Уважаемые пользователи, форум с 11 мая 2020 года объединился с другими республиканскими форумами под новым названием "Республика".
По этой ссылке добавлять новые сообщения невозможно. Все прежние темы с обсуждениями останутся доступными для чтения.
Добро пожаловать на объединенный форум "Республика"!
Ньурба — дайджест — "Огни НЮРБЫ"
EllikPE  -    2506
– Дьоҕус биисинэс –

image ХАННА БАҔАРАР ПРЕДПРИНИМАТЕЛЬСТВО САЙДЫЫТА УЛАХАН ОРУОЛЛААХ

СӨ Бэрэсидьиэнин 13.12.2001 с. 1626 №-дээх Ыйааҕынан балаҕан ыйын 4-с баскыһыанньатыгар Урбаанньыт күнэ бэлиэтэнэр. Бүгүҥҥү хаһыаппыт №-гэр Ньурбатааҕы Биисинэс-инкубатор гендириэктэрэ, улуус Сүбэтин дьокутаата Нюргуяна Михайлованы кытта кэпсэтиибитин таһаарабыт.

- Нюргуяна Михайловна, дьоҕус урбаан бүгүҥҥү күннээх үлэтиттэн тугу кэпсиэххиний? Улууспутугар хас урбаанньыт баарый?
- Ханна баҕарар предпринимательство сайдыыта улахан оруоллааҕа биллэр. Урбаанньыттар аһы-таҥаһы, малы-салы аҕалан атыылааһынтан уонна нэһилиэнньэҕэ араас өҥөлөрү оҥорууттан саҕалаан, социальнай эйгэ араас эбийиэктэрин, дьон олорор дьиэлэрин уонна суоллары тутууга, көрүүгэ-истиигэ тиийэ элбэх үлэни толороллор. Улууска күн бүгүн 950 урбаанньыт үлэлии сыллдьар. Дьоҕус биисинэс ылбычча киһи үлэлээн барар эйгэтэ буолбатах, хаһан баҕарар бэйэ дьыалатын тэрийэн үлэлиир хорсун санааны, түргэн быһаарыылары эрэйэр. Саҥардыы үлэлээн иһэн ардыгар отчуот, нолуок, биэнсийэ боппуруостарыгар уустуктары көрүстэхтэринэ, ардыгар кыахтара-сатабыллара тиийбэтэҕинэ тохтоон, сабыллан хаалааччылар эмиэ бааллар. Ол иһин урбаанньыттар ахсааннара халбаҥныы турар.
Улуус салалтата дьоҕус урбаан эйгэтигэр улахан болҕомтотун уурар. Ардыгар урбаанньыттар бэйэлэрин дьыалаларын сайыннаралларыгар үптэрэ-харчылара тиийбэтэ биллэр. Бааннар кирэдьиит биэрэр бырыһыаннара үрдүк, усулуобуйалара эмиэ кытаанах соҕус. Биһиги улуустааҕы урбааны өйүүр фондаттан сылга 5%-наах кирэдьиит биэрэбит. Быйыл 12 мөл. солк. Сойуомҥа көрүлүннэ. Урбаанньыттар докумуоннарын толорон, биисинэс-бырайыак оҥорон киллэрдэхтэринэ, 1 мөл. солк. диэри харчыны 3 сылга диэри кирэдьиит ылыахтарын сєп.
Судаарыстыба биэрэр өйөбүлүн үлэ миэстэлэрин тэрийиигэ көдьүүстээхтик туһанар инниттэн, быйыл улуус дьаһалтатын, улуустааҕы тыа хаһаайыстыбатын департаменын, социальнай көмүскэл управлениетын, Үлэлээх буолуу киинин уонна Биисинэс-инкубатор икки ардыгар 5 өрүттээх сөбүлэһии илии баттаммыта. Социальнай хантараак биир ситиһиилээх холобурунан Октябрьскай нэһилиэк олохтооҕо Василий Куприяновы ааттыахха сөп. Социальнай көмүскэл управлениетын нөҥүө субсидия ылан, дьиэтин таһыгар тэпилииссэ туттан үлэлээн өлгөм үүнүүнү ылан атыылаан, элбэх дохуоттанан бэйэтин үчүгэйдик көрдөрөн, аны улуустан кыһыннары үлэлиир тэпилииссэ тутарыгар харчы көрүллэн эрэр.
Улуус нэһилиэнньэтин кыһалҕалаах боппуруостарынан туруорсууларын учуоттаан, ону быһаарарга улуус салалтата урбаанньыттардыын тэҥҥэ үлэлэһэр. Холобур, Мэҥэдьэк нэһилиэгин олохтоохторо уот барар кэмигэр туттар гаас баллоннарын саппараапкалыыр тэрилтэ суох буолан эрэйи көрдүбүт диэн улуус баһылыгар туруорсубуттара. Маны таһынан элбэх нэһилиэктэргэ ГСМ сыаната мэлдьи үрдүү турарын этэллэрэ. Онон быйыл Павел Потапов салайааччылаах "СМУ" ХЭТ Ньурбаҕа гаас саппараапкатын аста. Киниэхэ манна анаан улуустан 1 мөл. солк. субсидия бэриллибитэ. Нэһилиэнньэҕэ баар гаас баллоннарын ииттэрэн уонна масыыналары гааска көһөрөн үлэлээн эрэр. Сорох нэһилиэктэргэ УПО бэкээринэлэрин саппытыгар, Чуукаарга, Малдьаҕарга, Өҥөлдьөҕө уонна Күндээдэҕэ урбаанньыттар бэкээринэ аһан үлэлэтэллэригэр улуустан өйөбүл оҥоһуллунна. Бу саас "Мастер и К" ХЭТ (Михаил Кырлиг) чэпчэки бырыһыаннаах сойуом ылан, дьоҕус аспаал собуотун атыылаһан куораппыт киин уулуссатын аспаала алдьаммыт учаастактарын өрөмүөннүү сылдьар.
Урбаанньыттар биһиэхэ хаһан баҕарар кэлэн сүбэ-ама, консультация ылыахтарын сөп. Уруккута дьоҕус урбааны өйүүр Киини уларытан тэрийэн, "Мой бизнес" диэн элбэх аналлаах киин Биисинэс-инкубатор 1-кы этээһигэр үлэлии турар. Аҕыйах хонуктааҕыта СӨ Урбаан, эргиэн уонна туризм министиэристибэтин тэрийиитинэн Новосибирскайтан "Гранд Гриаль" консалтинговай хампаанньа салайааччыта, 15 сыл ыстаастаах биисинэс тренерэ Дмитрий Салахов кэлэн урбаанньыттарга "Дьоҕус тэрилтэни салайыы төрүттэрэ" тиэмэҕэ босхо сэминээр ыытан үөрэттэ.

- Нэһилиэктэргэ уонна Ньурба куоракка саҥа үлэ миэстэлэрин тэрийиигэ улуустан бэриллэр үп суотугар ИМБТ хайысхатынан барар үлэ туһунан.
- Быйыл улуус бүддьүөтүттэн муниципальнай тэриллиилэргэ ИМБТ(иные межбюдженые трансферты) диэн барыта 23 мөл. солк. көрүлүннэ. Ньурба куоракка уонна улахан нэһилиэктэргэ – 2-лии мөл. солк., кыра нэһилиэктэргэ – 1-дии мөл. солк. Олохтоох дьаһалталар дьокутааттарын уонна олохтоохтору кытта сүбэлэһэн оҥорбут бырайыактарын киллэрэн улуус хамыыһыйатыгар көмүскээбиттэрэ. Куонкурус хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлинэн улуус аҕа баһылыга Алексей Иннокентьев буолар. Муниципальнай тэриллиилэр харчыларын ылан бырайыактарын олоххо киллэрэргэ үлэлэһэ сылдьаллар. Холобура, Ньурба к. култуура уонна сынньалаҥ пааркатыгар аттракционнары атыылаһыыга 2 мөл. солк. көрүллүбүтэ. Антоновкаҕа үөһэ этиллибит урбаанньыт Куприянов кыһыннары үлэлиир ичигэс тэпилииссэтэ тутуллуохтаах. Чаппандаҕа Родион Васильев корпусной миэбэл сыаҕын аһаары сылдьар. Оборудованиетын, сырьетын уонна матырыйалларын атыылаһан аҕалтарда. Сыаҕа уокка холбонноҕуна дьонтон уонна тэрилтэлэртэн сакаас хомуйан үлэлээн барыахтаах. Сүлэ нэһилиэгэ уус кыһата уонна ателье, Ньурбачааҥҥа - туристическай этнокомплекс, Маалыкайга - сайыҥҥы уу ситимэ, Маарга - бытовой өҥөлөрү оҥорор Киин, Аканаҕа - сир аһын переработкалыыр сыах, Хаҥаласка, Таркаайыга уонна Өҥөлдьөҕө үүт астары дириҥник астыыр сыах, Чуукаарга уонна Таркаайыга - столярнай мастарыскыай, Дьиикимдэҕэ – хортуоппуй олордуутун сайыннарар уонна Хорулаҕа хотон тутар бырайыактардаахтар.

- Нюргуяна Михайловна, эһиги үлэҕит биир хайысхатынан оскуолалары кытта үлэ буоларын билэбин. Бу туһунан сиһилии соҕус кэпсии түс эрэ.
- Оскуолаларга биисинэс-инкубатордары тэрийии үлэбит биир сүрүн хайысхатынан буолар. Ньурба 1 №-дээх орто оскуолатыгар 250 тыһ. солк. бэриллэн, корпусной миэбэли оҥорор оборудование ылан үчүгэйдик үлэлэтэ сылдьар. Киров оскуолатыгар 500 тыһ. солк. биэрэммит, 50-тан тахса сыл устата бэкээринэтэ суох олорбут сэлиэнньэҕэ бэкээринэ үлэлэтэн олохтоохтору эрэ буолбакка, Мархаҕа, Дьаархаҥҥа эмиэ атыылыыр. Ньурбатааҕы техлицей эмиэ оскуола биисинэс-инкубаторын сайыннарыы бырагырааматынан тимиринэн уһанар оборудование, үнүстүрүмүөн ылан, уус кыһатын тэрийэн оҕолору уус идэтигэр уһуйаллар-такайаллар.
Ньурба куорат олохтоохторо атыыга Сүлэ агро-оскуолатын перепелкаларын сымыыта тахсыбытын көрбүт буолуохтаахтар. Кэлин ДИПИ-ни кытта дуогабардаһан онно олорор кырдьаҕастары перепелка сымыытынан хааччыйаллар. Биһиги куонкурус быһыытынан Сүлэ агро-оскуолата хонуу куруппааскытын иитиитин сайыннарар бырыайыагын өйөөн, биисинэс-инкубаторы тэрийиигэ 500 тыһ. солк. субсидия биэрбиппит.
Ньурба 1 №-дээх орто оскуолата былырыыμμыттан идэҕэ хайысхалыыр үлэтин кэҥэтэн, "Технодом" диэн туспа дьиэлээх мастарыскыайы аһан үлэлэтэр. Оҕолору инники олохторугар олус наадалаах идэлэргэ үөрэтэллэр. Манна үөрэммит оҕолор тэхиниичэскэй хабааннаах үөрэхтэргэ туттарсан киирэн эрэллэр. Бу сайын Дизайн аан дойдутааҕы британскай оскуолата АГИКИ-ны кытта Дьокуускайга, өрөспүүбүлүкэ ювелирнай эйгэтин сайыннарар уонна аан дойду ырыынагар таһаарар сыаллаах, улахан үөрэҕи тэрийбиттэрэ. Саха сирин биллэр-көстөр уонна саҥа саҕалаан эрэр дизайнердара уонна ювелирдара 3 ый устата үлэ ымпыгар-чымпыгар үөрэммиттэрэ. Улуус каадырдары бэлэмниир бырагырааматынан үөрэҕин ороскуотун төлөөн, Ньурба 1 №-дээх оскуолатын "Технодомун" дизайнерын Вероника Михайлованы үөрэттэрбиппит. Кини үлэтигэр элбэх туһалааҕы билэн-көрөн идэтин үрдэтинэн, АГИКИ уонна Аан дойдутааҕы британскай дизайн оскуолатын дипломнарын ылбыта. Кини оҥорбут үрүҥ көмүс биһилэҕэ билигин Японияҕа аан дойдутааҕы быыстапкаҕа турар. Инникитин Ньурба 1 №-дээх орто оскуолата АГИКИ стажировочнай былаһаакката буолар кыахтанна.
Оҕолор үөрэххэ киирэллэригэр ЕГЭ түмүктэрин таһынан, араас сэртипикээттэр баалы эбэллэр. Оробуочай идэлэр хайысхаларынан араас таһымнаах "WorldSkills" кўрэхтэр ыытыллаллар. Быйыл мин билэрбинэн Ньурбатааҕы техлицей оҕолоро "WorldSkills" тимир ууһун дыалатыгар ситиһиилээхтик кыттыбыттара. Бу курдук оскуола биисинэс-инкубатордара бэлэмнээбит оҕолоро араас күрэхтэргэ ситиһиилээхтик кытталлара кинилэр үөрэххэ киирэллэригэр эбии баалы аҕалыан сөп. Инньэ гынан оскуолаларбыт бары даҕаны манна болҕомто ууран кыттан иһиэхтэрин наада.
Оҕолор үөрэххэ киирбэтэхтэринэ даҕаны, оскуола биисинэс-инкубаторыгар үөрэнэн ханнык эмэ идэни баһылыыллар, инникитин урбаанньыт буолан бэйэлэрин уонна дьиэ кэргэттэрин ииттэр кыахтаах буолуохтарын сөп.
Иллэрээ сыллааҕыта өрөспүүбүлүкэтээҕи Биисинэс-инкубатор Дьокуускайга "Оскуола үөрэнээччилэрин аллеятын" тэрийбитэ. Улуустартан оскуола биисинэс-инкубатордарын үөрэнээччилэрэ стандартнай биир кээмэйдээх сибэкки олордор иһиттэрин киэргэтиитин, дизайнын бэйэлэрэ билэллэринэн оҥорбуттара. Ньурбатааҕы техническэй лицей үөрэнээччитэ Неустроев Денис технология уруогар Ньурба гербэлээн уонна суруктаан-бичиктээн үчүгэй баҕайытык оҥорбутун ыыппыппыт, билигин даҕаны ол Дьокуускайга Доҕордоһуу болуоссатыгар турар.

image - Нюргуяна Михайловна, Эн сүрүн үлэҥ таһынан улуус Сүбэтин бүддьүөт хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ буолаҕын.

- Былырыын Ньурба к. Партизанскай уокуругуттан улуус Сүбэтин дьокутаатынан талыллыам иннинэ, 3 болдьоххо куорат Сэбиэтин дьокутаатынан үлэлээн кэлбитим. Онон бэрэстэбиитэллээх былаас уорганын үлэтин-хамнаһын билэбин. Улуус Сүбэтин дьокутааттара итэҕэллэрин биллэрэн куоластаан бүддьүөт хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлинэн талбыттара.
Дьокутааттар өттүлэриттэн элбэх үлэ барар. Үлэбитин саҕалыырбытыгар Ньурба куорат уокуруктарыттан талыллыбыт улуус Сүбэтин дьокутааттара улуус аҕа баһылыгын аатыгар сурук суруйбуппут. Улуустан көрүллэр үп суотугар тыыл бэтэрээннэрэ уонна 1-кы группалаах инбэлииттэр олорор чааһынай дьиэлэрин өрөмүөнүн уонна толору хааччыйыыны киллэрии бы
Ответов 16
  • EllikPE
    20 сентября 2019
     

    салгыыта...

    бырагырааматыгар Ньурба к. олорооччулары киллэрэргэ көрдөспүппүт. Биһиги этиибитин ылынан, быйыл Ньурба куоракка маннык үлэ ыытылла турар. Бу иннинэ нэһилиэктэргэ эрэ барара.
    Былырыын Бүлүү өрүс уута киртийбитигэр улуус бүддьүөтүгэр өрүс үрдүгэр олорор нэһилиэнньэлээх пууннарга кыаммат ыаллары босхо уунан хааччыйарга харчы көрбүппүт. Олохтоох дьаһалталар бэйэлэрэ хойутатан, Саҥа дьыл иннигэр биирдэ түҥэппиттэрэ. Быйылгы бүддьүөккэ эмиэ харчы көрбүппүт, процедуратын эмиэ уһатан саас биирдэ түҥэппиттэрэ. Үөрэх тэрилтэлэригэр, оскуолаларга, уһуйааннарга ууну ыраастыыр фильтрдэри туруорарга эмиэ үп көрбүппүт. Быйыл Ньурба к. оптуобуска элбэх оҕолоох ыаллар оскуолаҕа үөрэнэр оҕолоругар бырайыаһы 5 солк. олохтуурга элбэх суот-учуот, бэлэмнэнии үлэтэ барда.
    Эмиэ улууспут аҕа баһылыга Алексей Иннокентьев этиитинэн, эһиилги бүддьүөккэ алмаастан киирэр үптэн "Ньурбатааҕы ийэ хапытаалын" олохтуурга билигин үлэ барар. Бу күһүн сессия саҕаланнаҕына улуус дьаһалтатын кытта улуус Сүбэтин хамыыһыйалара үлэлэһиэхпит.
    Быйыл куораппыт уулуссаларын аспааллыырга харчы көрөммүт, Ньурба к. саамай элбэх сырыылаах Степан Васильев, Комсомольскай уонна Кудряшов уулуссалара оҥоһуллан тубустулар. Инникитин киин уулуссалар: Октябрьскай, Христофор Максимов, Сэбиэскэй, Ленин, Чусовской уулуссалара сыыйа-баайа аспаалланыахтарын, Нюрбинка үрэҕин муосталара оҥоһуллуохтарын наада. Барыта биирдэ кыайан оҥоһуллубатын өйдүүбүт эрээри, улууска тастан харчы киирэр кэмигэр оҥоһуллары оμорон, тутуллары тутан иһиэхпитин наада диэн санаалаахпын.
    Биһиги үлэбит үксэ түмүгэ тутатына биллибэт, хас да сылынан биирдэ көстөр. Холобура, нэһилиэктэргэ улуустан ыытыллыбыт ИМБТ үбүн туһата эһиилгиттэн саҕалаан биллэн барыа дии саныыбын. Саҥа производственнай эбийиэктэр үлэҕэ киириилэрэ уот холбонуутуттан, аһылык сертификациятыттан сылтаан бытаарар түбэлтэлэрэ тахсыталыыр. Ол эрээри өтөр туһата син-биир көстүөҕэ.
    Бу саас муус устар ыйга дьокутаат быһыытынан Саха сирин дэлэгээссийэтигэр киирсэн, дьахтар тэрилтэлэрин 1-кы Уһук Илиҥҥи форумугар кыттыбытым. Экология сиэссийэтигэр тыл этэн, Ньурба улууһун эрэ буолбакка, Бүлүү бөлөх улуустарын барытын таарыйар кыһалҕалары - алмаас бырамыысыланнаһа үйэ аҥарын устата Бүлүү экологиятыгар, дьон доруобуйатыгар бөрүкүтэ суох сабыдыалын, Марха өрүс киртийиитин, аракыата сүһүөхтэрэ түһүүлэрин, сир аннынааҕы аварийнай ядернай дэлби тэптэриилэр дьайыыларын, ойуур баһаардара тулалыыр эйгэҕэ сабыдыалын этэн, балары туоратарга үлэ барыахтааҕын туруорсубутум. РФ Федерация Сэбиэтин экология кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта Гехт И.А. этиибин аһара сэргээбитэ, аудиоҕа устан ылбыттара. Оруобуна ити иннинэ Ньурбаҕа Экология министиэристибэтин коллегията буолбута, эмиэ итинник туруорсуулары улуус баһылыга эппитэ. Итинник бары өттүнэн туруорсан, быйыл өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн Марха өрүс үрдүгэр урукку аварийнай ядернай дэлби тэптэриилэр көмүллэ сытар сирдэрин дьайыыларын үөрэтиигэ харчы көрдүлэр. Онон ити өттүгэр үлэ дьэ саҕаланан эрэр.
    Кэнники хаайыыттан босхолонон баран олоххо бэйэлэрин миэстэлэрин булбакка, туох да дьарыга, олорор дьиэтэ да суох сылдьар дьон элбээтэ. Бу көстүү улуус олохтоохторугар сабыдыала элбэх: хаттаан буруйу оҥоруу элбээһинэ, сэллик ыарыы тарҕаныыта. Онон бу араҥаны кытта үлэлэһэргэ, кинилэр социальнай адаптацияны уонна реабилитация баралларыгар көмөлөөх муниципальнай бырагыраама наада диэн туруорса сылдьабын. Кинилэр кэмигэр балыыһаҕа көрдөрөн эмтэнэллэригэр, куһаҕан дьаллыктан босхолоноллоругар, дьиэ-уот тэринэллэригэр, идэни баһылыылларыгар, бэйэ дьыалатын тэринэллэригэр көмө наада.
    Түмүккэ улууһум олохтоохторугар кимэ биллибэт дьон ватсабынан ыытар араас сымыйа сурахтарын итэҕэйэн испэккэ, үлэни-хамнаһы өрө тутан, бары бииргэ улууспут, олохпут сайдарын туһугар, бэйэбит күүспүтүгэр эрэнэн үлэлиэҕиҥ-хамсыаҕыҥ диэн санаабын тиэрдэбин.
    Улуус дьаһалтатын пресс-сулууспата.
    “Ньурба” хаһыат 71№-иттэн

    0
  • EllikPE
    21 сентября 2019
     

    image

    image image
    Несмотря на непогоду День города начинается с театрализованного шествия по центральной улице им. Ст. Васильева image image
    image image
    image image
    image image
    image image
    image image
    image image

    0
  • EllikPE
    13 октября 2019
     

    Күннээҕи сонуннарга анаан аспыт топпун олох да бириэмэ суох буолан сайыннарбакка сылдьабын. Сонун, хаартыскалар да син мунньуллан эрэр быһыылаах. Бүгүҥҥү күҥҥэ, олох соһуйбутум, бу бээтинисэтээҕи "Ньурба" хаһыаты ааҕаммын... Ирдэһэн, дьиҥнээх хаартыскаларын син булаттаатым быһыылаах.

    – Мин нэһилиэгим XXI үйэҕэ –


    image НЭҺИЛИЭК ТУРУГА БЭЛИЭЛЭРТЭН СОННО КӨСТӨР

    Былырыын күһүн "Программа поддержки местных инициатив" диэн өрөспүүбүлүкэ бырагырааматынан икки эбийиэги киллэрэргэ туруммуппут. Дьаһалта үлэһиттэрэ уонна нэһилиэкпит сайдарын туһугар кыһаллар дьон бииргэ ылсан үп министиэристибэтэ ыытар куонкурсугар кыттан бырайыактарбытын ситиһиилээхтик көмүскээбиппит. Ол түмүгүнэн сэлиэнньэ киинигэр спортплощадка уонна Маалыкайга киирии-тахсыы суолларыгар туруохтаах стела иккиэн бырагыраамаҕа киирбиттэрэ.
    "Күһүҥҥэ диэри бу эбийиэктэри үлэҕэ киллэрэр санаалаахпыт. Малдьаҕар өттүттэн киирэргэ туруохтаах стеланы сэлиэнньэҕэ чугаһатан биэриэхпит, уонна фотозоналаан, олорон сынньанар сирин бэлэмнээн, уоттаан-күөстээн тупсаҕай көрүҥнүөхпүт. Нэһилиэк хайдах туруктааҕа кэлии дьоҥҥо итинник бэлиэлэртэн сонно көстөр", - диэн Маалыкай баһылыга Леонид Владимирович Ушканов эппитэ олоххо киирдэ.
    image image

    Ол курдук, ДЮСШ саалатын таһыгар турбут эргэ остолобуойу бэйэлэрин кыахтарынан көтүрэн, ол сиргэ элбэх функциялаах спортплощадканы туттарар баҕа санаалаах Маалыкайдааҕы ДЮСШ дириэктэрэ Сергей Арсеньевич Можуков салайааччылаах бастакы бырайыакпыт үөрүүлээх аһыллыыта балаҕан ыйын 6 күнүгэр буолбута.
    Оттон билигин киирии суолга олус кыраһыабый, сүдү үрдүк "Маалыкай" диэн Бордоҥ сиригэр-уотугар дьону-сэргэни уруйдуу көрсөр суруктаах стелабыт оҥоһуллан бүттэ. Сотору өрөгөйдөөх аһыллыыта буолуо.

    0
  • EllikPE
    13 октября 2019
     

    image "ҮӨРЭНЭЭЧЧИЛЭР ОСКУОЛАҔА ИККИС ДЬИЭЛЭРИГЭР КУРДУК АСТЫНА-АСТЫНА КЭЛИЭХТЭЭХТЭР".

    "Точка роста" таһынан оскуолабыт истиэнэлэрэ араас дьэрэкээн ойууларынан киэркэйэ түспүтэ барыбытын сөхтөрөр. Хайдах бу курдук киэҥ иэҥҥэ кичэйэн-хачайан уруһуйдуохха сөбүн билээри эдэр, талааннаах, худуоһунньук кыыһы кытары билистим.
    - Үтүө күнүнэн, бэйэҥ тускунан кыратык билиһиннэриэҥ дуо?
    - Үтүө күнүнэн, мин аатым Иванова Юлия, 1993 сыллаах төрүөхпүн. Аҕам Сунтаартан төрүттээх, отто ийэм Ньурбаттан. Ийэм дойдутугар олорбуппут, улааппытым. Ньурбатааҕы техническэй лицейы бүтэрбитим, ону тэҥэ "Детская школа искусств" уруһуй кылааһыгар 3 сыл дьарыктаммытым. Оскуоланы бүтэрээт департамент нөҥүө Новосибирск куорат Сибиирдээҕи Судаарыстыбаннай Университет телекоммуникация уонна информатика салаатын ситиһиилээхтик бүтэрэн инженер идэтин баһылаабытым. Идэбинэн үлэ булбакка "Камелек" иhит уонна сувенир оҥорор хампаанньаҕа художник-деколиһынан 3 сыл үлэлээбитим.

    image image

    - Маалыкай оскуолатыгар уруhуйдуурга хаhааҥҥыттан туруммуккунуй? Ханнык ньыманан, тугу тутуhан, хайдах кыраасканан оҥоhуллубут ойуулар буолалларын сырдатыаҥ дуо?
    - Бастаан Маалыкайдааҕы орто оскуола дириэктэрэ Ф.Ф. Ушкановы кытары сибээскэ тахсыбыппыт, хайдах ойуулары уруhуйдатыан баҕарарын истээт, тутатына эскизтарбын интернет нөҥүө ыыппытым. Сөбүлэҥи ылан от ыйыгар Маалыкайга кэлэн оскуоланы көрбүтүм, уруһуйдуур сирдэрим кэриҥнэрин үөрэппитим. Ол кэннэ атырдьах ыйын 12 күнүттэн үлэбин саҕалаан барбытым. Аан маҥнай лиискэ эскизтарбын түһэрээт электроннай барыйааҥҥа уларытан көмпүүтэргэ угаттаабытым. Хас биирдии эскизпын Федор Федоровичка көрдөрөн, бигэргэтэн баран проекторынан истиэнэҕэ тыктаран уруhуйдаан барбытым. Кырааскам акриловай, үчүгэйэ диэн түргэнник хатар, сыта суох уонна оҕоҕо туох да буортута суох.

    image image

    - Эрдэ бу курдук ыарахан бырайыактарга ылса сылдьыбытыҥ дуо? Маннык үлэ төһө бириэмэни ылар эбитий?
    - Бу мин бастакыбын маннык улахан иэҥҥэ уруhуйдааhыным буолар. Балтараа ый иhигэр оҥорон бүтэрдим.

    - Уруhуйун эскизтарын хантан ылбыккыный? Хас биирдии ойууҥ ис хоhооннорун арыйыаҥ дуо?
    image image

    - Үксэ өйбүттэн ылыллыбыт уруhуйдар буолаллар. Төhө кыалларынан Маалыкайы кытары сибээстээх гына оҥоро сатаабытым. Холобура, бастакы этээстэн иккискэ тахсыыга бастакынан тиэргэннээх ураһа көстөр - бу аата оҕолор өйдөрүгэр-санааларыгар "мин дьиэм, мин түөлбэм" - диэн санааны киллэрии буолар, салҕыы мэҥэдьэк сылгыта үөһэ өрө дабайан иһэрэ көстөр, ол таhыгар Маҥан хайабыт, саламалаах сэргэ, "тот, байылыат олохтонуҥ"- диэн толору астаах олбох, ынах-сүөһү ойууламмыттар. Онтон иккистэн үһүскэ тахсыыга Өрөспүүбүлүкэҕэ "кэҥээн" сүүнэ улахан Өлүөнэ очуостара, түннүк үрдүгэр Үрүҥ Аар Тойон, киниэхэ олоҥхоттон ылыллыбыт сэттэ кыталык кыргыттар дьиҥ көтөн иһэргэ дылылар. Саамай чыпчаал, үhүс этээскэ киириигэ Новгородов алпаабытынан суруллубут алгыhы ааҕыахха сөп. Мин санаабар, хас биирдии уруhуй төрөөбүт дойдуну таптыырга, харыстыырга, сырдыкка талаhарга угуйар ис хоhоонноох буолуохтаах. Иккис, кэннинээҕи кирилиэс истиэнэтэ олох атын, дириэктэри кытары сүбэлэhэн баран, бу өттүн арыый аныгылыы, оҕолор холкутук сананалларын курдук, араас өҥү-дьүһүнү туттан, art, графити истииллэри тутуhан уруhуйдаабытым, омук тылынан Стив Джобс курдук өйдөөх дьон үөрэнэргэ "ыҥырар" "цитаталарын" түhэрбитим. Онтон үһүс кирилиэс кэлин хаартыска ыйыырга бэлэмнээн бүтүннүү кыhыл көмүс кыраасканан сотуллубута.
    image image

    - Оскуолабыт бу курдук тупсубутун көрөн бары олус диэн үөрдүбүт, сэҥээрдибит. Эн уруhуйдаргын көрөн биhиги кэнчээри ыччаппыт кэрэни кэрэхсиир, амарах, кыhамньылаах буолуохтара диэн эрэнэбин. Эйиэхэ өссө да элбэх интэриэhинэй бырайыактары олоххо киллэрэргэр, туруоруммут сыалларын сатанан иhэллэригэр баҕарабын, көрсүөххэ диэри.
    - Барҕа махтал буолуохтун! Бу мин бастакы үлэм буолан миигин үөрэ-көтө көрсүбүт Маалыкай сирин-уотун, үтүө дьонун, Маалыкай орто оскуолатын түмсүүлээх кэлэктиибин сүрэхпэр, өйбөр-санаабар өрүү илдьэ сылдьыам. "Үөрэнээччилэр оскуолаҕа иккис дьиэлэригэр курдук астына-астына кэлиэхтээхтэр" - диэн санаанан салайтаран уруhуйдаабытым, онон, оҕолор, үөрэххитигэр кытаатыҥ, ситиhиилээх дьон буола улаатыҥ. Истиэнэни алдьатымаҥ, марайдаамаҥ😊
    “Ньурба” хаһыат 77№-иттэн

    0
  • EllikPE
    13 октября 2019
     

    image Маалыкайдааҕы орто оскуола "Точка роста" федеральнай программа бырайыагын олоххо киллэрдэ.

    Балаҕан ыйын 24 күнүгэр Маалыкайдааҕы орто оскуолабытыгар "Точка роста" - федеральнай программанан саҥардыллыбыт икки кабинет өрөгөйдөөх аһыллыытын сиэрэ-туома буолла. Бочуоттаах ыалдьыттарынан Ньурба оройуонун баһылыгын солбуйааччы Николай Иванович Бурнашев, Ньурбатааҕы үөрэх Управлениетын уопсай үөрэхтээһин отделын салайааччыта Марфа Гаврильевна Кузьмина уонна ыаллыы сытар Хатыы оскуолатын дириэктэрэ Леонид Александрович Николаевы кытта Быһыттах оскуолатын кэлэктиибэ буоллулар.

    image image

    Маалыкайбыт оскуолатын дириэктэригэр Федор Федорович Ушкановка Ньурба Баһылыга Алексей Михайлович Иннокентьев ыыппыт эҕэрдэ суругун Н.И.Бурнашев туттарда, онтон английскай тылын учууталыгар Мария Васильевна Тыасытоваҕа Нур-Султан куоракка норуоттар икки ардыларынааҕы стажировкаҕа барарыгар сертификаты М.Г. Кузьмина туттарда.

    Бу "Точка роста" - диэн федеральнай программа бэйэтэ 2019 сыллаахха тэриллибит. Арассыыйа үрдүнэн 2049 оскуола баарыттан Саха сирэ 54 оскуолата ылар. Бу программанан Өрөспүүбүлүкэбит 34 улууһугар биирдиилээн оскуолаҕа цифровой уонна гуманитарнай профиллаах кабинеттары киллэрдилэр.

    Оскуолабыт дириэктэрэ Ф.Ф. Ушканов биир өйдөөх-санаалаах, интэриэһинэй идиэйэлээх, түмсүүлээх кэлэктииптээх буоллаххына ыарахан үлэ кыалларын, тиһэҕэр тиэрдиллэрин дакаастаата.

    Бырааһынньыктааҕы линейка киэргэллэринэн хоһоон аахпыт начаалынай кылаас оҕолорбут уонна "Точка роста" гимнын дьоһуннаахтык толорбут улахан уолаттарбыт буоллулар.

    Тэрээһин долгутуулаах түгэнигэр, кыһыл лиэнтэни кырыйарга Н.И. Бурнашев, М.Г. Кузьмина, Л.В. Ушканов, Ф.Ф. Ушканов, оскуола президиэнэ - Николаев Вадим уонна кирилиэс истиэнэтин дьэрэкээн уруһуйдарынан толорбут уруһуйдьут кыыс - Юлия Иванова ыҥырылыннылар.
    image image

    Линейка кэнниттэн "Точка роста" проегынан саҥардыллыбыт, сабыс-саҥа, сып-сырдык, оҕолорбут инникилэригэр эрэллээх суолу арыйар кабинеттары көрдөрө экскурсиялаттылар.

    Элиза Стручкова, "Маалыкай" пресс-киин.

    0
  • EllikPE
    15 октября 2019
     

    – Программа олоххо киирэр –


    image ҮӨРЭХТЭЭҺИНИ САҤА ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ КЫТТА ДЬҮӨРЭЛЭЭН

    М. В. Мегежекскэй аатынан Маалыкайдааҕы орто оскуола дириэктэрэ Фёдор Фёдорович Ушкановы кытары "Точка роста" - федеральнай программанан тупсарыллыбыт кабинеттар тустарынан кэпсэттим.

    - Фёдор Фёдорович, дорообо. "Точка роста" - диэн программа туһунан кылгастык кэпсиэҥ дуо?
    - Бу "Точка роста" - диэн федеральнай программа биһиги Маалыкайдааҕы орто оскуолабытыгар Ньурба оройуонун баһылыга Алексей Михайлович Иннокентьев уонна Ньурба улууһун үөрэҕирии Управлениетын салайааччыта Алевтина Петровна Аргунова өйөбүллэринэн олоххо киирдэ.
    Ол курдук, 3 этээскэ уруккута информатика эрэ уруогун кабинета билигин "Точка роста" программанан саҥардыллан гуманитарно-цифровой компетенциялаах кабинет буолла. Бу кабинетка 3 уруок ыытыллар гына саҥа оборудованиеланна. Манна технология, информатика, ОБЖ уруоктара ыытыллар кыахтаннылар. Холобура ОБЖ уруогар оҕолор эчэйбит киһиэхэ бастакы көмөнү оҥорорго силиконовай араас эчэйиилэрдээх илиилэр, атахтар макеттарын көмөлөрүнэн биинтэлииргэ үөрэниэхтэрэ. Ону таһынан, араас дьайыылары оҥорон көрөр икки манекен баар.
    Информатика уруогар аналлаах сабыс-саҥа 10 устуука көмпүүтэр кэлэн иһэр. Оҕолор аныгы олоҕу кытта тэҥҥэ хардыылаан "Виртуальная реальность" диэн ачыкыны кэтэн олох атын дойдуга сылдьар курдук сананыахтарын сөп. Технология уруогар маһынан уһанар, иистэнэр оннугар компьютерная графика диэҥҥэ үөрэнэннэр көмпүүтэргэ дьиэ, массыына уруһуйдаан баран, мантыкайдарын 3D принтерынан пластиковай гына оҥорон таһаарыахтарын сөп.
    Онтон урукку история уруогун кабинета билигин "Проектная деятельность" - диэн ааттаммыта. Ол курдук, бу кабинетка шахмат уруога, оҕо хамсааһынын киинин мустар сирэ уонна эбии үөрэхтээһини ыытар хос буолбута. Манна интерактивнай панель, улахан сенсорнай көмпүүтэр баар, биир истиэнэ муннугун хара гынан оҥордубут, онно мелынан суруйуохха, уруһуйдуохха сөп.

    image image
    - Бу кабинеттары кимнээх оҥорбуттарай? Миэбэллэрин, оборудованиеларын бэйэлэрэ ыыппыттара дуо?
    - Суох. "Точка роста" - программа кабинеттар оҥорууга бэлэм ойууламмыт ирдэбиллээх, онон оҥоһуллар. Онтон миэбэлин, өҥүн-дьүһүнүн бэйэбит көрүүбүтүгэр диэн этэ. Ол ирдэбиллэри барытын тутуһан оскуолабыт үлэһиттэрэ бэйэлэрин илиилэринэн таҥмыттара, оҥорбуттара.

    image image

    - Сөп, махтал. Онтон бу үһүс этээскэ аныгылыы, ханнык эрэ куорат библиотекатын курдук оҥоһуллубут дии. Ити "Точка роста" программа иһинэн буолбатах дуо?
    - Суох. Бүтэһик кэмҥэ оскуолабыт библиотеката оҕолортон олус ыраах турар уонна былыргылыы халыыбынан оҥоһуллубут буолан оҕолор интэриэстэрин тардыбат, ол түмүгэр оҕолор учебник эрэ ыла барар сирдэрэ буолла диэн санаанан ити курдук холлга турар "BOOKS PARK" - диэн ааттаан библиотека оҥорор санаа киирбитэ. Үчүгэйэ диэн манна биир да солкуобайы бараабатыбыт. Тоҕо диэтэр, барытын бэйэбит илиибитинэн, туох баарынан оҥорбуппут. Холобура, алдьаммыт ыскааптарынан, паарталарынан ресепшен-стойка оҥоһуллубута, ону искуственнай газонунан бүрүйбүппүт. Итини Роман Иванович Сивцев, Александр Алексеевич Егоров, Матвей Саввич Анисимов, Трофим Васильевич Торохов буолан оҥорбуттара. Оттон ити истиэнэҕэ уонна ресепшен-стойкаҕа "BOOKS PARK", "WELKOME" - диэн суруктары бэйэм фанераҕа уруһуйдаабытым уонна быспытым. Онтон үөһэ потолокка ыйанан турар газонунан бүрүллүбүт уонна сибэккинэн киэргэтиллибит шариктары Александра Анатольевна Ушканова, Татьяна Семеновна Николаева уонна Саргылана Кузьминична Анисимова буолан оҥорбуттара, киэргэппиттэрэ. Муостатыгар газон тэлгээбиппит уонна библиотекабыт уһун, синньигэс ыскааптарын кинигэнэн толорон баран уурталаабыппыт.

    - Наһаа креативнай, киһи эрэ кинигэ эбэтэр сурунаал ылан ааҕыан баҕарар гына оҥорбуккут олус үчүгэй. Түмүккэ махтал тылларын кимиэхэ этиэ этигитий?
    - Бастатан туран, Ньурба оройуонун баһылыгар Алексей Михайлович Иннокентьевка уонна үлэлэригэр бэриниилээх, идиэйэлэрбин өйүүр, эппиэтинэстээх кэлэктииппэр истиҥник махтанабын. Ону таһынан, таһаҕаспытын тиэйбит Семён Федотович Львовка, кыраайы үөрэтэр түмэл, "Сардаҥа" оҕо уһуйаанын уонна "Айар киин" кэлэктииптэригэр барҕа махталбын тиэрдэбин. Эһиэхэ баҕарыам этэ чэгиэн-чэбдик доруобуйаны, олоххутугар, үлэҕитигэр-үөрэххитигэр дьоһун ситиһиилэри уонна үгүс үөрүүнү-көтүүнү.
    Интервьюну ылла Элиза Стручкова, "Маалыкай пресс-киин".
    “Ньурба” хаһыат 78№-иттэн

    0
  • Уулусса
    16 октября 2019
     

    Чусовской уулусса, хаьан оноьуллара буолла , муосталар анныларынан куэрэ-ланкы айаннаан, 75 сыллаах кыайыыбытын бэлиэтиибит геройбут суолунан , кыайыыны а5алсыбыт дьоммут утуэ ааттарыгар сыьыан дьаабы

    0
  • EllikPE
    28 октября 2019
     

    image —     Олохтоох салайыныы —

    ПЛАНЕРКАТТАН СОНУННАР

    Алтынньы 28 к. улуус баһылыгын планеркатыгар ЕДДС салайааччыта Афанасий Кириллин иһитиннэрбитинэн, Күндээдэ аннынан Ньурба к. диэкиттэн мас тыы соһуулаах биир киһи туораабыт. Улуус бары нэһилиэктэригэр өрүһүнэн туорааһын бобуулааҕын туһунан тиэрдиллэн турар. Официальнайдык көҥүллэниэн иннинэ дьон өрүһү туорууртан тутуннуохтарын наада. Сотору кэминэн ГИБДД, ГИМС үлэһиттэрэ эриэйдэҕэ тахсыахтара. Дьон ууттан сэрэхтээх буолуутун быраабылатын ирдэбилинэн, нэһилиэктэргэ ханнык күөлгэ муҥха буоларын туһунан ГИМС-ка биллэриллиэхтээх, бу ирдэбил эмиэ тутуһуллуохтаах.
    Улуустааҕы экологическэй надзор кэмитиэтин салайааччыта Герасим Парников баскыһыанньаҕа Бүлүү өрүскэ Күндээдэ аннынан өрүс мууһа болоорхой өҥнөөҕүн туһунан иһитиннэриилэр киирбиттэрин, кэмитиэт үлэһиттэрэ баран уу боруобатын ылбыттарын, түмүгэ бүгүн биллиэҕин эттэ. Быйыл улуус олохтоохторугар табаны бултуурга 190 лицензия бэриллэн сэрэбиэйинэн тыырыллан турар. Ону таһынан 26 лицензия Дьокуускайга олорор дьоҥҥо тиксибит. Алексей Иннокентьев инникитин улуус сиригэр бултанар кыылга лицензия улууска эрэ олорор дьоҥҥо биэрэр хайысхалаах үлэ барыахтааҕын бэлиэтээтэ. СӨ Экология, айылҕаны туһаныы уонна ойуур хаһаайыстыбатын министиэристибэтиттэн Ньурба улууһун сиригэр-уотугар андыны көҥүллүүргэ Москваҕа көрдөһүү сурук ыытыллыбытын туһунан биллэрбиттэр. Манна Москваттан көҥүл ылылыннаҕына улуус олохтоохторо анды ааһар кэмигэр андыны бултуур кыахтаныахтара.
    РФ ИДьМ Ньурба оройуонунааҕы отделын начаалынньыгын солбуйааччыта Николай Алексеев ааспыт нэдиэлэ устата 71 сайабылыанньа уонна биллэрии киирбитин иһитиннэрдэ. Полиция участковайдарынан - 39 уонна ГИБДД үлэЇиттэринэн 96 боротокуол толоруллубут. Субуотаҕа тыа нэһилиэгиттэн күрэхтэһэ киирбит 7-8 кылаастар үөрэнээччилэрэ холуочук туруктаах сылдьан тутуллубуттар. Ыстарааптыыр стоянкаҕа 5 массыына туруоруллубут, суоппардара итирик сылдьыбыттар, ол иһигэр 2 киһи хаттаан маннык буруйу оҥорон түбэстэ.
    ОДьКХ ГУП филиалын кылаабынай инженерэ Антон Костин эппитинэн, Октябрьскай нэһилиэк Лэппириэн микрооройуонугар хочуолунай үлэһиттэрэ сүүмэрдэнэн үлэлии сылдьаллар, 19 ыал кииннэммит сылааска холбоммут.
    Улуустааҕы үөрэх управлениетын салайааччытын солбуйааччыта Данил Федоров 3 күн устата Ньурбаҕа оҕолору идэҕэ хайысхалыыр сыаллаах "Wordskills" тэрээһин туһунан иһитиннэрдэ. 32 компетенциянан 12 былаһаакканан 300-чэ оҕо кытынна. Бу былырыыҥҥыттан элбэх, 2018 с. 24 компетенциянан 160 оҕо кыттан турар. Бу тэрээһиҥҥэ кыттыбыт тэрилтэлэр салайааччыларыгар Данил Федоров улуустааҕы үөрэх управлениетын Махтал суруктарын туттарда.
    Улуустааҕы култуура департаменын салайааччыта Розалия Тихонова Искусство оскуолатын выпускнига, норуоттар икки ардыларынааҕы куонкурустар кыайыылаахтара Александр Корякин алтынньы 1 к. Ньурба кэлэрин, национальнай бырайыагынан музыкальнай үнүстүрүмүөннэр ылыллыбыттарын, ити күн презентация буоларын, сэтинньи 1 к. Александр Корякин сольнай кэнсиэрдэ буоларын эттэ, кэлэн көрөллөрүгэр ыҥырда.
    Улуус баһылыгын тутууга уонна ОДьКХ-ҕа солбуйааччыта ИСУ салайааччыта Макар Семенов, Октябрьскай нэһилиэк баһылыга Семен Корякин федеральнай бырагырааманан тутулла турар спорт комплексын тутуу үлэтин билиһиннэрдилэр. Субуотаҕа спортсаалатыгар сылааһа холбонно, бэнидиэнньиккэ административнай өттө холбонор. Таһынааҕы үлэтэ бүттэ, штукатурката 3 күнүнэн бүтүөҕэ, шпаклевката уонна кырааската саҕаланыаҕа.
    Улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччыта Анна Уларова Улуу Кыайыы 75 сылын көрсө Ньурба к. Кыайыы болуоссатыгар туруорарга анаан списаниеҕа таһаарыллыбыт Т-62 таанканы биэрэллэригэр РФ Оборуонатын министиэристибэтин уонна ДВФО-ҕа СӨ бастайааннай бэрэстэбиитэлистибэтин кытта үлэ барарын эттэ. Кини Амурскай уобалас Благовещенскай куоратыттан 100-тэн тахса биэрэстэлээх Возжаево дэриэбинэтигэр таанкалары өрөмүөннүүр собуокка тиийэ сылдьыбыт. Собуот салайааччылара үчүгэйдик көрсүбүттэр, собуоту көрдөрбүттэр. Собуот 300 үлэһиттээх, списаниеҕа тахсыбыт тиэхиньикэлэрэ элбэх турар эбит.
    image image Танк Т62М в Сирии

    Улуус үрдүнэн Ийэ декадатын чэрчитинэн араас тэрээһиннэр буола тураллар. Оптуорунньукка Дьаархаҥҥа улуус ийэлэрин Форума ыытыллар, автопробег буолуохтаах.
    Алексей Иннокентьев планерка түмүгүнэн салайааччыларга туһааннаах сорудахтары тиэртэ.Кыайыы 75 сылын көрсө үлэни тиһигин быспакка ыыта туралларыгар, бу боппуруоһу улуустааҕы Ытык Сүбэ уонна бэтэрээннэр Сэбиэттэрэ мэлдьи хонтуруолга туталларыгар сорудахтанна. Баһылык тэрилтэлэр, ол иһигэр улуус уонна Ньурба к. дьаһалталара эмиэ, субуотунньуктаан нэһилиэнньэ кыаммат араҥатыгар муус ылан көмөлөһөллөрүгэр эттэ. Эһиилги бүддьүөккэ сайаапкалары тутуу түмүктэннэ. Аан дойдуга алмаас бриллиант комплексыгар балаһыанньа уустугунан сибээстээн, "АЛРОСА" АК 1%-наах аахсыйатынан "алмаастаах провинция" улуустарыгар тиксэр дивидент 2020 с. 134 мөл. солк. Диэри кыччыырын биллэрбиттэр. Бу быйылгыга холоотоххо, лаппа аҕыйах, быйылгы дивидент - 800-тэн тахса мөл. солк. Онон киирбит сайаапкалар үксүлэрэ туолар кыахтара суох. Ол иһин улууска алмаастан киирэр үптэн улуус Сүбэтин дьокутааттара тыыралларын күүтэн олорбокко, бары управлениелар, департаменнар уонна муниципальнай тэриллиилэр бэйэлэрин хайысхаларынан эбии үбү харчыны булууга үлэлэрин күүһүрдүөхтээхтэрэ, өрөспүүбүлүкэ министиэристибэлэрин уонна биэдэмистибэлэрин кытта ыкса үлэлэһиэхтээхтэрэ этилиннэ.
    Баһылык планеркатын түмүктүүрүгэр быйыл "АЛРОСА" АК толорооччу дириэктэрэ Сергей Иванову кытта кэпсэтии түмүгүнэн Накыыҥҥа тэхниичэскэй хааччыйыы үлэлэригэр улуус олохтоох тэрилтэтэ киирбитин иһитиннэрдэ, улуус олохтоохторуттан бу үлэлэргэ дьону көхтөөхтүк кытыннарар наадатын бэлиэтээтэ.
    Улуус дьаһалтатын пресс-сулууспата
    “Ньурба” хаһыат 82№-иттэн

    0
  • Нюрба НЕ город
    4 ноября 2019
     

    Шесть городов Якутии попали в антирейтинг Минстроя
    ИА SakhaNews. Верхоянск, Томмот, Вилюйск, Нюрба, Покровск и Олекминск попали в антирейтинг городов по качеству жизни. Результаты исследования, подготовленного Минстроем, опубликованы на сайте "Индекс качества городской среды". Правительство впервые оценило комфортность жизни более чем в 1000 населенных пунктах.

    "Десятка антилидеров с точки зрения качества городской среды почти полностью состоит из малых городов с населением от 5000 до 25 000 человек. Восемь из десяти самых неблагополучных городов относятся к этой группе. Это Томмот и Вилюйск (оба города расположены в Якутии), Алзамай (Иркутская область), Балей (Забайкальский край), Куртамыш (Курганская область), Нюрба (Якутия), Покровск (Якутия) и Олекминск (Якутия).

    Самый низкий индекс – у якутского города Верхоянска с населением около 1100 человек. Он набрал всего 77 баллов, провалившись по всем показателям. Ниже всего исследователи оценили озелененные пространства Верхоянска – на 2 балла из 60. Самая высокая оценка (22) присвоена улично-дорожной сети города. Верхоянск – самый северный город Якутии с тяжелыми климатическими условиями, одно из самых холодных мест на Земле. Зимой температура воздуха там может опускаться до 60 градусов ниже нуля. 2 ноября температура в Верхоянске опустилась до минус 31 градуса", пишут "Ведомости".

    По итогам исследования ни один город не набрал наивысшего балла. Более того, 860 городов, то есть подавляющее большинство, не преодолели отметку в 180 баллов. На первом месте - Москва, на втором - подмосковный Реутов, на третьем - Санкт-Петербург.

    В десятку лучших городов России вошли еще шесть населенных пунктов Подмосковья: Видное, Красногорск, Одинцово, Истра, Мытищи и Долгопрудный.

    Глава Минстроя России Владимир Якушев пояснил, что «Методика включает 36 индикаторов. Каждый из индикаторов оценивался по десятибалльной шкале. Значения суммировались и составили итоговый индекс качества городской среды. Таким образом, города могли набрать максимум 360 баллов. Соответственно, в городах, набравших более 180 баллов – городская среда считается благоприятной».

    Информация по 19 показателям взята из открытых источников. Это сведения поисково-информационных картографических служб, данные географической информационной системы, космические снимки территорий, а также социальные сети. По еще 17 показателям информация собрана от субъектов и органов статистики и федеральных органов исполнительной власти.

    0
  • Рейтинг малых городов РФ из сайта Минстроя РФ
    4 ноября 2019
     

    61
    28 Дальневосточный Амурская область Зея Группа 10 139
    29 Северо-Западный Архангельская область Мезень Группа 10 137
    30 Дальневосточный Сахалинская область Александровск-Сахалинский Группа 10 136
    31 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Удачный Группа 10 134
    32 Центральный Магаданская область Сусуман Группа 10 133
    33 Сибирский Красноярский край Игарка Группа 10 132
    34 Дальневосточный Забайкальский край Петровск-Забайкальский Группа 10 130
    35 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Алдан Группа 10 127
    36 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Ленск Группа 10 125
    37 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Среднеколымск Группа 10 108
    38 Дальневосточный Забайкальский край Хилок Группа 10 104
    39 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Олёкминск Группа 10 99
    40 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Покровск Группа 10 98
    41 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Нюрба Группа 10 97
    42 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Вилюйск Группа 10 85
    43 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Томмот Группа 10 84
    44 Дальневосточный Республика Саха (Якутия) Верхоянск Группа 10 77

    0
  • Куораккытын сайыннарыҥ
    4 ноября 2019
     

    Саха сирин кыра куораттарыттан саамай неблагополучнай куораттартан: Алдан-127 баллаах, Ленскэй-125, Орто Халыма-108, Өлүөхүмэ- 99, Покровскай-98, Ньурба-97, Бүлүү-85, Томмот-84, Верхоянскай-77 .
    Интэриэһинэйэ диэн Орто Халыма Покровскайдааҕар уонна Өлүохүмэтээҕэр инники турарgrinning face
    1. Алдан, Ленск, Среднеколымск.
    2.Олекминск, Покровск, Нюрба.
    3.Вилюйск, Томмот, Верхоянск.

    0
    • Ула5а
      4 ноября 2019
       

      Үгүөрү үп, инвестиция, ГЧП, урбаан сайдыыта Ньурбаны дьиҥнээх куорат оҥоруо.

      0
  • Элликпэҕэ ньурба күтүөтүттэн
    6 ноября 2019
     

    Элликпэ, ТВ устар оператордарга тириэрт эрэperson with folded hands Ньурбаны квадрокоптёрунан көрдөрбөтүннэр, наһаа страшнай. Неужели өйдөммөт да, куруук этэбит дии. Куорат дэнэҕит дии, ҮӨҺЭТТЭН УҺУЛАН КӨРДӨРДӨХХҮТҮНЭ ДЭРИЭБИНЭ БУОЛАН КӨСТӨР.
    Бэйэҕит көрүҥ ээ.
    Атын улуустар баар-суох 1-2 таас дьиэлэрин таһыгар, эбэтэр биир асфалламмыт суолларыгар устан үчүгэй баҕайытык сыа-сым курдук тутан, монтажтаан көрдөрөн "үчүгэй куорат" аатыра сылдьаллар, наивнай деребас ньурбалары арааһа өйдөрүн сүүйэллэр быһыылаах киһиргэтэ-киһиргэтэsmiling face with open mouth and cold sweat

    1
  • EllikPE
    6 ноября 2019
     

    image
    Бүтэһик этииҥ ордук манна white up pointing index сөп түбэһэр быһыылаах.Депутаттартан:- "Танка дьардьамата атыылаһарга харчы көрбүккүт дуо?"- диэн ыйыттахха билбэттэр. "Кыайыы юбилейыгар хомуллубут харчыттан тутталлара буолуо..."- эрэ дииллэр. Куораппыт туһунан куһаҕаны суруйан куһаҕан энергияны куорат дьаһалтатыгар тардыбаппыт. WhatsApp группалара бары кэриэтэ куораппыт күннэтэ хайдах тупсарын киэркэйэрин хайгыыртан атыны билбэттэр. Сайыны быһа, били Андерсен дьэрэкээн көстүүмнээх хоруолун хайгыырыттан итээбэтибит.expressionless face

    0
  • 🐷
    7 ноября 2019
     

    🤔🤣🤣🤣

    0
  • Петров
    29 ноября 2019
     

    Ну как там с танком? Говорят, мадам по танкам искру мечет, по отбору денег с населения в фонд празднования юбилея. Интересно, у кого ума хватило купить сбитый танк. Тащить на всю страну пустую болванку с залупой на собранные деньги с населения? Ну ребятня соберется, будут играть. Страшно подумать, вдруг кто сорвется и получит травму. На кого направят эту за...пу?

    0
Обратная связь