Кэргэ-кулуугэ.Досааф бэчээтэ.
Баба5а Баатыр  -    1988
санаам чэптээтэ- диэн кырдьа5асым кэпсээнин тумуктээтэ.
“Досааф бэчээтэ
Оройуон райсоветыгар перестройка эрэ иннинэ биир кып-кыара5ас хоско туэрт улэсит улэлии олоробут. “Досааф",Урожай,Ыччат уонна дьиэ-кэргэн специалистара улэлиибит. Дьиэ –кэргэммит специалиса кэргэннээх.о5олоох,отуччалаах дьахтар улэтигэр мини юбкалаах таннан кэлэр.Биир кун эр дьон кыыспытын сирэйгэ-харахха астыбыт. Оройуону салайа олорор тэрилтэ5э сэбэ суохтук танна5ын ,бу бисиги да эр дьон буоллахпыт сурэ бэрт уонна нэсилиэнньэ да суэргулуурэ буолуо диэтибит.Кыыспыт тыла уот .
-Хас биирдии киси тугу таннарын бэйэтэ бысаарар ,онон эсиги мин хайдах таннарбын ыйыман-кэрдимэн –диэтэ. Бисиги тылбытын туохха да тэннээбэтэ, хайдах танныбытай да ол курдук сырытта. Урожайым улэситэ кыыспыт буутугар бэчээтин ууруохха-диэн эй укта.
Биир утуэ сарсыарда субэлэспиппит курдук мин бииргэ улэлиир кисибин кытта,биир улэсиппитигэр эппэккэ эрэ, билинни тылынан эттэххэ А4 кумаа5ыга кыыспыт бэчээтэ ол тугэннэ кэстубутэ5инэн, досааф бэчээтин баллаччы туруоран баран кыыспыт олоппосугар ууран кэбистибит, кыыспыт сарсыарда улэтигэр хаамар суурэр икки ардынан кэллэ да били кумаа5ыга олорунан кэбистэ.Эр-этэр буолбата ханна эрэ суурэн хаалла. Кэрбуппут били Досааф бэчээтэ кыыспыт олорор миэстэтигэр арылыччы,хас биирдии буукубата кэстуэр дылы туспут а5ай. Сотору со5ус суурэн кэллэ да сиэркилэ иннигэр эргичилээн ылла. Дьон то5о эрэ бары мин атахпын кэрэллэр –диэтэ. Ону истэн олорон хоспутугар баар суох убайбыт досааф тойоно дуоспуруннаах ба5айытык эттэ :
-Саха кыысыгар учугэй кэбус кэнэ кырасыабай атахтаах кыыскын.Ол исин дьон сэргэ5элии кэрэр буоллахтара.
Кыыспыт итиччэ кисини дэгдэтэр тыллары истибит киси бысыытынан тырымнаата ,мичилийдэ, уэрдэ-кэттэ. Онтон бисиги ити бэчээппит тугунан эргийэн тахсарын билбэт буоллахпыт. Сотору со5ус буолан биир бииргэ улэлиир кисибит киирэн били Досааф улэситин кэлэн дьээбэлээх ба5айы хара5ынан кэрэ-кэрэ:
–Хайа.убайым илиигэр кыахтааххын бысыылаах, ханна сылдьыбыт сиргэр суолгун хааллара5ын ээ, биир эдэр кыыс буутун кэ5эруэр дылы хам туппуккун дуу ?- диэт тахсан барда. Кисибит улаханнык сонньуйбут куоласынан: -Ити киси тугу кэпсиир?- эйдээбэтэхтуу бисиги диэки кэрэ-кэрэ ыйытта. Ити кэнниттэн эрт-этэр буолбата статистика улэситэ дьахтар энэс гынаат:
- Хайа бу досаафпыт тойоно,хас биирдии сылдьыспыт дьахтаргар бас билэр бэлиэгин хаалларар буолбуккун дуу?-диэн тыл тасаараат ааны саба охсоот элэс гынан хаалла.
Арай кэрдэххпутунэ,досаафпыт тойоно иэдэсэ кытар гына тустэ. Улаханнык сосуйда .
-    Бу.дьон бу сарсыарда.туох буолан турдулар. Кыыс.дьахтар буолан бардылар?-диэн сана аллайда.
Оччолорго бисиги эдэрси дьон чонкубутугар улаханнык о5устарбатыбыт. Бисиги куомуннаспыт дьон, дьэ дьээбэбит табыллаары гыммытыттан бэйэ-бэйэбитигэр имнэсэ олордубут. Сана тасаарбакка испитигэр бэйэ бэйэбитин кэрсэ-кэрсэ кулсэн ылабыт. Ол быысыгар улэ сунньунэн дьоннор киирэллэр-тахсаллар.. Хасааннытаа5ар да элбэх киси киирэн та5ыста. Бары досаафпыт тойонугар бол5омто бэ5этун уурдулар. Ким саннын таптайар,Ким илии тутусар ,
-Уол о5ото,атыыр бэрдэ эбиккин- диэн,з5элээх ба5айытык тыл быктараллар.. Кэнникинэн кисибит кыйахаланан барда.
Биир дойдулаа5а , сайылыкка о5о сылдьан бииргэ оонньоон улааппыт кыыса, эмиэ бу тэрилтэ5э улэлиир райфин хотуна дьахтар киирэн кэлэн туох да буруйа суох досаафпыт тойонун сирэйгэ-харахха аста.
-Бу батта5ын манхайар,бытыккын туора сосо сылдьар сааскар тиийиэххэр дылы,уэннун-кэйуурун бычыахтыы сылдьар. Ити эн бу дьиэ-кэргэн специалиса дьахтары кытта сылдьыса5ын дуу,тугуй дуу? Сылдьыспытын да исин,эмиэ ити туохха дьээбэлэнэн эдэр дьахтар буутугар бэчээткин уурдун? Итинник бысыыланаргын кэргэннэр тиэрдиэ5им.-диэн этэн - симэн баран .кисибитигэр санарар бокуой биэрбэккэ тахсан баран хаалла. Ити икки аккардыгар кабинеппыт аана асылла тустэ да, дьиэ-кэргэн специалиса дьахтарбыт киирдэ да,
-Бу баар эйиэхэ кэнэ.кырасыабай атах –диэт, досаафпыт тойонун илиитин ытысынан сирэйгэ биэрэн кэбистэ. Ол кэнниттэн маккыраччы ытаабытынан тасырдьа ыстанан хаалла. Бары да сосуйдубут. Саната суох балачча олордубут. Онуоха ,бисиги дьыалабыт, оонньообуппут о5ус буолан эрэрин, дьэ санардыы эйдээтубут.
Кисиьит арыыйда уоскуйбутун кэрэ сылдьан,бисиги билинэммит барытын кэпсээн биэрдибит. Дьэ,до5оор аны кисибит эрэ оргуйан турбат дуо!
–Бэ5эсээнни бэтинээскилэр.киси аатын алдьаппыккыт диэн, ону-маны дьээбэлэммитэ буолан кисини сууттатаргыт буолуо,то5о кэнулэ суэх бэчээти ыла5ыт-диэбитинэн урожайым тойонун уолугар тустэ.
Дуолан охсусуу буолуо5ун, икки ардыларыгар мин мэсэйдэсэ сырыттым. Бэрт нэсиилэ уоскуйдулар.Туора-маары анньыллыбыт остуоллары кэннэрэ сылдьан туннугунэн кэрбуппут, аны массыынаттан дьиэ кэргэммит специалиса дьахтар кэргэнэ тусэн эрэр эбит. Сирэйэ-хара5а турбута сурдээх.Ону кэрэн Досаафпыт тойонун сирэйэ кубарыйан хаалла,сап салыбырас буола тустэ. Манна киирдэ да .манна бэйэбит икки ардыгар ньо5ойдоспуппут курдук буолуо дуо,онноо5ор улахан айдаан тахсара чуолкай буолла5а.
Ханна да барар сирбит суох буолла,кабинеттан та5ыста да кибибитин кытта сирэй кэрсэ тусэр.Хонтуора5а киирэр аан аттыгар олоробут. Эйбут тиллэн кисибитин танас ыйыыр ыскаап исигэр симэн кэбистибит. Эрт этэр буолбата.аан асылла тустэ кисибит киирэн кэллэ,досаафпыт тойонун ыйытта. Бисиги тугу да билбэтэх-кэрбэтэх буолан хааллыбыт. Кисибит хайыа5ай.туора дьону кытта тугу эр балкысыай.тахсан барда. Туннугунэн массыынатыгар олорон барарын кэтэсэн эрэ баран .кисибитин ыскааптан тасаардыбыт. Кисибит тириппитин - хоруппутун кэрэн кулэн тэ5э бардыбыт. Кисибит кыысырыы бэ5э.Кэхсун тыаса тыатаа5ы ырдьыгыныырын курдук.Сытаан санарбат буолуор дылы кисибит ыктарбыт.
“Бу манныкка иийиэхпит дии ”-дии санаабатахпыт диэбиккэ дылы,ол киэсээ бары улэбититтэн соччо учугэйэ суох эдээх-санаалаах ара5ыстыбыт.
Сарсынны кунугэр сарсыарда улэ са5аланаатын кытта райисполком председателигэр салайааччыбытыгар ынырдылар.Кыыспыт унсуу суруйбут.Кэргэниттэн куттанан эдьиийигэр тиийэн хоммут.Туох учугэйэ баар буолуой? Сирэйгэ –харахха анньылынныбыт.Мэ5уллуу буолла.Буолбут тубэлтэ ис хосоонун бысаарсыстыбыт.Дьиэ-кэргэн тирэ5э хамсаасына уонна улэсит чиэсэ турарын бысыытынан бэрт тургэнник профком мунньа5ын ыныран онно кэрунуллубут..Норуот суута кырдьыктаах.Кыыспытын да сирэгэ-харахха астылар,бисигини да5аны оннубутун буллардылар.Сыыса хамсаммыппытын билинэн кыыспыт иннигэр киэн ынырыылаах профком иннигэр буруйбутун билинни бит, кыыспытыттан уонна “досааф” председателигэр акаары бысыы быстах эйэн-санааттан та5ыста онон санааларыгар туппаттарыгардиэн кэрдэстубут. Норуот суутун тумугунэн барыбытыгар быыгабар биэрдилэр.Олох сокуона кытаанах, эйуунну кунугэр бары улэбитигэр кэлэн кэрустубут.Бэйэбит хоспут исигэр киэн айдаан тахсара буолуо диэбитим, Уруккубутунаа5ар хата бэйэ-бэйэбитин ордук эйдэсэн, тулуйсан эссэ куускэ тасаарыылаахык улэлээтибит. Норуот суута бу иннинэ барыбытыгар сэптээх сыанабыл уонна эйбутун-санаабытын чэмэхтээбутэ тэрут буолла5а Бу тугэн тумугэр хос исигэр кыыспыт ити кэнниттэн оройуону салайар тэрилтэ сиэригэр сэп тубэсэр гына таннар буолла. досаафпыт бэчээтэ биир ый устата ханнык да тугэннэ сейфа5а хатанан баран урукку оннубутугар тусэн улэ кэмигэр эмиэ аса5астык сытар буолла.
Бу тугэни эбэр –санаабар диринник инэ сытар буолан .бу билигин сурукка киирдэ5э.
Ответов 5 Написать ответ
Ответ на тему: Кэргэ-кулуугэ.Досааф бэчээтэ.
Введите код с картинки*:  Кликните на картинку, чтобы обновить код
grinning face grinning face with smiling eyes face with tears of joy smiling face with open mouth smiling face with open mouth and smiling eyes smiling face with open mouth and cold sweat smiling face with open mouth and tightly-closed eyes smiling face with halo smiling face with horns winking face smiling face with smiling eyes face savouring delicious food relieved face smiling face with heart-shaped eyes smiling face with sunglasses smirking face neutral face expressionless face unamused face face with cold sweat pensive face confused face confounded face kissing face face throwing a kiss kissing face with smiling eyes kissing face with closed eyes face with stuck-out tongue face with stuck-out tongue and winking eye face with stuck-out tongue and tightly-closed eyes disappointed face angry face pouting face crying face persevering face face with look of triumph disappointed but relieved face frowning face with open mouth anguished face fearful face weary face sleepy face tired face grimacing face loudly crying face face with open mouth face with open mouth and cold sweat face screaming in fear astonished face flushed face sleeping face dizzy face face without mouth face with medical mask face with no good gesture face with ok gesture person bowing deeply person with folded hands raised fist raised hand victory hand white up pointing index fisted hand sign waving hand sign ok hand sign thumbs up sign thumbs down sign clapping hands sign open hands sign flexed biceps
  
Обратная связь
Предложения и замечания