Күндү форум олохтоохторо!
Бу форум Дьоһун саас форуму кытта холбонно, саҥа холбоһуктаах форум Сахалыы диэн ааттаах.
Бу сирэйгэ саҥа теманы эбэтэр комментарийы суруйуу кыаллыбат, ол гынан баран холбоһуу иннигэр суруллубуту ааҕар кыах хаалар.
Саҥа Сахалыы холбоһуктаах форумҥа киириҥ, кэпсэтиҥ!
Сааскы кус булда. Сатабыллаах бултуур.
Баба5а Баатыр  -    3376
Сатабыллаах бултуур.
Хас да хоммуппут кэннэ. Били салапааннаах бадараан уубут олох да уолан хаалла туунун тымныйар,кунусун дэлби тыалыран уубутун куурдан кэбистэ. Эбэ мууса ууллубакка сытар. Кытыыта ууллан куэл ханнык эрэ ырбыыламмытыгар ыксааннар, Митэрэпээннэээх , Кириисэ онно кустуу киирдилэр. Кус маассабайдык киирэ илик. Тонот моонньогонун биирдиилээн ыппыт сурахтара эрэ исиллэр.Уруккаттан сытар сирдэрэ буолан ,Митэрэпээн дурдатын эрт гыммат. Бэлэм дурда каркасын тургэн улугэрдик буруйэн кэбистэ. А5ыйах кэ5эн, моонньо5он мороду,мончууктарын куэл ырбыытын устун олордуталаан кэбистэ.Чычаас уонна аллараа эттэ тон буолан ити улэ элбэх бириэмэни ылбата.Кириисэни кэрбутэ улэтин бутэрэн массыынатыттан утуйар танасын кэтэ5эн дурдатыгар киирэн эрэр.Убайдар бэлэм дурдалаах дьон ,кэпсээннэрэ ырааппыт,саналарын доргооно тыал чуумпуран ылла5ына исиллэн ылар. Бисигини маныыллар кэрэллэр истэллэр бысыылаах, киэсээни киирэн эрэр куннэ халампаастарын таастара кылапычыс гынан ылар. Митэрэпээн дурдатын исигэр танасын алларааттан-уэсэттэн тымныы киирбэт гына олбо5ун, суор5анын оностунан оннун булунан дурда исигэр олорунан кэбистэ. саатын маннайгы ытыыларга сыыса-халты туттубат инниттэн быйыл ылбыт ботуруонуттан ииттэн кэбистэ. эйуэтун рюкзагыттан термосын ороон сылаас ууттээх чэйи истэ. Дьэ арыыйда холкутуйан,тула эттун кэруннэ. Куммут киирэн эрэр.Хотуттан супту урэр тыаллаах, мастар урдулэринэн хара былыттар буруукээн тахсан эрэллэр.бэргэсэтин усулан кул5аа5ын чэрэтэн ону –маны исиллии сатаата да туох да исиллибэтэ, саа тыаса ханан да суох.Кус кэтэсэн олоро тусуэн ба5арбыта да, сааскы халлаан диэн манныгы эттэхтэрэ буолуо, тыалбыт эмискэччи куусурэн кэллэ,эрт-этэр гыммата били былыттарбыт халлааны биир гына буруукэлээтилэр.Бэсэсээнни сайынны куммут ханна да суох буола тустэ. Халлааммыт тымныйан,хаардыах курдук буолан барда,куэлбут ырбыыта хам тонон мотчууктара хайдах иннэйбиттэринэн мууска хам тонон хааллылар.
Митэрэпээн бу маннык погода5а туох акаары куса кэлиэй дии санаан баран дурдатыгар сытынан кэбистэ.Утуйарга сананна.
Тууну быса хотуттан супту куустээх тымныы тыал урэн тууну быса тэбэтун дурда иситтэн эйдэппэккэ сытта ,онуоха эбии туун ортото олох кылгас кэм исигэр хаарынан уллуктээн кэбистэ инньэ гынан олох да5аны миэтир анара халыннаах хаар суор5ан исигэр утуйан турда.Таба тириитэ спальнай абыраата ол исигэр киирэн хаалла5ына, ханна эрэ тыал исиирэрэ исиллэр.Булчут барахсан энин арааска тубэсэр, олох кысыммыт тэттэру эргийэн кэллэ .Кырдьа5ас ыал о5ото буолан танаса-саба учугэй буолан улаханнык томмото. Сарсыарданан халлаан куусэ-уо5а эсуллэн, сааскы кун «уэрэ-кэтэ мичилийэ»- диэбиккэ дылы кулумурдээн та5ыста. Били хаарбытын уулларбытынан барда. Митэрэпээн бу сарсыарда эрдэ туран оллоонугар тиийэн чэйин сылытыан санаммыта, кыттыгастара бары кэлэн мунньустан олороллор эбит. Инньэ гынан бэлэм сылаас чэйгэ тиийэн дьонун кытта уссэммитинэн барда.Куннээ5инэн ону-маны кэпсэппитэ,билигин да5аны халлааммыт сугун-са5ын итийиэ суэх диэн санаа атастаса тыа сагатыгар олордохторуна, омуна да бэрт, суусунэн ахсааннаах моонньогон кусун уэрэ кэлэн куэлу хаста да эргийдилэр да куэл ортотугар муус урдутугэр хаарга кэлэн тусэн кэбистилэр. Олох эстэн кэлбиттэрэ билиннэ. Бары хаарга хаптайан баран сыталлар . Биир моонньо5он харабыл буолан чолойон олорор. Тыа са5атыттан куэлгэ дылы балачча ыраах сир. Бисиги булчуттар омуннарыы бэгэ , бары сирэй-харах буола тустубут. Убайбыт куэл тойоно тугу дьасайарын кэтэсэбит. Былырыын кусун ото охсуллан куэл кытыыта ып-ыраас хонуу, киси ханан кулуктэнэн да.сасан да киирбэт гына кип-килэгир. Куэл кытыытыгар олороллоро буоллар киси уэмэн киирэн ытыа эбитэ буолуо да ,кустарбыт куэл ортотугар туспуттэр хайдах гынабыт диэн субэлэсии буолла. Арай кэрдэхпутунэ куэл кытыытыгар ат уэрэ олох кустар туспут сирдэриттэн олох чугас саа ылар сиригэр мэрчийэ сылдьаллар кустар кинилэргэ олох кысаллан да кэрбэттэр .
Субэлэсии тумугэр аттар быыстарынан ат буолан киирэн ытыахха диэн буолла. Икки МЦ автомат саалаах дьоммут ,ол са5ана итинник саалар баар кисилэригэр эрэ бааллар,куэл хасаайына Буэтур. ат тэбэтэ буолла, атаса Куока кинини синньигэс биилиттэн куусан ат кэннэ, урдулэригэр дурда сабыыта баарынан быра5ыннылар да , аттарынан кулуктэнэн кустар диэки уэмэн бардылар. Бисиги иккилии киси буола-буола куэлу эргийэ ус -туэрт сиринэн ким эргэ дурда оннугар. ким охтубут тиит мас кэннигэр тиийэн куэрэтиигэ диэн оннубутун булунан олордубут. Мин убай курдук саныыр кисибин кытта Вячеславтыын биир дурда оннугар кэлэн сытынан баран бирисиэнинэн тардынан кэбистибит. Арай кэрдэхпутунэ. дьоммут балачча чугасаабыттар.дьэ кысыылаах ба5айы саа ылар ылбат сиригэр кэлэллэрин кытта кустар кэтэн та5ыстылар да , куэл биир ата5ар тиийэн тусэн кэбистилэр. Дьоммут ол диэки кустары эккирэтэн сылгы уэрун ортотунан куэл ата5ын диэки бара турдулар. Ону сылгы уэрун атыыра сэбулээбэтэ бысыылаах, алаас ортотуттан суурэн кэлэн уэрун чэмэхтээн барда. Бисиги дьоммут диэки суосур5анан утары суурэн кэлэр. Дьоммут онтон сэрэхэчийэн туора - маары хааман биэрдилэр. Ону кэрэ олорон Вячеслав дьээбэлээх ба5айы куоласынан - Дьоммут биэ быссыылаахтар - диэн кисини куллэрдэ. Эр этэр буолбата куэл ата5ыттан кустарбыт кэтэн та5ыстылар да,тэттэру урукку сирдэригэр кэлэн тусэн кэбистилэр. Онтон биэс кус ойдон кэлэн олох бисигиттэн икки-ус миэтэрэлээх сиргэ хара буор -бадараан томточчу тонон хаалбытыгар олорунан кэбистилэр.Харахтара чонолуйан бу кэстэр, тобулу кэрэн баран олороллор.Бэйэбит икки ардыбытыгар кэпсэтэр да кыах суох буола тустэ.Харахпын хамсатан кисибиттэн ытабыт дуо диэн ыйыттым,кисим тэбэтун бэрт сэрэнэн хамсатан ыппаппыт диэтэ.
Сааларбытын хамсаттахха кэтэн хаалыах курдуктар. Санаабытыгар дьоннорбут хасан тыас тасаараллар диэн кэтэсэбит. Бу сырыыга дьоммут ,куэлунэн муус урдунэн кус уэругэр кэрдэ-кэрбутунэн ат диэтэххэ ат, бугул от диэтэххэ бугул от буолан чуо хааман киирдилэр. Балачча чугасаатылар. Арай кэрдэхпутунэ, кустарбыт эмискэччи эрэ кэтэн та5ыстылар,икки кус кэтэн исэн умса баран тустулэр ,тугун ба5айытай диэн муодар5ыахпыт икки ардыгар автомат саалар омуннаахтык тэлутэ биэрэр тыастара дьэ дуорайан исилиннэ.
Бисиэхэ эмиэ туспа хамсаныы буола тустэ. Сапта сытар бирсиэммитин туора садьыйаат олоро тусуу буолла да ,аттыбытыттан кэтэн тахсыбыт кустарбытын ытан кусуйдубут. Балачча ырааппыттар эбит. Биэс куспутуттан усун хааллардыбыт. Хайдах,эбитэ буолла, кэнники куэрэтиллэн туспут кус билиннээннэ дылы мэккуэргэ сылдьар. Ол гынан ол кэмнэ бэйэбит икки ардыгар суруллубатах сокуон бысыытынан, ньадараал дуосунасын былдьасарга мэккуэрдээх кус ким урут тиийэн ылбытынан, ол киси суотугар аа5ыллар.
Ол кус мин туспар аа5ыллан турар.
Эмискэччи уэруу – кэтуу,уруй –айхал бэ5э буола тустэ. Кисиэхэ кыра да наада,атахпыт сири билбэт буолуор дылы уэрэн – кэтэн дьоммутугар кустарбытын туппутунан тиийдибит. Дьоммут уэрбут кэппут саналара бу ньиргийэ олорор,омун-тэлэн бэ5э.Куэс уотун тула бэйэ-бэйэлэрин дьээбэлэсэ олороллор эбит.

Бисиги бултаах тиийбиппитин кэрэн дьоммут эссэ омун –тэлэн бэ5э буола тустулэр. Бисиги саабыт тыасын бу дьон кэтэн тахсыбыт кустары куэрэппиттэрин курдук саныы олороллор эбит. Халлаан оройугар сылдьар кустарга тыас тасааран ытар, хой баса дьон курдук кэпсэлгэ киирэ сылдьар эбиппит. Ньадараал дуосунасын бысаарсыы буолла. Манна барыта эмиэ демократия. Тустаахтар бары уочаратынан туран кэпсииллэр ханнык кусу хайдах ытан тусэрбитин, кыттыгаса тугу гыммытын, эйдэнуллэр буолла5а дии бэйэтин чорботуна кэпсиирэ.
Ити кэнниттэн уопсай дьуул , кустар хайдах бултаныллан ким хайдах туттубута хамсаммыта барыта кэпсэнилиннэ. Убайдарбыт кэпсээнин истэммит быара суох олордубут.
Балачча хааман баран уу ырбыыта кэлбитигэр куэлгэ кэлбиттэрин билбиттэр,маныаха дылы атахтарын аннын эрэ кэрэллэр эбит, дьэ уоскуйан, эйдэнэн буруэсун танастарын саха быса5ынан хайа анньан хайа5ас онорон кэрбуттэрэ кустар куэл ортотугар балачча ыраах олороллор эбит. Бэйэлэрин санааларыгар, ырбыы муусун то5о уктээбиттэригэр, ол тыасыттан -уусуттан кустар кэтэн тахсыбыттар.Хомойуохтарын икки ардыгар кустар баран куэл ата5ар туспуттэр. Ону эккирэтэн баран истэхтэринэ аны атыыр кэлэн мосуоктаабыт. Кэнники киси Куока тэбэтугэр этэр -Атыыр эккирэтэн исэр -диэбит. Онуоха тэбэтэ этэр усу -Мин кэнним буолбатах ,онон кысал5а5ын бэйэн бысаар. Атыыр кытта эн кэннигэр ымсыырар,ол туох ааттаах учугэй кэннилээххин –диэбит. Иккиэн оскуоланы биир кылааска бутэрбиттэрэ,онно Куоканы бииргэ уэрэнэр кыргыттара учугэй .кырасыабай бысыылаа5ын хай5ыыллар эбит, ону таайтаран этэр усу. Онуоха бисиги эбэн биэрэбит.-Атыыр эсигини биэ диэтэ бысыылаах ,Эсиги хамсанаргытын кэрэ олорон инньэ диэн санаабыппыт –диибит. Дьэ кулсуу,дьээбэлэсии эрэ оргуйа тусэр.Онтон аннараа куэл ата5ар тиийбиттэрэ, уэсээ сыыр урдунэн массыына кэлэн ааспытыгар, кустара кэтэн тасыбыттар да тэттэру кэппуттэр.Бу сырыыга дьоммут эрдэттэн куэл муусугар киирбиттэр.Тумусунан кулуктэнэн тахсан кэрбуттэрэ.кустара саа ылбат сиригэр эмиэ хаарга хаптайан баран сыталлар Тэсэ кыалларынан,тэсэ чусаталларынан киирэн баран маннайгы кус кэттэ да куэрэппитинэн барабыт диэн субэлэспиттэр.Киирэн истэхтэринэ эр этэр буолбатах кустар кэтэн тахсыбыттар. Саа ылар ылбат сирэ буолан биэрэр. Куэрэтии буолар, Икки автомат саа биэстиитэ тэлэ биэрэн кэбисэллэр. Ус кусу тубэрбиттэр. Куоката тургэн туттунулаа5а урут тиийэн усуэннэрин хомуйан ылбыт. Онон иккитэ миэнэ диэн туруорсан уопсай бысаарыынан икки кус кини элуутэ буолла. Онон кустара бэдэнунэн киниэхэ бугун ньадараал дуосунаса тигистэ. Ол олорон икки буоллахха кустарга ат буолан киириэххэ сэп эбит, онтон со5отох буоллахха хайдах маннык баласыанньа5а кустуохха сэбуй - диэн Кириисэ уол сана тасааран, барыбытын толкуйга тусэрдэ.Сытыы толкуйдаахпыт Куока олох ыйаасын оностубакка эрэ, онтон- Ыт буолан киирэн бултуур буолла5ын- диэн чап гыннанда. Бары да сосуйдубут. Ол аата хайдах дии тустубут?.
Бары кэрун, биирдэ эрэ кэрдэрэбун-диэн баран, кисибит уот боробулуохатынан бэйэтин эрийэ тардынна,ордугунан били кэрэ миэстэтигэр боробулуоха
Ответов 1
  • Баба5а Баатыр
    27 апреля 2020
     

    Кэпсээн

    кисибит уот боробулуохатынан бэйэтин эрийэ тардынна,ордугунан били кэрэ миэстэтигэр боробулуохатын тэрдун эрэ хоротон тасаарда.Саната суох кисибит ,салгыы тугу хамсанарын кэтэсэн турабыт.Онтон Кириисэ телогрейкатын уларсан ылла биир сиэ5ин исирдьэ сон исигэр тиэрэн укта, биир сиэ5ин ол боробулуохатыгар кэтэртэ уонна бэйэтигэр сэруу тардынна уонна тэнкэйэн баран маннык гына5ын дии –дии ыт курдук туора маары суурдэ, били боробулуохалаах сиэ5э саха лаайкатын кутуругун курдук эрэ хоройо сылдьар уонна анар ата5ын эрэ кэтэ5эн ыт курдук ииктээбитэ буолла. Кус эйиигин ыт диэн олорон биэрэр. Ону быса ытан ыла5ын. Бисиги кулэн быара суох сытабыт. Балачча эр кэпсэтэн чэйдээн санаабытын атастасан олоруох дьон бириэмэ ыган, улэлээх уонна бултуйбут дьон бысыытынан уэрэ-кэтэ дьиэлэрбитинэн тар5астыбыт.
    Ити киэсээтигэр бары сэннэсэн эбэбит тойон тумусугар биир кэмнэ мусуннубут. Мантан куэл бутуннуутэ ытыска ууруллубут курдук кэстэр. Куэл тумусугар икки кус олорор. Арай биир массыына турар, онтон биир киси тахсан тугу эрэ гына сылдьар. Дэриэбинэ5э кэпсээн - ипсээн олох тургэнник тар5анарын илэ итэ5ийдибит.Бисиги бары учугэйдик билэр уонна убаастыыр кисибит ыт буолан кустар диэки уэмэн киирдэ. Туора-маары суурэр биирдэ-иккитэ ата5ын кэтэ5эн ыт курдук ииктээбитэ буолла. Ону кустара кэрэ олоруохтара дуо, кэтэн хааллылар. Бисиги дьон кэнэтуттэн, кэнэниттэн сонньуйдубут да5аны,куллубут да5аны.

    0
Обратная связь