Дьирики
Хоочо  -    477
От ыйын куйаас күннэрэ сатыылаан тураллар. Айылҕа силигилии ситэн, саамай тупсан турар кэмэ. Суоппар Миитээ кэргэнин, саҥа төрөөбүт кыһыл оҕотун, райцентр роддомуттан таһааран иһэр. Күүппүт-кэтэспит киһичээннэрэ, эбиитин туйаҕын хатарар уол буолан, Миитээ көтүөн кыната суох, муннун анныгар киҥинэйэн ыллыы сылдьар.
Көрсүө-сэмэй майгылаах, учуутал идэлээх кэргэнинэн киэн туттар, дьоллоох олохторо санаатыгар бу айаннаан иһэр көнө суолларын курдук.
Эһиилгитигэр, кыстыкка киирии саҕана, иккис уол оҕотун этэҥҥэ төрөппүт кэргэнин, совхоз массыынатын уларсан, тиэйэн тилигирэтэн таһаарда. Аара суолга алдьанан, тымныы массыынаҕа саҥа төрөөбүт дьахтар сыыстаран кэбиһэр. Эмп-томп аҕыйах, өрүттүбэккэ, сааһыары кэргэнэ олохтон туораан, Миитээни, оҕолорун тулаайах хаалларар.
Сыл-хонук. Ини-бии уолаттар сэбиэскэй былаас көмөтүнэн, үксүн оҕо комбинатыгар иитиллэн, оскуола дьоно буола оҕустулар.
Миитээ маҥнай утаа кэргэнин аһыытын тулуйбакка арыгынан уоскутанар идэлэммит, устунан ылларан буор иһээччигэ кубулуйбута. Оҕолоругар кыһаммат, хата маамалара өлбүтүн, дьылҕата сарбыллыбытын оҕолоругар буруйдуур буолбута.
Уолаттар ийэ иһирэх тапталын, көрүүтүн-харайыытын билбэккэ, арыгыһыт аҕа атаҕастабылын тулуйа үөрэнэ улааппыттара. Сыһыана тыйыс тымныы, биир атаахтатар, хайгыыр, үөрдэр тыл этиллибэт. Дьөрү таһынааҕы ыал оҕолоругар оонньото ыыппат, күнү супту дьиэ ис-тас үлэтин оҥороллор, ол ардыгар олбуордарын иһигэр оонньообута буолаллар. Атын улуустан көһөн кэлбит ыал буолан чугас аймах-доҕор, эһээ-эбээ суох дьоно. Ыарахан оҕо-саас уолаттар майгыларыгар биллэр буолбута, оскуола үрдүнэн куруубайдарынан, өһөстөрүнэн аатыраллар, улахан уол бииргэ үерэнэр оҕолоро Дьирики диэн хос аат иҥэрбиттэрэ.
-Тили тили тесто, жених и невеста! Дьирики дьирики кыыһы таптаабыт! – кыра кылаас оҕолоро күлүү-элэк оҥостор саҥалара иһиллэр.
Ответов 2 Написать ответ
  • 1
    23 марта  

    -Сэрэниҥ, мин эһиэхэ дакаастыам, кэлиҥ манна! – Дьирики оскуола гардеробугар билигин да ыгыста-ыгыста күлсэр бэдиктэри ыҥыран киллэрдэ. Кини “таптаабыт” кыыһын хара дьүһүннээх сааскы мааны куртката ыйанан турарын биир-биэс тыла суох харбаан ылла. Бадараан буолбут муостаҕа быраҕан, үрдүттэн тэпсэн барда. Алларастыы-алларастыы, сөп буолбакка, курун сүөрэн куртка үрдүгэр ииктээн кэбистэ. Билигин аҕай аймана турбут көрөөччүлэр айах бэрдэрэн биир-биир саҥата суох тахсан бардылар.
    Тыала суохха мас хамсаабат, дьиҥинэн бу бииргэ үөрэнэр кыыһын Сардаананы Дьирики кыра оҕо эрдэҕиттэн сөбүлүүр, ол эрэн таҥаһа-саба боростуойуттан, арыгыһыт аҕатыттан кыбыстан, кыыстан намыһах сананар бэйэтин.
    Дьиикэй быһыы оҥорбутун буруй оҥостубат, “кэһэйдиннэр кинилэр бары”,-дии саныыр. Дьиэтигэр кэлэн оронугар бүк түһэн сытта. Дьиэ иһэ им-дьим, эчи күн сырдыга да киирбэт, киртийэн хаалбыт түннүк нөҥүө. Өтөрүнэн сууллубатах муоста, остуол үрдүгэр лаҕыр буолбут тимир иһит-хомуос ыһылла сытар. Сарсыарда оскуолаҕа барыан иннинэ тымныы уу эрэ уймахтаабыта, куртаҕа аччыктаан курулаан олорор. “Тоҕо барыта манныгый, мин да киһибин, үчүгэй ас аһыахпын, таҥас таҥныахпын баҕарабын. Маамаа, тоҕо биһигини быраҕан бардын?”-Дьирики хараҕыттан уу-хаар баһа сытта.
    Таһырдьа оҕолор саҥаларын истэн ойон турда. Көрбүтэ, ыаллыы дьонун, өйүнэн тиийиммэт, киниттэн биир сыл балыс уоллара Киэсик уулуссанан ааһан эрэ эбит. “Ыл нохоо, кэл эрэ манна, кэмпиэт биэриэм”,-Дьирики олохтон атаҕастаммыт сорун-муҥун киминэн эрэ таһаарыах күтүр санаата тэһэ кэйдэ. Киэсиги ампаар кэннигэр илдьэн охторон түһэрдэ уонна илиитин-атаҕын таҥас ыйыыр быанан кэлгийдэ. Таҥас сыыһын булан уол айаҕын бүөлүү аста. Ньиэмэстээх киинэҕэ көрбүтүн курдук Киэсик түөһүгэр испиискэ сиэрэтинэн свастика оҥорон уматта. Уол эрэйдээх абытай ыарыыттан түҥ-таҥ барар, өйүн сүтэрэн ылар. Дьирики ону көрөн астынар да астынар, кыыла туран көҕүйэн барда.
    Нэһилиэк дьоно, чугас ыаллара да Миитээ оҕолорунаан олохторугар кыттыһа сатаабаттар, оскуола эмиэ улахан болҕомто уурбат. 90-с сыллар дьалхааннара буолан, уларыйыы-тэлэрийии, харчы-хамнас тиийбэт, дьон хайдах эмит бэйэлэрэ аһаан-сиэн, ииттинэн олорор кыһалҕалаахтар.
    Дьирики быйыл 11-с кылааһы бүтэрэр. Саас, аан дойду дьахталларын күнүн бэлиэтиир дискотека буола турар. Хантан эрэ арыгы булан, элбэх соҕус буолан, оскуола туалетыгар киирэн иһэн кэбистилэр. Үксүлэрэ оскуола диэки хаамыстылар, Дьирики быраатын кытта, топпокко, хантан өссө булан иһэбит диэн уулуссаҕа хааллылар. Арай аттыларынан элбэх оҕолоох ыал аҕата тракторист Киргиэлэй улахан итирик ааһан иһэр эбит. Уолаттары билэн, сэнээбит санаатыгар буолуо, киэптиэх санаата киирдэ: “Нохоо, Дьирики диэн үһүгүн доо, кэлин эрэ манна!”

    0
    • 1
      23 марта  

      1, -Ээ, туох диигин ээ!- диэбитинэн Дьирики быраатынаан ойон тиийдилэр. Хааннара оргуйа түстэ, тэбиэлээн-охсуолаан бардылар. Көрүөх бэтэрээ өртүгэр киһилэрин охторо сылдьан, кыа-хаан буолуор диэри үлүбээй кырбаан, тыынын иһиллээн кэбистилэр. Дьирики буолуохсут, иирбит киһиэхэ кубулуйан, сатаан тохтообокко, бэлиэр өлбүтэ ырааппыт киһини кэймэктии сырытта. Быраата тугу оҥорбуттарын өйдөөн, тохтото сатыыр, ыксаан куотан хаалла.
      Кыра нэһилиэккэ өтөрүнэн буолбатах дьиикэй быһыы тахсан, улахан айдаан буолбута. Улуус кииниттэн следователь тахсан уолаттары ньачаас тутан киллэрэн хаайыыга симпиттэрэ, оскуола директорыттан саҕалаан, ол күн бииргэ сылдьыспыт оҕолоругар тиийэ дьүүлгэ-миэрэҕэ тардыллыбыттара. Дьирики буруйу барытын бэйэтигэр ылынан элбэх сылга хаайыыга барбыта.
      Огдообо хаалбыт Киргиэлэй кэргэнэ, иэстэһэр санаата баһыйбыта. Хаайыылаахтары булсан, харчы төлөһөн, ол сыл күһүөрүтүгэр, Дьирикини сытар хаайыытыгар дьаһайбыттарын туһунан сурах сир аннынан иһиллибитэ. Аҕата Миитээ ити түбэлтэ кэнниттэн өр буолбакка бу олохтон туораабыта. Быраата атын дойдуга көһөн баран, олоҕун оҥосто сатаабыта да, табыллыбакка, төттөрү кэлбит сурахтааҕа.
      Арай бу дьон маамалара ыалдьыбатах буоллун? Арай Дьирики оҕолор үөҕэллэрин уйунан аан дойдуну, киһи аймаҕы абааһы көрбөтөх буоллун? Арай аҕалара арыгыһыт буолбатах буоллун? Арай биир эмит амарах сүрэхтээх киһи оҕолору аһынан илиитин утары ууммут буоллун? Арай, арай...

      0
Ответ на тему: Дьирики
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания