТУСТУУГА туох туhаны а5аларый диэн дии.
      Бутэhик чемпионат РФ ТУСТУУГА провал буолта дии. Чурапчы институтуттан ТУСТУУГА ситиhиилээх ким баарый билигин?

      2
  • дикобраз
    31 марта
     

    Сахалар уоскуйуҥ эрэ, итинник боппуруос үөскээбит буоллаҕына кураанахха үөскээбэт. Этэн тураллар Коркин методикатын үчүгэйдик үөрэппэккэ, туттубакка тураллар диэн. Ол иһин институту Чурапчыга арыйдахтара, тустуу сайдарыгар өйөбүл буолуо диэн. Итиннэ дьигинэн онно үөрэммит, онтон тахсыбыт дьоннор үлэлиэхтээхтэр этэ, Пинигин, Иванов. Ол суох уонна сайдыы суох

    0
  • Уста
    Уста
    Уста
    31 марта
     

    Куөл,диэн күөл буо🤧Ычча,кыараҕас😅
    Саха,Сирэ Киэн буо😂

    0
  • 11117
    31 марта
     

    Ханнык улуустан суруйаргыт буоллар, Чурапчылартан ыларгыт суох тустууга Олимпийскай чемпион Чурапчыга уонна Эдьигээнҥэ баар, тустууктаргытын хаччынан көмөлөһөн Олимпиаданы хотя бы турист быһыытынан көрдөрүн, кыратык Олимпиада диэн тугун биллинэр

    2
  • ЭрэлЭркин
    31 марта
     

    Маннык бэйэбит икки ардыбытыгар үөхсэ олордохпутуна ситиһии,сайдыы чуолкай кэлбэт, мин санаабар тустуу сайдыытыгар этииилэргитин суруйаргыт ордук туһалаах буолуо этэ, дьиэҕэ олорон барытын сиилии олороргут саамай чэпчэки суол. Чурапчы института тэриллибитэ сахалар биһиги дьолбут ону таба өйдүөх тустааххыт, төһөлөөх тыа ыччата үрдүк үөрэҕи ылан дойдуларыгар тиийэн физкультура учууталынан, ыччат салайааччыларынан, оскуола дириэктэринэн, нэһилиэк улуус баһылыктарынан үлэлии сайда сайыннара сылдьалларый. Тустууктары таһаарбат диэн суруйбуккут даҕаны институт иһинэн тренердар үлэлээбэттэр, институт базатыгар үлэлии сылдьар тренердар республика спорт министиэристибэтин ведоственнай РЦСП тэрилтэтин иһинэн үлэлии сылдьаллар, национальнай көрүҥнэргэ республиканскай Модун спортивнай центртан штаттаах тренердар үлэлииллэр.

    5
  • sakha_tennis
    31 марта
     

    кырльык оннук! олох туьата суох институт! ханна баалларый олимпийскай чемпионнар? Аан Дойду чемпионнара? суох! Республика иитэн-аьатан олорор!

    0
    • Nurgun7
      31 марта
       

      sakha_tennis, Сынньан Чурапчы института федеральнай республиканскай буотах

      2
  • Александр-75
    Александр-75
    Александр
    31 марта
     

    ити автор инник ыйытара, интириэьиргиирэ оруннаах дии саныыбын, но билинни олоххо институт "сайт" диэннээ5э буолуо дии, онно тугу эмит сырдаталлар ини ситиьиилэрин, ким институту бутэрэн ситиьиилээхтик улэлии сылдьарын, спорт сайдарыгар туох улэ барарын, ханнык научнай улэлэр баралларын. Улуу тренер Коркин уолаттары хайдах дьарыктаабыт методтара баар буо, кини индивидуально ким туох хаачыстыбалаа5ын таба керен онтукайын сайыннараары уолаттары со5уруу ыыталаан олимпиецтар та5ыстахтара. Мин санаабар уонна билинни тустуу олох атын урукку тустууттан, олох да уларыйда5а дии

    1
  • Abbey
    31 марта
     

    Сахалар как всегда! Хотторору эмиэ сатыахха наада, наар буруйдаа5ы була сатаан ньа5айдананныт! Кэтэhэр диэн эмиэ баар, туох да сразу кэлбэт.

    4
    • Vyrviglaz
      Vyrviglaz
      Vyrviglaz
      31 марта
       

      Abbey, Ээ, ити күннээҕинэн куолулуур дьон инник саҥарар. ЧИФКИС, ШВСМ, СВФУ чемпионнары, специалистары олох конвейер курдук таһаарыахтаахтарын курдук. Рутиннай үлэ диэни билбэттэр.

      2
  • Churapcha2021
    31 марта
     

    Чурапчыбын, Чурапчы институтугар улэлиибин. Оруннаах ыйытыы. Бастатан туран институт тэриллибит сурун сыала - тыа ыччатын уерэхтээьин (!!!). МЕН 90с сыллар кэннэ тыа сиригэр "интеллигенция эстэн эрэр, эдэр ыччат кэхтэн эрэр" диэн кыьалха баарын керен Саха Сирин араас муннуктарыгар урдук уерэх кыьаларын арыйарга улэлэспитэ. Онтон биирдэстэрэ ЧИФКиС. Уерэхтээьин бастакы миэстэгэ, дьарык иккис этэ. Бастакы 7 сыл республикаттан убулэнэн улэлээбиппит, онтон Россия минспордун института буолбуппут. Аны Минспорт РФ политикатынан уерэх кыьаларыгар УЕРЭХТЭЭЬИННЭ эрэ бюджет керуллэр диэн, тренердар хамнастара, выезд харчыта, дьарык тэрийэр харчы биэрбэт буолуута баар эбит. Уонча сыл внебюджет харчытыттан спортсменнары поддержкалаан результат баар буолан испитэ: Корякин Биичэ, Аянитов Коля Олимпиада кебуругэр тустар чиэскэ тиксибиттэрэ. Россияга, Европага, Аан дойдуга студеннар курэхтэригэр чемпионнар призердар бааллара: Скрябин Нюргун, Андреев Владик, Старостин Юрий уо.д.а.
    Аныгы олоххо уп-харчы баар буоллагына хамсааьын таххарын бары билэбит. Билигин спорт керуннэрин сайыннарыыга Саха Сирин спордун министерствота Чурапчыга улэлэтэр тэрилтэлэрэ - РЦСП, Модун. Институтка, институт спортсменнарыгар диэн туспа ХАРЧЫ КЕРБЕТ республика. Теье кыалларынан (анал спорт ситиьиинэн стипендия, индивидуальный график) биэрэн уолаттарбытын поддержкалыыр кыахпыт ол эрэ. Уруккаттан туруорсар туруорсуубут - спорт институтугар ТУСПА тренер штата баар буолуохтаах диэн Россия Минспортун ректордара этэллэр (билигин хомойуох иьин суох). Сана министр Матыцин дьэ ейуех курдук буолан эрэр. Урдук уерэх кыьаларыгар спортклубтар ненуе убулээьин баар буолуох курдук. Гынан баран улаханнык санарбаппыт (Саха сиэринэн). Баар буоллагына - баар диэхпит. Билигин Саха Сириттэн алта Олимпиадага кыттаары бэлэмнэнэ сылдьар спортсменнартан биэьэ ЧИФКиС студена, выпуснига - Трофимова Сардана (сууруу), Егоров Вася (бокс), Скрябин Нюргун, Андреев Владик, Григорьев Эдик.
    Наука еттутунэн тустууга чинчийиилэр бааллар. Ол баалларын улэлии сылдьар тренердар туска туьанын диэн этэбит, ейдетер улэ ыытабыт: доруобуйа, витаминизация, методика еттугэр. НО хас биирдии тренер туспа буочардаах, туспа БЭЙЭТЭ эрэ билэр ньымалардаах, субэни бирикээс курдук санаан есеьен ылсыбат да еруттэр бааллар.
    Тустуу мелтеебутун туьунан вопрос турбута ыраатта, биьиэхэ эрэ буотах. Фанаттар элбэхпит, инник хоруйдар баалларын тустаах улэьиттэр, салайааччылар эмиэ керен, ааган, ортотунан ылынан уолаттарбытын ситиьиигэ тиэрдэр суолу булан ылыахтара диэн эрэнэбит.
    Спорт политика буолбута хомолтолоох, уопсай "идея", "огонь", "сайдыы суола", "патритиозм" буолара буоллар диэн биир бэйэм бага санаалаахпын (конечно фанат эрэ быьыытынан керуум буолуо)

    8
  • greg69
    31 марта
     

    Чурапчыга тустуу института суох ээ, чурапчыга физкультурнай институт баар онно физруктары бэлэмнииллэр

    4
  • pelmentarii
    pelmentarii
    пранчук
    31 марта
     

    ЯКТ.РУ. целенаправленно проводит политику раскола общества по национальному признаку. Где надзорные органы, блюдящие интересы закона!

    3
  • 123.
    2 апреля
     

    КУОҺУРА СУОХ ТУСТУУ

    КЫЫМ.РУ
    21.11.2019 18:47

    50 сыл ынараа өттүгэр Чурапчы тустууга
    оскуолатын үс уола И.Федосеев, С.Макаров,
    улахан дьоҥҥо Р. Дмитриев саха диэн
    омук баарын Аан дойдуга билиһиннэрбиттэрин кэрэһэлээн Үтүө киһибэр, саха Аан дойдуга тахсар аанын арыйсыбыт Сэмэн Макаровка аныыбын.

    Сэмэн ахтыыларыттан саҕыллан
    sport semen makarov

    Эн-мин дэһэн сэһэргэһэр дьонум тустуу туһунан санааҕын атастас диэн хас да төгүл этии киллэрбиттэрин быһа гыммакка уонна спорт ротаҕа бииргэ сулууспалаабыт атаһым Сэмэн Макаров ситиһиитин бэлиэтиир үөрүүгэ-көтүүгэ кыттыһан, киниэхэ сэллээбэт сэниэни, уостубат уйгуну, чөл, чэгиэн, чэбдик сылдьан чулуу дьонун-сэргэтин, тустуу ымпыгын-чымпыгын бэйэтин холобуругар олоҕуран эдэр ыччакка өр кэмҥэ кэпсии-ипсии сырыттын диэн, баҕар миигиттэн тугу эмит онно эбии этиэ эбитэ дуу диэн суруйан эрэбин. Биһиги төрүт үөрэхпит киһини билсэн, чуҥнаан, сибикилээн, чопчулаһан, алтыһан, үөрэтэн өтө көрөн, киһи инникитин ситэрэ сатыыр баҕалааҕын Сэмэн бэркэ диэн билэрин кини ахтыыларыттан ааҕан билэбит. Коркин олоҕун, үлэтин сүнньэ баҕар эдэр дьоҥҥо холобур буолан саха салгыы барарыгар холобур буолуон сеп. Онон алҕаспытын билинэн төрүт өйбүтүн булунарбыт уолдьаста быһыылаах. Аан дойдуга аатырбыт психолог А. Маслоу 1970 с. киһи баҕа санаатын ырытан маннык түмүккэ кэлбит: баҕа санаа 85% эт-сиин үлэтин толорорго ананар эбит, 70% — бэйэни көрүнэргэ уонна көмүскэнэргэ, 50% — тапталга уонна сыһыаҥҥа, 40% — бэйэни билинэргэ, 10% — бэйэ кыаҕын сөпкө туһанарга. Бу бэйэ кыаҕын сөпкө туһанарга анаан маннык суруйбут: «Творчество — универсальная функция человека, которая ведет ко всем формам самовыражения» диэн.

    Мин Сэмэн ахтыыларыгар кыттыһан туран, ити ааттаммыт чулуу дьоммун кытта бииргэ дьарыкка, үөрэххэ, үлэҕэ балай да алтыспыт буоламмын, син ону-маны иҥэриммиппин быһыылаах. Ол бэлиэтин күрэс түһүлгэтин тэрийэр үлэҕэ сылдьан таба көрөн талан ылан, кэпсэтэн-ипсэтэн, сүбэлэһэн-амалаһан, өйөөн-убаан үлэлэппит дьонум ситиһиилэринэн быһаарабын. Уопсайа уонча сыл иһигэр сүүрбэттэн эрэ тахса, үлэлэрин түмүгүн өтө көрөн үлэлэспит дьонум уон аҕыс күрэс түһүлгэтин көрүҥнэригэр сүүс отучча тегүл Аан дойду, Европа түһүлгэлэрин кыайбыттара. Сатаан тэрийдэххэ ыччаппыт дьоҕура сүдү эбит диэн түмүккэ кэлбитим. Тустууга сүүрбэ аҕыс сыл буолан баран Дима Михайлов Илларион Федосеев ситиһиитин хатылаабыта, Герман Контоев, кыратык хойутаан да буоллар, Павел Пинигин ситиһиитин хатылаан эдэр уолаттарга эрэл кыымын сахпытын ким мэлдьэһиэй. Ити ситиһиилэртэн сэттэ уончалара таҥара таайдарын өйүнэн баһыйары ситиспиттэрэ саха омуга, сорук туруоруннаҕына, улуу омуктары кытта тэҥҥэ турарын тоһоҕолоон бэлиэтээбиппит. Бу этиилэрбин биһиги кэммитигэр бара турар араас эйгэҕэ сыһыаран этиэхпин баҕарабын. Тустуу түспүт төрүөтэ тренердэр эрэ буруйдара буолбатах, ол быһаарыытыгар холонон көрүүм.

    Хайа да үлэ тахсыыта — салайааччыттан тутулуктаах
    Бастаан манныгы этиим. Биһиги былаас бэлэмигэр олорон, муннубутунан олоҕу бэйэбит тыырбаккабыт, директиванан үлэлээн мындыр өйбүт сыппаабыта, буккуур-тэккиир кэмигэр мунан-тэнэн быстах санааҕа аһары убаммыппыт, оҕолорбутун киһилии киһи таһымыгар тиэрдэр иитэр өйбүт-санаабыт намтаабыта, идэҕэ уһуйар, такайар үөрэхпит ситимэ сэллээбитэ барыта ааҕыллыахтаах. Аны хайа да үлэ тахсыыта салайар киһиттэн тутуллар. Салайар киһи икки өрүттээх. Салайааччылар баһыйар үгүстэрэ үлэ түбүгүн туһугар үлэлииллэр, үлэ түмүгүн туһугар үлэлиир киһи олох аҕыйах. Мин санаабар айар дьоҕурдаах киһи бастакы, толорор кыахтаах киһи иккис, айыллыбыты олоҕу кытта дьүөрэлиир киһи үһүс таһымҥа туруохтаахтар. Холобур, салайар эйгэҕэ бу сүүс сыл иһигэр түмүк туһугар үлэлээбит дьоммутун, улахаттарын ааттаатахха, М.К. Аммосовы, С.З. Борисовы, И.Е. Винокуровы, Г.И. Чиряевы, М.Е. Николаевы эрэ мин ааттыахпын сөп. Иитэр, уһуйар эйгэҕэ эмиэ элбэҕэ суохтар, мин ааҕан билэр дьоммуттан П.Х. Староватовы, Г.Е. Бессоновы, Б.Н. Андреевы, В.Л. Сенькины, Г.Н., К.И. Самсоновтары, М.А. Алексеевы, Д.П. Коркины, кэпсэтэн-ипсэтэн билбит дьоммун А.С. Шадрины, Н.Н. Кычкины, Н.А. Алексееваны, Р.С. Улыбинаны, Н.Г. Соломоновы уонна арыый эдэр үлэлии сылдьар дьону ааттаталыахпын сөп буолуо буолан баран арыый эрдэ дии саныыбын.

    Бу отуттан тахса сыл иһигэр тустууга оскуола тэрийэр кыахтаах үс эрэ киһи үөскүү сырыттылар эрээри араас моһоллору кыайан туораабакка үөскээбит санааларын сиппэтилэр (Уваров, Кириллин, Малышев). Бу дьиҥ иһигэр киирдэххэ аҕыйах. Инникитин билиилээх тренербит өссө аҕыйыыр кутталлаах. Ону туоратаары 1998 сыллаахха, ол саҕана үрдүк үөрэҕи көрөр-истэр Госкомитет бэрэссэдээтэлэ, өйдөһөр-өйөһөр киһибинээн, Р.Р. Ноговицынныын баһылыкпытыгар Чурапчы спорт оскуолатын “Высшая школа тренеров” диэн ааттаан үлэлэтиэххэ диэн этии киллэрбиппит. Кэлин истэн билбиппит Михаил Ефимович М.Д. Гуляевы Москваҕа ыытан “оннук оскуола хайдах тэриллиэҕин бил” диэбит. Онтон иккис институт тэриллэр буолбутун истэн баран баһылыкпар киирэн “бачча аҕыйах киһилээх дойдуга биир идэҕэ икки үрдүк үөрэх баара табыгаһа суох, тренер үлэтэ олох атын үлэ, ол наада” диэбиппин ылымматаҕа. Билигин ити дьон-сэргэ тылыгар киирбит тренердэрбитин солбуйар дьоммут суохтара Роман Романович биһикки сөптөөх этиини этэ сылдьыбыппыт туоһута, баһылыкпыт өйүн-санаатын сөптөөх суолга-иискэ киллэрбэтэх буруйбут эбит дии саныыбын.

    Онон, хас биирдии киһи, тэрилтэ, хайысха хайдах суолу тутуһара барыта былаас сөптөөх дьаһалы ылынарыттан тутуллар. Холобур, бастакытынан, дьон-сэргэ муммут-тэммит кэмигэр салайааччыларбыт омуктарын санаатын тахсыылаах үлэлэринэн кыайан хааччыйбатах содулларыгар хас биирдии киһи олоҕун оҥосторугар эрэл үөскээбэтэҕинэн быһаарыахха эмиэ сөп. Иккиһинэн, А.С. Шадрин курдук дириҥ өйдөөх, киэҥ-куоҥ киһилии быһыылаах, тренер туһугар бэйэтин аатын-суолун биллэрэр-көрдөрөр кыаҕын толук уурар, күрэс түһүлгэтин оскуолатын дьонун тылыгар-өһүгэр киллэрэн салайар кыахтаах киһи суоҕуттан эмиэ үлэ тахсыбат. Үсүһүнэн, бу дьон үлэлэрин саҕалаабыт улуустарын дьоно-сэргэтэ чурапчылар курдук киһилэрин туһугар түмүллэ охсон биир санааҕа киирэн өйүү охсубатахтарыттан буолуон эмиэ сөп. Төрдүһүнэн, олох уларыйан тренер кыра хамнаһыгар элбэх оҕолоох ыал оҕолорун атахтарыгар туруорар кыахтара кыччаабытыттан, онно былаас өттүттэн сөптөөх көмө оҥоһуллубатаҕыттан тутуллабыт диэтэххэ билиҥҥи кэмҥэ кырдьык.

    Тустууга үрдүк араҥа дьайыыта
    Мин биһиги бастакы президиэммитигэр эрэнэн, кинини кытта уон аҕыс сыл эн-мин дэһэн үлэлэстим. Онон, политика оруола олохпут хайа да эйгэтигэр сүдү улахан суолталааҕын сөпкө өйдүүбүн дии саныыбын. Холобур, Европа католиктара Азия омуктарын итэҕэллэрин ылыммакка, бэйэлэригэр тиэрдибэккэ уонна айылҕаны бас билэр баҕа санааларын илиҥҥи дойдулар ылымматтарын утаран туораппыттара 1000 сыл буолла, ол былаһын тухары күөнтэһии тохтоло суох бара турар. Биһиги кэммитигэр “холодная война” диэн утарыта туруу Америка уонна Сэбиэскэй Союз икки ардыгар 1946 сылтан 1990 сылга диэри барбытын бары билэбит. Ити майгы хатыланан эрэрин көрө олоробут. 1950 с. АХШ президена Г. Трумэн “Директива СНБ-68” диэн Сэбиэскэй Союз ис туругун ыһарга анаммыт программаҕа илии баттаабыта, 80-с сылларга “Гарвард” уонна “Хьюстон” үрдүк үөрэхтэрин аатыттан Союһу ыһар бырайыактар тахсыбыттара. Оҥоһуллубут дөкүмүөннэр үгүстэрэ Англия хаһыаттарыгар бэчээттэнэн Аан дойдуга тарҕаммыттара. Ити кэмҥэ Монреальга буолбут 21-с Олимпиада оонньууларын түмүгэ Европа улахамсык политиктарыгар Азия уонна Евразия өттүттэн кинилэр олоҕу көрүүлэрэ сүдү хотторуулааҕын туоһута буолбута, кинилэр «МИН» диэбит өйдөрө-санаалара урусхалланыытыгар тэҥнэспитэ. Уон аҕыс мэтээллээх Евразия дойдута Сэбиэскэй Союз бастаан тахсыбыта, алта мэтээллээх, ол иһигэр икки кыһыл көмүс мэтээли ылан, Азия дойдута Япония иккис буолбута, үһүс миэстэҕэ Европа сэттэ иккис, үһүс таһымнаах мэтээллэрдээх биир дойдута Болгария эрэ тахсыбыта.

    Америка дьоно араас тустуулары холбоон айан таһааран олимпийскай оонньууларга киллэрбит көҥүл тустууларыгар оонньоммут 30 мэтээлтэн Азия, Евразия – 15 мэтээли ылар, Америка – 6, Европа – 6. Уон кыһыл көмүс мэтээлтэн 8-һа Азияҕа уонна Евразияҕа барар. Европаҕа - биир, Америкаҕа - биир. Уон үрүҥ көмүс мэтээлтэн Европаҕа 2 эрэ тиксэр, Америкаҕа – 3. Уон алтан мэтээлтэн Америкаҕа – 2, Азияҕа уонна Евразияҕа – 4, Европаҕа – 4. Бу түгэни көрө олорбут көҥүл тустуу Аан дойдутааҕы федерациятын салайааччыта Милан Эрцеган (югослав) кыйаханан Байбал Пинигины күрэхтэһииттэн уһултара сатаабыта туоһу буолуон сөп. Ити күрэс түһүлгэтин түмүгүттэн сылтаан Европа салайааччылара азиаттары хайдах туоратар куоһуру тэтиминэн быһаарарга туруммуттара. Чахчы илиҥҥи, хотугу омуктар олохторун тэтимэ арҕаа, соҕуруу дойду дьонуттан бытаана биллэр. Тоҕус мүнүүтэлээх тустууну «дьоҥҥо көстүүлээх буоллун» диэн куоһурдаан алта мүнүүтэҕэ түһэрэн баран үүрэр-үтүрүйэр адьынакка барбыттара. Ол түмүгэр көҥүл тустуу быраабылата тохтоло суох уларыйыыта-тэлэрийиитэ отуттан тахса сыл барда уонна “реликтовый вид” дэнэн олимпийскай оонньуулартан сотулла сыста. Ити кэмҥэ чахчы, азиаттар тэтими тулуйбаккалар, туоруу сырыттылар буолан баран билигин тахсар суолу син тобуллулар диэххэ сөп.

    Ити үрдүк араҥа тустууга дьайыытын аан бастаан ааттаан туран тустуу биһиэхэ сайдыбыт төрүөттэрин ырытан билиһиннэриэхпин баҕарабын, атынын үлэлиэн баҕалаах эдэр уолаттар сайыннаран саханы салгыы Аан дойду таһымыгар таһаарыахтара диэн эрэнэ саныыбын. Туох барыта баҕаттан турар. Ол баар буоллаҕына ситимниир билии бииртэн биирэ тахсан кэлэ турарын аныгы иитэр-такайар, үөрэтэр эйгэ науката алгоритм диэн ааттыыр. Ол ситим маннык. Баҕа санааны үөскэтии (1) – үөскээбит баҕа санаа ис өйдөбүлүн чиҥэтии (2) – бэйэ ис кыаҕын баҕа санааҕа дьүөрэлээн көрүү (3) – ситиһии эркээйитин арыйан бигэргэтэр кыахха тийии (4) – үлэлииргэ сүр күүһүн түмүү (5) – үлэ үрдүк тэтимин тэрийии (6) – үлэ үгүс элбэх эндирдэрин туоруур албастары арыйыы (7) – утарар күүһү өһүлэр өйү сүрүннүүр ньыманы үөскэтии (8) – оҕо ис дьоҕурун чуҥнаан билэр эйгэни ситиһии (9) - иитэр, уһуйар ньымалары чочуйуу (10) – оҕо этин-сиинин кини ис кыаҕар дьүөрэлээн дьарыктыыр билии киириитэ сүрү үөскэтэр төһүү буоларын ситиһии (11) – сүр күүһүрүүтэ өйдөөн-төйдөөн үлэлиир төлкөнү үөскэтэр таһымын ситиһии (12) – өйдүүр дьоҕур түстэниитэ сырдык ыра санаа ыыра кэҥииригэр тийиитэ (13) – үлэ түмүгүн үрдүк көстүүтүн ситиһии (14). Бу уон түөрт түһүмэхтэн турар тутул бүтүн буоллаҕына ситиһии кэлэрэ биһиги олохпутугар көстүбүтэ. Онон мин саҥаны тугу да арыйбаппын, буолбуту, баары, ситиһиллибити ситимнээн эрэ биэрэбин.

    Коркин алгоритмнара
    Ол инниттэн бу алгоритмы Д.П. Коркин олорбут олоҕун холобуругар, үлэлээбит үлэтин тэтимигэр холоон көрүөҕүҥ. Кураанах баҕа санаа кимиэхэ баҕарар үөскүөн сөп буолан баран баҕа санаа “иччилээх” буолуохтаах, ол аата туох эмит төрүөккэ олоҕуруохтаах. Холобур, киһи ылбыт идэтин ситэрэн тиэрдэригэр, чулуу киһини иитэн таһаарарга, бэйэ билиитин бигэргэтэргэ, аатырарга-суолурарга, байарга-тайарга уо. да. ат. Коркин баҕа санаата сахалартан чулуу киһини иитэн таһаарарга туһуламмыта буолуо диэн сабаҕалыыбын, ол саҕанааҕы саха чулуу дьонун бэйэлэрин билинэн, турунан эрэр кэмнэригэр олоҕуран эттэххэ. Үөскээбит баҕа санааҕын чиҥэтэргэр туспа эттэрии ирдэниллэр, үксүн интуиция көмөтүнэн. Коркин ити санаатын чиҥэтэн Одьулуун Чурапчы икки ардыгар хас да сыл оҕолору дьарыктаары хаамтаҕа, этитии киниэхэ хайдах кэлбитин ким да билбэт, кэпсээбэтэх, эппэтэх. Бэйэ ис кыаҕын баҕа санаатыгар дьүөрэлиир тускулун уонна ситиһии эркээйитин сүнньүн булар кыаҕын Токиоҕа буолбут олимпиада оонньууларыгар тобулбут. Кинини кытта бииргэ сылдьыбыт, биир хосхо олорбут В.П. Кочнев туоһулуурунан, Коркин харчытын барытын Япония тылбаасчыттарын көмөлөрүгэр бараабыт. Ол кэпсэтэн билбит түмүгүн блокнотугар суруйбут: «Күүс кыайарынан, сүрэх баҕатынан үлэлииргэ бэлэммин» диэн. Аны үлэлииргэ сүр күүһүн түмүнээри Коркин үлэлиирин былаһын тухары биир да кэпсэтии ыытыллар «аһааһыныгар» сылдьыбатах, ол ыарахан соругу А.С. Шадрин бэйэтигэр ылынан республика бастыҥ тутуу тэрилтэтин тылыгар киллэрэн оскуола ититиллэр ситимиттэн саҕалаан таас тутуутугар тиийэ ситэри тэрийбит. Коркин биирдэ да “бултуубун”, “сынньанабын” диэн ааттаан тыаҕа тахсыбатах, эр киһи аатыран быстах санааҕа ылларан эҥин араас “кэрэ аҥардары” батыспатах. Оннооҕор бу үлэлиирин былаһын тухары республика спордун бэрэссэдээтэлигэр, санаатын аралдьытымаары уонна кэми сүүттэримээри, биирдэ да киирэ сылдьыбатах. Үөрэх миниистирин кытта бэрт аҕыйахта киирэн сэһэргэһэ сылдьыбыт, биир кэмҥэ биир куоракка бииргэ сылдьыбытын туоһулаан уонна миниистир көмөтүгэр махталын биллэрэн. Элбэх дьарыктаах киһи улаханы ситиспэтин туоһута. Бу туһунан Гордон Олпорт диэн эмиэ биир чулуу психолог 1961 с. маннык суруйбут: «Зрелый человек» может «отодвигать временно на задний план свои личные желания и импульсы до тех пор, пока не завершено важное дело».

    Үлэ үрдүк тэтимин тустууга Аан дойду үрдүнэн аан бастаан Коркин тэрийбитэ, талан, түмэн оскуола тэрийбит оҕолорун күҥҥэ үстэ дьарыктаан атыттарга аан арыйбыта. Кини иннинэ ким да оҕолору күҥҥэ үстэ дьарыктыы илигэ. Итинник холобуру Япония тренердэрэ 60-с сыллардаахха Аан дойдуга аан бастаан дьахталлар волейболларыгар тэрийэн кыра уҥуохтаах японкалары, көмүскэл тактикатыгар олоҕуран, олимпиада кыайыылаахтара оҥорбуттара. Онон үлэни өй кыайдаҕына ситиһии син биир кэлэр. Хайа да үлэ үгүс элбэх эндирдээх. Холобур, оҕо болҕомтотун тутар кыаҕыҥ суох буоллаҕына үлэлээбит үлэҥ түмүгэ суох. Коркиҥҥа дьарыктаммыт сэниэлээх уолаттар «мэник мэнигийээннэринэн» аатырбыт дьон буолалларын туһунан К.С. Постников суруйан турар. Дьарыкка кэлэн баран мэниктээн кыайан уоскуйбат дьону уоскутан болҕомтолорун тутаары чааһы быһа суоһун тутан сөҥөн олорор тулуурдаах эбит. Кини үлэлиирин саҕана биир да киһи былчыҥын кытаатыннарар, сымнатар, үүннэрэр тэрил (тренажор) суох этэ. Ол итэҕэһи араас мас оҥоһуктарынан ситиһиннэрбит холобурун туһунан суруйуу элбэх. Күрэс түһүлгэтигэр утарылаһааччыгын билбэт буоллаххына, кини албастарыгар утары туттарыҥ суох буоллаҕына, ситиһииҥ кэлэрэ биллибэт. Ол туһуттан тустуук өйүн эргиччи сайыннарарга анаан оҕо өйүн сайыннарар ньыма арыйбыт. Улахан Союз күрэхтэһиитигэр бараары сылдьар ураты дьоҕурдаах уолаттарга “кимниин, хайдах тустубуккутун, ханнык албаһы тутталларын барытын кэлэн кэпсииргэ бэлэм кэлээриҥ” диир эбит. Ол түмүгэр кыра Чурапчы оскуолата Союзка хайа оскуола хайдах-туох дьарыктанарын, ким тугу сатыырын-сатаабатын барытын билэн олорбут.

    Билиҥҥи биһиги тренердэрбит утарылаһыыччыларын уйаларыгар киирэн билии эбинэ сатыылларын туорайдаһан этэ сатаан баран аккаастаммытым. Хапхаастар сэнээн “эһиги сахалар Россияттан тустумаҥ, Таджикистантан тустуҥ” диэн үгэргииллэрин өйдөөбөккө киэн туттар курдук бэйэлэрэ кэпсииллэриттэн сонньуйабын эрэ.

    Норуот тустар үгэстэрин умнумуохха
    Үтүктээччигэ хаһан да үтүктэр киһитин баһыйар күүс үөскээбэтин былыргы күрэс түһүлгэтин дьоно таҥаһынан саптан киирэн соһутар ньымаларыгар бэлиэтэнэ сылдьар. Күрэс түһүлгэтэ кистэлэҥ өйө, кистэлэҥ күүһэ суох буоллаҕына куоһура суох, үрдүк искусство таһымыгар тиийэр кыаҕа эмиэ суох. Хапсаҕай курдук өбүгэлэрбититтэн тиксибит Улуу бэлэҕи, күрэс өйү түстүүр искусствотын тумнан, баһаам элбэх алҕаһы оҥорон, атахха киирэ сатыыр өйү сайыннара сатыыр адьынаттанан, тобуктуу сылдьан тустар тустууну өрө тутан абырана сатыырбытын былыргы чулуу хапсаҕайдьыттарбыт Алексеев, Ефремов, Андросов, Николаев, Мандаров, Мойтохооноп сүөргүлүү көрүөхтэрэ эбитэ буолуо диэх санаалаахпын. Биир бастыҥ хапсаҕайдьыппыт уонна соҕотох хапсаҕайы доҕуһуоллааччыбыт Н.П. Корякин оннук санаатын истэн билэбин. Нуучча дьонугар-сэргэтигэр оскуола олоҕун тэрийбит уһулуччу учуутал К.Д. Ушинскай этиитинэн санаабын бигэргэтэбит: “У каждого народа своя собственная национальная система воспитания, а поэтому заимствование одним народом у другого воспитательных систем является невозможным”. Сэбиэскэй Союзка этнопедагогиканы олохтообут академик, чуваш омук чулуу уолун Г.Н. Волков этиилэрин хас биирдии иитэр идэлээх киһи «көмүс сүбэ» оҥостон сайдар аналлаах омукка ыллык суола оҥоро сылдьарын эмиэ тиэрдэбин: «... без прошлого нет будущего, вниманием к прошлому измеряется истинная просвещённость народа, прошлого нет только у дикарей. ... «золотая формула» этнопедагогики: без памяти – нет традиций, без традиций – нет культуры, без культуры – нет воспитания, без воспитания – нет духовности, без духовности – нет личности, без личности – нет народа как исторической личности». Биир да өйдөөх киһи бу тыллары утарар кыаҕа суох.

    Оҕону ис кыаҕын арыйар сатабыл
    Оҕо ис дьоҕурун чуҥнаан билэр ньыманы торумнаабатаххына, иитэр, уһуйар ньымалары чочуйар тутулу тобулбатаххына, үлэҥ тахсыыта кэлимсэ буолар кыаҕа суох. Ити кыһалҕаттан кыһарыттаран Коркин Д.С. Тимофеев диэн биллэр спорт бырааһын, хас да физик үөрэхтээх уолаттары мунньан үлэлээбитэ, Москва куоракка физическэй культура научнай институтун тастан сылдьар үлэһитэ буолбута. Тимофеев Чурапчыга күрэхтэһиигэ бараары бэлэмнэнэ сылдьар оҕолортон киэһээҥҥи дьарык кэннэ ылыллыбыт ииктэрин аналиһын сарсыарда Дьокуускай аэропордугар киллэрэн Москваҕа ыытан, эбиэттэн киэһэ түмүгүн Москваттан телефонунан ылан Коркиҥҥа билиһиннэрэр эбит. Дмитрий Семенович Саха сирин тыйыс айылҕатыгар сеп түбэһэр, киһи төгүрүк сылга икки төгүл түмүллэн күүһүрэр, кыахтанар графигын оҥорон турарын билэн Коркин кинини ыҥырбыт буолуохтаах. Ол үлэни мин хайгыыбын уонна тренердэр ол тутулу туттубаттарыттан сонньуйабын. Физиктэр дьарыктанар оҕолор эстэр былчыҥнарын арааһын билээри, тензоплатформа оҥорон, чинчийэн ким туох кыахтааҕын тренердэригэр кэпсиир эбиттэр. Ол этиилэргэ олоҕуран Коркин киэһээҥҥи сүрүн дьарык кэнниттэн түүн үөһэ ааһыар диэри ким кими кытта хайдах дьарыктаммытын, санаатын уурбут уолун оҥорор албастара тоҕо табыллыбатахтарын, бииргэ дьарыктаммыт киһитин быһыытыгар-таһаатыгар, характерыгар тиийэ ырытан ыраҥалыыр эбит. Сарсыҥҥы дьарыкка ол уолугар ким сөп түбэһиэн билгэлиир эбит. Дьиҥ иһигэр киирдэххэ тренер тэрийээччи, такайааччы, суол-иис арыйааччы быһыытынан үлэлиэхтээх, оттон оҕо сайдыыта оҕоттон тутуллара кини бэйэтэ өйдөөн-төйдөөн үлэлиир түмэлин эркээйитэ, ол иһин киһи сайдыытыгар оскуола оруола сүдү. Биирдиилээн уолу ыра оҥостон батыһа сылдьартан, эбэтэр ким эрэ күлүгэр сылдьартан быдан атын.

    Күрэс түһүлгэтин үөрэҕэ
    Киһи үлэлээн киһитийэр, тустуук дьарыктанан аатырар-суолурар. Аны төһөнөн, ис кыаххын алдьаппакка, сыл кэмиттэн көрөн, араас таһымнаах дьарык ыарахаттарын ааһаргыттан, сылайбыккын илистиигэ тиэрдибэккэ, чөлгөр сатаан түһэр ньымаҕыттан, бигэ туругуҥ (спортивнай форма) тутуллар. Мин бэйэм бу турукка оскуолаҕа уонна үрдүк үөрэххэ үөрэнэ сылдьан иккитэ киирэн билэбин. Союз ыччаттарга сүүмэрдэммит хамаандатын эппиэттээх күрэхтэһиигэ бэлэмниир кэмигэр, мин оҥорбут былааммынан хамаанда ити турукка икки сыл киирэн Болгарияттан уон уол уон мэтээли илдьэ кэлбиттэригэр Ярыгин Союз сүүмэрдэммит хамаандатыгар үлэлииргэ этии киллэрэ сылдьыбыта. Бу турук киһи этин-сиинин ситимнэрэ бары тэҥҥэ үллэһиллэн, биир тэтимҥэ киирбит көстүүлэрин туоһулуур. Тугу аахпыккын өйдүүр, тугу көрбүккүн барытын мэйиигэр хатыыр буолаҕын. Дьарыкка хайдахтаах да тэтими тулуйар буолаҕын, аһыыр аһыҥ, төһөнү да аһаатаххына, куртаххар, быаргар таһаҕас буолбат, утуйар ууҥ алта чаастан ордубат, күлэ-үөрэ сылдьар турукка киирэҕин. Күрэхтэһиигэ “кураж” диэн сэниэҥ өйгүн-санааҕын, хамсаныыгын-имсэниигин кытта биир ньыгыл күүс буолар таһымыгар тиийэҕин. Бу эйгэни илиҥҥи дойду бөлөһүөктэрэ үс тылы ситимнээн быһаараллар: “дух”, “тело”, “разум” диэн, киһи үлэлээн этэ-сиинэ, сүрэ уонна өйдүүр дьоҕура биир ситимҥэ киириилэрин көстүүтэ. Ону Брюс Ли суругунан, киинэтинэн, Тибет эмчиттэрин үөрэтэн билбит наука доктора Чойжинимаева С. Г. бигэргэтэн тураллар.

    Бу күрэс түһүлгэтин үөрэҕин чыпчаала «антропомаксимология» диэн ааттанан салгыы сайдар аналлаах. Улуу учууталларым, профессордар Л.П. Матвеев, В.В. Кузнецов, А.А. Гладышева, Г.А. Золотайко, В.В. Верхошанскай, И.П. Ратов, В.М. Зациорскай, А.М. Дякин, А.З. Катулин, билэр тренердэрим Ю.А. Шахмурадов, Ю.Г. Бураков, И.С. Ярыгин, Р.М. Дмитриев, Н.Н. Кычкин, А.Г. Азаров уо. да. ат. кэпсиир кэпсээннэрэ сүрдээх умсугутуулаах буолар этэ. Роман Михайлович бүрээттэр, тувиннар тустууга улахан ситиһиилэрэ суох буолуо, хакастар ситиһиилэниэхтэрин сөп диэбитэ туора сотулла илигэ отуттан тахса сыл буолла. Ол төрүөтэ СҮР күүһүн сатаан туһанар кыахха баара буолуо диэн сабаҕалыыбын, ол кыаҕы биһиэхэ тыйыс айылҕабыт уһуйбут буолуон сөп. Ол эрэн ити чыпчаал көстүү хайдахтаах да киһиэхэ туһалыыр кэмэ кэмчи, 7-9 эрэ күҥҥэ тэҥ. Бу киһи-аймах этин-сиинин, өйүн-санаатын үлэтин кэлэр кэскилин кэрэһэлиир туоһута буолуо дии саныыбын. Коркины кытта биирдэ эрэ кэпсэппитим. Аспирантураҕа барар баҕа санаабын атастаһа тиийбиппэр нагрузка эйгэтин үөрэт диэн сүбэлээбитин быһа гымматаҕым сөп эбит. Ол эрэн киһи билбитин атын киһи иҥэринэн туһанар кыаҕа кыра эбитин үлэлии сылдьар тренер дьоммуттан билэн турабын. К. Роджерс диэн эмиэ биир чулуу психолога ити түгэни 1959 уонна 1961 сыллардаахха маннык быһаарбыта: «... каждый человек интерпретирует реальность в соответствии со своим субъективным восприятием, и его внутренний мир в полной мере доступен только ему самому» диэн. Ол аата киһи тус бэйэтэ муннунан тыыран үөрэтэн, үлэлээн билбитин эрэ өйдүүр кыахтаах. Коркин сөпкө эппит, биһиги киһи ис эттигин ситимин араас тэтимин өйдүү илик эбиппит, ол иһин оҕоҕо бастакы олоҕу иитэр, сиппит киһини сатабыл маастарыгар тиэрдэр, үрдүк таһымҥа киһи бэйэтин бэйэтэ өйдөөн-төйдөөн чочуйар дьоҕурун уһуйар тренердэр билиилэрэ тус туһунан буолан тахсар. Бу таһымнары барыларын баһылыыр кыах биир да киһиэхэ суох. Ол иһин С.А. Преображенскай, Ю.Г. Бураков, А.Г. Азаров бааллар. Ити этиллибит 14 кэрчик түһүмэхтэр истэрэ өссө уустук, ону быстах санааҕа ылларбыт элбэх дьарыктаах киһи барытын кыайан сиппэт.

    В.П. Ноговицын, 1993-2000 сылларга республика спордун салайааччыта, Саха Республикатын норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, педагогическай наука кандидата.

    Тарҕат:

    0
  • Антител
    Антител
    Андрей
    3 апреля
     

    Туьата суох боо

    0
  • спартак10
    спартак10
    спартак
    26 апреля
     

    Хайдах буоллугут аны куорат буруйун тугу да толкуйдаабакка мээнэ туох да сыһыана суох дьону буруйдаах курдук көрдөрөөрү гыммыттар куотунан,вообще үгүс дьон сөбүлээбэт бу куоракка эрчийэллэрин,син биир куоракка туох эрэ сыыһа буолунай тахсар,олох айылҕаҕа дьарыктаатахтарына эрэ улаханнык эбиллиэхтэрэ ол былыргытан биллэр,саатар олох сбор курдук күүстээхтэри күрэхтэһии иннинэ 2 ый инниттэн онно-манна аралдьыппакка айылҕаҕа эрчийиэххэ наада,ато олох улаханнык хаалар кутталлаахпыт.

    0
    • Val3107
      26 апреля
       

      спартак10, результат суо5ун курдук суох, саатар тустууга. Пора ликвидировать!

      0
      • спартак10
        спартак10
        спартак
        26 апреля
         

        Val3107, Результат 70кг олох,улахан баар молодежка итиннэ олох чугаһаабат этибит Стас Свинобоев чаҕылхайдык бастаата

        0
        • Val3107
          26 апреля
           

          спартак10, Стас Чифкис буолбата ини, отуо чурапчылар пиар бе5е оцоруо этилэр. Мэцэлэр хайа урдугэр, но скромнайдар. УВАРОВ ВАСИЛИЙ УЛУУ ТРЕНЕР ЭБИТ.

          0
          • 123.
            26 апреля
             

            Val3107, чуапчыларын диэн һатала суох киһиргээн бөҕө буолуохтара, чабыланан бөҕө биэриэхтэрэ этэ. Онтон Станислав ма5ан ааттаах БаҺылай Манчаары курдук саҥата-иҥэтэ суох , эмискэ Саха норуотун үөрүүтүгэр уонна эрэлигэр тустуубутун кутаттан оруу кэллэ.

            0
Авторизуйтесь, чтобы комментировать
Ваши данные будут надежно защищены и не будут переданы третьим лицам
Обратная связь