3 года на форуме Автор 3 уровня Топ пользователь Все
Награды
3 года на форуме
3 года на форуме
Автор 3 уровня
Автор 3 уровня
Топ пользователь
Топ пользователь
1000 просмотров
1000 просмотров
Оптуобус иһинээҕи олох
  965
Оптуобус иһинээҕи олох

Сайыҥҥы биир күн. Автовокзал тохтобула. Оптуобуспут түннүгүнэн көрбүтүм — остуол турар, ол аттыгар арыгыһыт көрүҥнээх, кирдээх таҥастаах-саптаах саха дьахтардаах эр киһитэ бытыылкаттан пиибэҕэ майгынныыр, саһархай өҥнөөх туох эрэ убаҕаһы иһэ тураллар. Онтон дьахтар, биһиги оптуобуспутугар чугаһаан, нуучча суоппарыттан харчы көрдөөтө. Холуочук. Онуоха суоппар: "Я же уже давал, работать надо", — диэтэ. Ити аата, суоппардары "рэкеттииллэр" эбит. Мин сахаларын иһин кыбыста санаатым.
Оптуобуспут хоҥунна, дьахтар тугу эрэ саҥара сатыы хаалла...

* * *
Мин ыраах баар таптыыр доҕорум биир киһинэн баһыылка ыыппытын ылан, дьиэбэр айаннаан иһэбин. Төрөөбүт күммэр анаан бэлэх ыыппыт үһү. Тугу ыыппытын көрө, тугу суруйбутун ааҕа охсоору, тиэтэйэбин, долгуйабын. Утары олорор, курус сирэйдээх дьон миэхэ харахтара субу-субу хатанар. Үөрбүтүм, дьолломмутум сирэйбэр сурулла сырыттаҕа. Ол иһин ис-испиттэн сырдыы истэҕим буолуо. Эбиитин таҥаһым да өҥө чаҕылхайа бэрт.
Оптуобус кирдээҕин аахайбаппын -- бүгүн миэхэ дьоллоох күн!

* * *
Тохтобул ахсыттан дьон эбиллэн, ыы-быччары симиллэн иһэбит (хата мин, бүтэһик тохтобул чугаһыттан олорсор буолан, олбоххо мэлдьи тиксэбин). Иннигэр, аан аттыгар мааны таҥастаах-саптаах, эдэр саха дьахтара уолунуун олороллор ( уол уҥуоҕунан обургу, 11 cаастаах курдук көстөр). Аттыларыгар турар сааһырбыт дьахтар: "Уолуҥ саастаах киһиэхэ, миэхэ туран биэрдин, улахан оҕо дии", — диэтэ. Онуоха ийэтэ нууччалыы: "Пусть сидит", — диир кыыһырбыт саҥата иһилиннэ. Хас да киһи эмиэ өйдөтөн этэ сатаатыбыт да туһа тахсыбата. Дьахтар отой туруорар санаата суох, чубугураан сүрдээх. Биһиги этиһэн көрөн баран, хоттордубут. Ол курдук уолун туруорбатаҕа. Саатар бэйэтэ туран биэрбэтэҕэ. Хам сыстыбыттыы, лаҕыччы олорбутун курдук олорбута. Оҕото кинини үтүктүө турдаҕа. Ээ дьэ, кэлэйэн да диэн.

* * *
Кыһыҥҥы сарсыарда, үлэ чааһын иннинэ. Маннык кэмҥэ, буоларын курдук, киһи тобус-толору. Эмискэ инники, утарыта олбохторго олорбут сахалаах нуучча дьахтара туохтан эрэ этиһэн, умайыктанан турдулар, саҥалара уу-чуумпу оптуобуһу букатын ылан кэбистэ. Нууччата этэн-тыынан, тылыбыратыы бөҕө, сирэйэ-хараҕа турбута сүрдээх, сиэх-аһыах айылаах дьүһүннээх. Үөҕэр тыллары туттар. Сахата нууччалыы бэркэ саҥарар, ордук-хоһу эппэккэ, үөхсүбэккэ, култууралаахтык хардарсар. Тэйиччи олорор буоламмын, этиһии ис хоһооно миэхэ өйдөммөккө хаалла.
Уһуннук "тиниктэстилэр". Дьон санаатын алдьаппыттара чуолкай.
Мин, тохтобулум кэлэн, таҕыстым.

* * *
Оптуобус тохтообутугар, саха кырдьаҕас дьахтара киирдэ. Инбэлиит уонна кыра оҕолоох дьон олбоҕор олорор саха уолчаана ойон турбутугар, дьахтар үөрэ-үөрэ, онно олорунан кэбистэ. Уолга махтан да махтан буолла. "Маладьыас! Хаһыска үөрэнэҕин, тоойуом?", — диэн ыйыталаста.
Киһиэхэ бэрт кыра да наада.

* * *
Куорат ыһыаҕар киэһэ хойукка диэри сылдьан, быылга, буорга биккиллэн, дэлби сылайан-элэйэн, оптуобус күүтэн, тоҕуоруһан турабыт. Үксэ эдэр дьон баар. Оптуобус кэлбитигэр, үтүрүһэ-үтүрүһэ, кыбылла-кыбылла, тоҕу анньан киирдибит. Биллэн турар, кыахтаах дьон, эдэрдэр, инники ойон киирэн, олбохтору барытын баһылыы охсоот, уоскуйбут дьон быһыытынан, тиэрэ түстүлэр. Мин биир эдэркээн бэйэлээх кыыс аттыгар түбэһэн турдум. Илиибэр маллаах, астаах пакеттаахпын. Онтум, сылайбытым бэрдиттэн, ыйааһына эбии ыараабыкка дылы. Саатар, кирдээх муостаҕа ууруохпун бэркиһээн, тутан айаннаатаҕым үһү. Ол кыыс баҕар туран биэрээрэй, эбэтэр суумкабын аттыгар ууран олороорой диэн испэр сэмээр кэтэһээхтиибин. "Туран биэр" диэн көрдөһүөхпүн тылым тахсыбата. Оччолорго 50-н саҥа тахсыбыт этим, кырдьаҕаска киирбэтэрбин да, киниэхэ ийэтин тэҥэ буоллаҕым.
Оптуобуспут, чарапаахылыы сыыллан түһэн, эчи, айаннаатаҕа өрүүн! Үс Хатыҥтан кэлэр суол бэйэтэ да ырааҕын билэҕит. Мин илиим, атаҕым отой быстыах курдук буолла. Ол тухары кыыс туруо баара дуо, суох буоллаҕа. Биир өттүнэн, эмиэ да ол кини ытык эбээһинэһэ үһү дуо диэххэ сөп. Кини да сылайдаҕа. Иккис өттүнэн, биһиги, кырдьаҕастары олордорго, көмөлөһөргө оҕо эрдэхтэн үөрэммит сэбиэскэй иитиилээх дьон санаабытыгар, сиэргэ батыа суох курдук.
Дьэ, ол курдук тиһэҕэр диэри чиккэччи туран айаннаан, эппин ыт сиэбэт гына илдьи сылайан, дьиэбин булбутум.

* * *
Күһүн этэ, билэр дьахтарбыныын сэргэстэһэ олорон иһэбит. Куорат олоҕун оллурун-боллурун кини субу бүгүн барытын дэхсилиэхтии, аах да аах буолла. Мөҥүттэр да мөҥүттэр, кыйыттар да кыйыттар, бүппэт да бүппэт. Мин кэнникинэн сылайан бардым, ээл-дээл истэ, хаһан ах барарын кэтэһэ олордум...

* * *
Оптуобус, сүрэҕэлдьээбиттии, бытааннык айанныыр. Мин олорор сирим аттыгар кыыстаах уол тураллар, чуумпутук кэпсэтэллэр, күлсэллэр. Сахалар, студеннар быһыылаах. Онтон уол кыыһын кууһан ылан, сырылаччы сыллаан ылла, үөрбүт аҕай сирэйдээх. Ону көрөн, санаам манньыйда. Ып--ыраас таптал, истииҥ-истиҥ сыһыан сылаас тыына илгийдэ.
* * *
Бүгүһүн Ленин болуоссатын таһыттан, өрдөөҕүтэ өрөспүүбүлүкэни салайсыбыт улахан тойон киһи оптуобуска киирэн кэлбитин соһуйа көрбүтүм. 2-c тохтобулга тахсан барбыта. Кини оптуобуска хатаастан айанныы сылдьара олуона баҕайы курдук эбит. Дьиҥэ, онно туох олуоната кэлиэй, кини даҕаны биэнсийэҕэ тахсан, оннук сылдьар кэмэ кэллэҕэ дии. Киһи күннээх, балык ыамнаах диэн итини этэн эрдэхтэрэ.
Тойон буолан, күннүү сылдьар кэмигэр, мин биирдэ биир улуустан ыаллыы улууска бараары, билэр киһибинэн Дьокуускайтан мунньахха кэлбит дьон массыынатыгар миэстэ ыйыттарбытым. Кини билэр киһитинэн кэпсэтиннэрэн, булбута. Киһитэ, алҕаска нүөмэри сыыһа этэн, ол улахан тойон массыынатын ыйбыт этэ. Мин тахсан, малбын ууран, олорустаҕым дии. Тойоммут массыынаҕа киирэн иһэн, миигин көрөөт, сирэйэ дьэбин уоһуйда. Бэйэм да соһуйдум, кини массыыната буоларын хантан билиэмий. Олорсубуппун сөбүлээбэтэҕин сэрэйдим.
Остолобуойга тиийбиттэригэр, тахсан иһэн, суоппара муҥнаахха: "Туох дьахтарын олортуҥ? Бартыбыалбын ылан биэр эрэ!", — диэн күүскэ бардьыгынаата. Дьон истэригэр наһаа да итинник буолбатар дии санаатым (мин аттыбар өссө биир тойон олорсон испитэ). Иһирдьэ киирэн, улуус тойонун: "Ити туох дьахтарын мин массыынабар олортугут?, — диэн мөхпүт этэ. Онон ол тойон миигин булан, атын массыынаҕа көһөрбөр эттэ. Хайыахпыный, арыый боростуой дьоннооххо көстөҕүм дии.
Иккис сырыыга эмиэ мин баар оптуобуспар эмиэ ол болуоссаттан олорсубута.
* * *
Өрөбүл күнэ буолан, оптуобуска киһи аҕыйах. Дьэ биир тохтобултан сирэйинэн ис-киирбэх, үрдүк уҥуохтаах, бөдөҥ-садаҥ баҕайы саха киһитэ олоруста. Инники олбоххо олороот, тута сиэбиттэн төлөпүөнүн хостоон, олус улаханнык кэпсэтэн барда. Туохтан эрэ тымтан, саҥата бап-бардьыгынас буолла. Тылын быыһа быдьар маатыры-куутуру кытаанаҕа, дьахталлар бааллар диэн туттунар кэлииһи дуо — суох. Мин сөбүлээбэтэхпин биллэриэхпин аһара баҕардым эрээри, тулуйарбар тиийдим, утары маатырылаан турдаҕына да көҥүлэ диэн өйдөөтүм. Көх-нэм буолуох киһи да көстүө суох, бары ньимийэн баран олороллор. Онтон төлөпүөннэһэн бүтэн, кэккэлэһэ олорбут кырдьаҕас саханы кытта күүһүнэн кэриэтэ кэпсэттэ. Бэйэтин билиһиннэрдэ — дойдута Уус Алдан эбит. Киһитэ, сэһэргэһэр баҕата суох быһыылаах, ыйытыыга хоруйдуур эрэ. Анараа киһи сотору буолан баран, аан чугаһыгар баран турда. Кини эрэ баарын курдук туттар-хаптар, туох эрэ диэн улахан баҕайытык саҥарар. Киһиргэһэ батарбат дуу диэх айылаах. Баҕар холуочук буолуо. Ол быыһыгар кини аттыгар турар дьахтары: "Ити миэстэ баар дии, олор!",— диэн дьаһайда. Биирэ олорбото — тахсаары турбут эбит. Кэлин дьон элбээн, бүөлээн, киһибит көстүбэт буолбута. Саҥата сүппүтэ — ол аата таҕыстаҕа.

* * *
Сайын. Автовокзал тохтобулуттан биир саха уола олоруста уонна кэннин диэки ааста. Хоҥно иликпитинэ суоппар, туора омук киһитэ, ойон тураат, оптуобус кэннигэр ыстанна. Хайыһан көрбүтүм — өлүү түбэлтэлээх, били саха уола пиибэни хантата олорбут эбит. Ону уордайбыт суоппар (сиэркилэтинэн көрдөҕө дии) үөхсэ-үөхсэ, саҕатыттан ылла да таһырдьа аста. Мин төһөтүн да иһин бэйэбит киһибитин атаҕастаата диэн наһаа кыһыйбыт омуммар cуоппарга: "Почему его выгнали? Он ничего такого не сделал. Вы у нас в гостях и ведите себя подобающе!", — диэн эбиитин дьаһалымсыйдым. Онуоха өһүргэнэн, туох эрэ диэн кыбдьырынна. Харытыгар кыһыл көмүс, кэтит браслеттааҕа. Дьиҥинэн, ол уол пиибэлиэ суохтаах этэ. Ити түбэлтэ кэнниттэн ол суоппары көрбөтөҕүм — дойдутугар дьүгэлийдэ ини.

* * *
Биир сайыҥҥы күн эмиэ куорат киинигэр айаннаан иһэбин. Киһи баһаам, ыга анньыһан тураллар. Кэнники аанынан аҕамсыйбыт, саха дьахтардаах эр киһитэ киирбиттэригэр, миигин утары олорбут нуучча кыыһа туран биэрдэ. Ол дьон лах гына олоро түстүлэр. "Баһыыба" дииллэрин кэтэстим да мэлигир. Баҕар умнан кэбиспиттэрэ дуу, сороҕор оннук эмиэ буолааччы. Таҥастарын, тутталларын-хапталларын көрөн, куоракка олоро үөрүйэҕэ суох дьон эбит диэн сылыктаатым. Сотору соҕус туран, саҥата суох, дьону күөннэринэн силэйэ-силэйэ, тааҥка курдук иннин диэки күрдьэн бара турдулар. Саатар "Выходите? Можно пройти?" иҥин диэн судургу тылынан баҕас ыйыппыттара буоллар. Баҕар, тыла суох дьон эбитэ дуу...

* * *
Биир балтым манныгы кэпсээбиттээх. Оптуобуска кини аттыгар олорбут сааһырбыт саха эр киһитэ төлөпүөнүнэн улахан баҕайытык кэпсэтэр үһү: "Субуотаҕа ностальжига барабын. Дьэ халлаан сылыйда, хата дьахталлар хоппуруон колготка кэтэр кэмнэрэ кэллэ. Оннук колготкалаах дьахтар буутун, атаҕын көрдөхпүнэ көҕүйэн, били тугум ыстааммар баппат гына улаатан хаалар ээ", — дии-дии күлэн алларастыыр үһү. Күтүр өстөөх, дьон истиэ диэн эчи, сааппата да бэрт эбит. Ону оптуобус дьонугар тоҕо да иһитиннэрэ олорбутай. Оо дьэ, буоллаҕа! Этэргэ дылы, кырдьан, кыаҕа тылыгар түстэҕэ...

* * *
Бэйэм тохтобулбар оптуобустан тахсарбар, мин иннибэр тахсыбыт эдэркээн саха кыыһа ыарахан cуумкабын тоһуйан ылла. Эбиитин: "Дьиэҕэр диэри илдьиһиэм", — диэн үөртэ. "Ыксаабат буоллаххына, саатар эрэ илдьиһиий", — диэн сөбүлэстим. Икки суумкалаах этим.
Хаһааҥҥыттан эрэ билсэр дьон курдук, күө-дьаа кэпсэтэ-кэпсэтэ, бардыбыт.
Ответов 6 Написать ответ
  • ZOYAIM
    13 апреля  

    Салгыыта

    "Үтүө сүрэхтээх, үчүгэй киһи эбиккин. Мин эмиэ оҕо эрдэхпиттэн кырдьаҕас дьоҥҥо көмөлөһөр идэлээхпин. Үтүөнү оҥорбутуҥ бэйэҕэр төннөр дииллэрэ кырдьык эбит, ол иһин холобура, бу эн, миэхэ тылланан туран, көмөлөстөҕүҥ дии",— диэтим, махтанным аҕай.
    Санаам наһаа көнньүөрдэ, дьиэм этээстэрин чэпчэкитик дабайан таҕыстым.

    Дьэ ити курдук, боростуой дьон күннээҕи олохпут арахсыспат аргыһа — оптуобус иһигэр туспа олох күөстүү оргуйар. Кини, таһынааҕы олохпут курдук, эмиэ эриэн-быраан көстүүлэрдээх, сырдык, хараҥа өҥнөрдөөх. Киһи киһиэхэ сыһыана, сиэрэ-майгыта, иитиитэ хайдаҕа манна даҕаны биллэн ааһар буолбаат?

    Зоя ИМ

    2019 с., муус устар. Дьокуускай к.

    0
  • Болуодьа
    14 апреля  

    Үчүгэй баҕайы кэпсээннэр

    0
  • Саея
    14 апреля  

    thumbs up signclapping hands sign

    0
  • Долун
    15 апреля  

    Зоя бэркэ суруйбуккун..бэрт теманы булбуккун. Кылгас ролик киинэ да устуохха сөптөөх кэпсээннэр быһыылаах.

    0
  • Т
    16 апреля  

    Тэннэ оптуобу4унан айаннастым.Би4и олохпут буоллага.Бутэ4ик тохтобул кэлиэр диэри.

    0
  • ZOYAIM
    16 апреля  

    Сэргээбит дьоҥҥо барыгытыгар махтанабын!

    0
Ответ на тему: Оптуобус иһинээҕи олох
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания