Уважаемые пользователи, форум с 11 мая 2020 года объединился с другими республиканскими форумами под новым названием "Республика".
По этой ссылке добавлять новые сообщения невозможно. Все прежние темы с обсуждениями останутся доступными для чтения.
Добро пожаловать на объединенный форум "Республика"!
7 лет на форуме Автор 3 уровня Топ пользователь Все
Награды
7 лет на форуме
7 лет на форуме
Автор 3 уровня
Автор 3 уровня
Топ пользователь
Топ пользователь
5000 просмотров
5000 просмотров
Хоһооннор.
  5281
image image image image image image image image image image image image image image image image.ru/albums/userpics/38234/normal_42_bezyimyannyiy17.jpg image image image image image
Ответов 35
  • мила
    25 ноября 2013
     

    уой да, то5о учугэйин

    0
    • марина
      25 ноября 2013
       

      хомустаанна наьаа учугэй хоьооннору киэн эйгэгэ таьаарбыккар

      махтал ,маннык хоьоон-р суруллубутара кэрэ , киьи дууьатын таарыйар, истин тыллардаах, оссо да таьаараргар багарабын элбэх хоьоон-ру, барсар уруьуйдара олус Кэрэ коруоххэ ,агыахха .

      0
      • Хомустан
        26 ноября 2013
         

        .

        ххх
        Бастакы тапталбын саныыбын
        Барахсан эдэркээн да этэ,
        Күөх баанчык ыраахтан тэлээрэн
        Бу баарыы көстөрө миэхэҕэ.
        Элбэх да хаар уулунна ол кэмтэн
        Бүтэһик уураһыы кэнниттэн,
        Билигин даҕаны мин уоспар
        Эн уоһуҥ амтана баар курдук.
        Хараҕыҥ уулара таммалыы
        Хаалбытыҥ кэннибэр сайыһа,
        Боруогу атыллаан барбытым
        Бүтэһик уураһыы кэнниттэн.

        ххх
        Бүгүн хоһоон айыахпын
        Хайдах эрэ санаам буолбат,
        Бүгүн ырыа ыллыахпын
        Ыыппат миигин ис турук.

        Хаһан эрэ бу күҥҥэ
        Суолум туораан барбыта,
        Көрсүөх буолбут ыырбыттан
        Ыраах куотан хаалбыта.

        ххх
        Санааларым –
        Ситтэрбэтэх ыраларым,
        Сылгы үөрэ буоланнар
        Сыһыы устун сырыстылар.

        Баҕаларым –
        Бүтэн биэрбэт сүүрүктэрим,
        Бааллаах долгун буоланнар
        Байҕал диэки уһуннулар.

        Хоһооннорум –
        Хотторботох хотойдорум,
        Халлаан устун халаатааннар
        Харахпыттан сүттүлэр.

        Соҕотоҕун –
        Туран хааллым тутаһабар,
        Ситтэрбэтэх санааларбын
        Сыһыы устун сырсаары.

        ххх
        Эйигин күн аайы көрдүүбүн
        сүтэрбит сүрэҕим аҥарын.
        Эйигин күн аайы көрдүүбүн
        ааһар дьон быыһыттан булаары.
        Элбэх да хаар уулунна санныбар
        эн тахсан барбытыҥ кэнниттэн.
        Элбэх да күн ааста ол күнтэн
        бутэһик быраһаай кэнниттэн.
        Ол кэмтэн аастаҕа элбэх уу
        Өлүөнэ өрүспүт устунан.
        Билэбин эн бааргын бу сиргэ
        бүтэһик тапталым, эрэлим.
        Бу куорат иһигэр ханна эрэ
        эн хааман истэҕиҥ оргууйдук,
        Баҕардар санааҕар мин курдук
        дьон быыһын одуулу истэҕиҥ.
        Билигин эн миигин билбэккин
        мин эмиэ билбэппин эйигин,
        Билэбин суолларбыт тиксиэҕэ
        ханна эрэ, бу куорат иһигэр, муннукка.

        ххх
        Эн ааккын астына ааттыбын,
        Эн ааккын долгуйа истэбин!
        Оттон эн миэнин ааттыыгыан,
        Ардыгар долгуйа истэҕиэн?

        Мөссүөнҥүн оҥорон көрөбүн –
        Харахпар бу баардыы көстөҕүн!
        Онтон эн миигин санааҕар –
        Көрөҕүөн оҥорон бу баардык?

        ххх
        Уостарым уостаргар сыстаннар –
        Ууруурбун сөбүлүүр да этим!
        Ааспыты эргитэ сатааммын
        Аны мин эйиэхэ кэлбэппин

        Аны мин эйиэхэ кэлбэппин
        Тоҥсуйан киирбэппин эн хоскор,
        Аны эн утары тахсаҥҥын
        Үөрүүннэн кэтэһэ-күүппэккин.

        Суолларбыт арахсан бардылар
        Эн арҕаа, мин илин хайыһан,
        Хомойуу, хоргутуу, кэлэйии
        Арааран атаарда икки аҥыы.

        Кэннибин хайыһан көрөбүн
        Ааспыты, бүппүтү, оспуту,
        Иккистээн эргийбэт ол кэмнэр
        Эн эмиэ эргиллэн көрүүй дуу!

        ххх
        Мэлдьитин мин түүлбэр киирэҕин
        Тоҥ уубун уйгурдан кээһэҕин,
        Куруутун ол түүлгэ көстөҕүн
        Ытыахча хараҕыҥ ууланан.

        Санаабар уоскута сатыыбын
        Уоскуттан ууруубун-ааттыыбын,
        Хараҕыҥ уулара иэдэскэр
        Оргууйдук мөлбөйө усталлар.

        Уостарыҥ мэрбэйэ ибирдээн
        Мин ааппын ыҥырар курдуктар,
        Сэрэнэн эйигин кууһабын
        Уонна дьэ уһуктан кэлэбин.

        Сэгэриэм билигин ханнаҕын,
        Хайа сир уутунан аһыыгын?,
        Доҕоруом мин уубун аймааҥҥын
        Кэлиий - диэн ыҥырар курдуккун.

        ххх
        Сэгэрим, чыычааҕым, көмүһүм -
        Эйигин таптыыбын даҕаны,
        Эн эрэ миэхэҕэ күндүгүн –
        Кэрэттэн-кэрэҕин,чугаскын.

        Сыл-хонук аастаҕын аайытын-
        Таптыырым күүһүрэр-күөдьүйэр,
        Эн нарын дьүһүнүҥ-сэбэрэҥ
        Күн-аайы сырдаттын мин хоспун!

        ххх
        Эн сүтэн хаалбытыҥ миигиттэн
        Киэһээҥҥи туманҥа киирэҥҥин,
        Атаҕыҥ тыастара сурдурҕаан
        Ырааттар-ыраатан сүппүтэ.

        Эн ааккын ыҥыра-ааттаһа
        Туманҥа балай да көрдөөтүм,
        Быыһыгар кыратык тохтооммун
        Эппиэккин иһиллии сатаатым.

        ххх
        Эн-биһи тапталбыт түргэнник -
        Кэлбитэ ол курдук барбыта,
        Ыарахан тыллары эппэккэ -
        Арахсан икки-аҥыы барыахха.

        Эн миигин хаһан да санаамаар -
        Ыарахан тылынан ахтымаар,
        Мин бардым тиэргэнтэн тэйэммин -
        Эйиэхэ баҕара сир дьолун!

        Биир эмит сиппэрэҥ киэһэҕэ -
        Санааргыыр-санньыйар кэмнэргэр,
        Сылаас чээй куттунан олорон -
        Сылаастык санааҥҥын - манньыйаар.

        Оччоҕо баҕардар мин түөспэр -
        Эн тыыныҥ биллиэҕэ сылаастык,
        Оччоҕо мин билиэм-сэрэйиэм -
        Олоххо дьол баарын билбиккин.

        ххх
        Син сылдьа сатаатым бырадьаак -
        Сир кырсын тэбистим добуоччу,
        Сылайдым-элэйдим сөп буоллум -
        Киллэриий эргиллэн кэллим дии.

        Өр кэмҥэ Хаамаайы аатыран -
        Хаһыҥҥа хаамтаҕым соҕотох,
        Иэримэ дьиэлээхпин билбэккэ –
        Тумаҥҥа тулаайах хаамтаҕым.

        Эн ааҥҥын тэлэччи арыйан -
        “Дорообо” арыаллаах киллэрдиҥ,
        Мин ааппын астына ааттааҥҥын -
        Сыһынныҥ сылайбыт санныбар.

        Үчүгэй даҕаны эргиллэр -
        Эйэҕэс тылынан көрсүллэр,
        Аны дьэ барбаппын ханна да -
        Бу сылаас уйаттан, сыһыантан.

        0
        • Хомустан
          26 ноября 2013
           

          .

          ххх
          Сэгэрим, доҕорум, тапталым -
          Уһуннук даҕаны көрдөттүҥ,
          Элбэх да хаар уулунна санныбар -
          Бүтэһик көрсүһүү кэнниттэн.

          Аҕыйах хонукка барбытым -
          Аан сабан, сотору төннөөрү,
          Онтукам, уһаабыт да эбит -
          Олохпут үтүөтэ мүлтүйбүт.

          Бастакы кэмнэргэ сүтүктээн -
          Сир-сири сиксиктээн испитим,
          Кэнники эн суолгун булбакка -
          Букатын даҕаны муммутум.

          Алҕаска бу маннык көрсүөм диэн –
          Баттатан даҕаны көрбөтүм,
          Дьылҕа-хаан суолбутун муннукка –
          Аҕалан холбуо диэн билбэтим.

          Сыл-хонук сүүрүктээх уулара –
          Сырайгын кыратык соппуттар,
          Онтон мин чанчыгым маҥхайан –
          Отой да оҕонньор буолбуппун.

          ххх
          Утары көрөбүн астына -
          Көрбөтөх ыраатан буолуо дуо,
          Эн эмиэ утары көрөҕүн -
          Үөрүүнэн сыдьаайа хараҕыҥ.

          Көрөбүн мичээрдиир уостаргын -
          Ууруохпун-уулуохпун баҕара,
          Эн эмиэ мин диэки сылаастык -
          Эйэргии көрөҕүн үөрбүттүү.

          “Сэгэрим дорообо!” – диэбитэ -
          Мин хаппыт-хатырбыт уостарым,
          Эн эмиэ уостарыҥ ибирдээн -
          “Дорообо доҕоччуок!” – диэбитиҥ.

          “Аҕынным даҕаны!” – диэбитэ -
          Муунтуйбут-мунчаарбыт мин дууһам,
          “Мин эмиэ!” – диэбитэ үөрүүннэн
          Элэккэй-тулаайах эн дууһаҥ.

          Уостарбын-уостаргар холбуубун –
          Уостубат кутааннан умайа,
          Эн эмиэ уостарыҥ сэгэйэн –
          Уотунан хаарыйдыҥ уостарбын.

          ххх
          Хаһан эрэ мин эйигин -
          Көрбүт курдук эбиппин,
          Баҕар күһүн, баҕар кыһын -
          Баҕар эрдэ сааһыары.

          Өйбөр хаалан хаалбыттар -
          Соһуйбуттуу харахтарыҥ,
          Уонна уулаах отоннуу -
          Кыыспыт кыһыл уостарыҥ.

          Хаһан эрэ мин эйигин -
          Син биир көрбүт эбиппин,
          Баҕар урут кулуупка -
          Танго тыаһыыр кэмигэр.

          Эдэр сылдьан кулуупка -
          Үҥкүү аайы сылдьарым,
          Сим-биир, сим-биир көрбүппүн -
          Ханна эрэ көрбүппүн!

          ххх
          Өйдүүгүөн кулуупка үҥкүүгэ
          Уот баран хараҥа буолбутун,
          Ол онно аттыгар баарым дии
          Өйдүүбүн ол түүнү бу баардыы.

          Хас муннук аайытын чүмэчи
          Уматан сырдата ууртара,
          Худрук баянын таһааран
          Устугас ырыаны тарпыта.

          Ол баян тыаһыгар уйдаран
          Эн-биһи үҥкүүгэ киирбиппит,
          Дьиримниир чүмэчи уотугар
          Уһуннук куустуһан турбуппут.

          Сүрэҕиҥ тэбэрэ сүрэхпэр
          Иһиллэр курдуга там-тамныы,
          Сипсийэр тылларым барыта
          Наадата суохтара ол кэмҥэ.

          Сарсыарда чүмэчи бүтүүтэ
          Худрук баяннаан бүппүтэ,
          Наадалаах тыллары булбакка
          Эйигин сүтэртим ол кэннэ.

          Өйдүүгүөн кулуупка үҥкүүгэ
          Уот баран хараҥа буолбутун,
          Ол онно аттыгар баарым дии
          Тоҕо да эппэккэ хаалтымый.

          ххх
          Сирэйиҥ дьолунан сыдьаайа
          Мин түөспэр утуйа сытаҕын,
          Түһээҥҥин мин диэки сылаастык
          Мичээрдээн мичийэн ылаҕын.

          Хап-хара суһуоҕуҥ сыттыкка
          Ыһыллан киэҥ сири тайаабыт,
          Холкутук тыынарыҥ мин түөспэр
          Сып-сылаас иэйиини иитиэхтиир.

          Сэгэрим кэрэҕин даҕаны
          Утуйа даҕаны сыттаргын,
          Куруутун эрдэлээн уһуктан
          Мөссүөҥҥүн көрөрбүн таптыыбын.

          Сотору сэмээрдик ибирдээн
          Арыллан кэлиэҕэ хараҕыҥ,
          Аттыгар баарбыттан дьоллонон
          Дьолунан туолуоҕа сүрэҕиҥ.

          Сирэйиҥ дьолунан сыдьаайа
          Мин түөспэр утуйа сытаҕын,
          Сүрэҕиҥ тэбэрэ сүрэхпэр
          Бу баардыы оргууйдук тэбиэлиир.

          ххх
          Хайа эрэ дьоллоох киһи
          Сыллыыр-ууруур эйигин,
          Кини оннугар буолбут киһи
          Саатар биирдэ, саатар биирдэ!

          Саатар биирдэ эйигинниин
          Хаамар киһи биир тэҥник,
          Күүскэ кууһан тураммын
          Ууруур киһи уоскуттан!

          Эйигинниин буолар иһин,
          Бииргэ тэҥник хаамар иһин,
          Тугу эрэ гыммыт киһи,
          Тугу эрэ эппит киһи!

          Ханнык тылы этэммин,
          Туох үтүөнү оҥорон,
          Эн сүрэххин тутабын,
          Эн дууһаҕын иирдэбин!

          Ол эрээри эрэлбин
          Сүтэрбэппин хаһан да,
          Хаһан эрэ аптаах тылы
          Таайан этиэм эйиэхэ!

          Оччоҕуна эн миэхэ
          Киирэн кэлиэҥ чуумпуга,
          Күүскэ кууһан тураммын
          Ууруом уохтаах уоскуттан!

          ххх
          Ыллыыр ырыабын ,
          Туойар тойукпун,
          Хоһуйар хоһооммун
          Барытын аныыбын
          Эйиэхэ доҕорбор,
          Мин күндү киһибэр.

          Күн тахсан -
          Саҕахха сандааран,
          Күндээрэ тыгыыта
          Саныаҕым эйигин
          Мин күммүн,
          Мин кэрэ киһибин.

          Күнүһүн куйааска,
          Сыралҕан уотуттан,
          Сылайбыт кэмнэрбэр
          Харахпар көстүөҕэ
          Эн хара хараҕыҥ,
          Эн сылаас мичээриҥ.

          Киэһэтин сөрүүҥҥэ,
          Сиик түһэр кэмигэр,
          Үүтээммэр сытаммын
          Эн ааккын ааттааммын
          Этиэҕим сэмээрдик,
          Эппэтэх тылларбын.

          Түүн хойут уоскуйан,
          Утуйа сытаммын,
          Түүл гынан көрүөҕүм
          Эйигин доҕоруом,
          Үөрүүннэн дьолломмут,
          Сып-сырдык сыдьааҥҥын.

          0
          • мила
            26 ноября 2013
             

            оссо да суруйа тураар, 8 киэьэннэн бутэйэ5ин,

            поклонник да элбэтэ быьылаах Эниэхэ манна , ол айар киьиэхэ саамай урдук сыанабыл буо .

            0
            • Хомустан
              26 ноября 2013
               

              Барҕа махтал буолуохтуҥ!

              Бары-барыта бүтэр уһуктаах буолар. Мин да кэпсээннэрим бүтэр буоллахтара. Арай хаһан эмит, тугу эмит суруйдахха, киллэриэҕим.

              0
              • Хомустан
                27 ноября 2013
                 

                .

                ххх
                Киэһээҥҥи күөл устун
                Тыыланан иһэбин,
                Эрдинэр-эрдиммэт
                Оргууйдук устабын.

                Күн киирэн саҕахха
                Саспыта чараҥҥа,
                Соболор сэмсээннэр
                Күөл нньуурун охсоллор.

                Кытылга хатыҥнар
                Сэлэлии үүммүттэр,
                Тулалыы сиэттиспит
                Дьуохардьыт курдуктар.

                Бу маннык кэрэттэн
                Ким үөрбэт буолуоҕай,
                Бу маннык көстүүттэн
                Долгуйа үөрбэтэй!
                ххх
                Халлаантан бүппэт уу таммалыыр -
                Таммалыыр да буолбатах саккырыыр,
                Сайыммыт бүппүтүн ааспытын -
                Санаарҕаан ардахтаан эрдэҕэ.

                Сир ньуура килэйбит-халыйбыт -
                Бадараан барахсан баллайбыт,
                Сотору кэминэн халлаантан -
                Саҥа хаар кыыдамныы үллүйүө.

                Сайыммыт барахсан кылгаһын -
                Ааспыта түргэнин баҕаһын,
                Бэҕэһээ хаар ууллан эрэрэ -
                Сарсын дьэ хаардыаҕа турдаҕа.

                Ол эрэн билигин даҕаны -
                Бириэмэ баардыҥы дии доҕоор,
                Күһүммүт араҕас өҥүнэн -
                Ойуулуо турдаҕа күөх тыабын.

                Халлаантан бүппэт уу таммалыыр -
                Таммалыыр да буотах саккырыыр,
                Бу ардах көннөрү биир санньыар-
                Сайыммыт өссө да уһаатын.
                ххх
                Синньигэс биилгиттэн кууһаммын -
                Бэйэбэр сыһыары тутабын,
                Обуйук уоскуттан ууруубун -
                Уһуннук утаппыт киһилии.

                Ахтыбыт даҕаны эбиппин -
                Уостарыҥ сылааһын, амтанын,
                Тылбынан эн тылгар таарыйан -
                Эппэтэх иэйиибин тиэрдэбин.

                Хараҕыҥ сабыллан иэдэскэр -
                Таммахтар мөлбөйө усталлар,
                Уостары эргийэ көтөннөр -
                Аны мин иэдэспэр сүүрэллэр.
                ххх
                Күһүҥҥү сиккиэр тыал холустук
                Хатыҥмын хамсата- илгиэлиир,
                Ол аайы сэгэрим иҥнэйэн
                Сууллуохтуу суугунуу иэҕиллэр.
                Саһарбыт сэбирдэх санньыардык
                Бүтэһик ырыатын ыллаата,
                Хатыҥтан арахсан тэлээрдэ
                Сир устун сүүрэлээт тохтоото...
                ххх
                Бэҕэһээ алааспар сырыттым
                Чараҥым сыгынньах көрүстэ,
                Ыраахтан мап-маҥан сотолор
                Кылбаһан бу көстөр буолбуттар.

                Чараҥым суугуна саһаран
                Тыал устун тэлээрэн көппүттэр,
                Хатыҥнар кыыс оҕо кэриэтэ
                Кыбыстан саҥарбат буолбуттар.

                Багдаһан чэлгийэн туртара
                Суугунаан сипсиһэр этилэр,
                Күһүммүт быраабын ылаары
                Хаһыҥнаан, тыалыран хастаабыт.

                Бэҕэһээ алааспар сырыттым
                Чараҥмын көрөммүн санньыардым,
                Сэгэрим суугуна таммалаан
                Курустук көрүстэ сыгынньах.
                ххх
                Санаабар бу көстөр курдуктар
                Кулуупка үҥкүүгэ сылдьарбыт,
                Ол кэмҥэ эрчимнээх да этим,
                Эн эмиэ кыыс оҕо этиҥ дии!

                Биһиги курдуктар ол залга
                Толору этилэр буолбат дуо?
                Барыбыт даҕаны күүтэрбит
                Эргийэр, эрчимнээх үҥкүүнү!

                Музыка тыаһыырын кытары
                Сүүрэрбит утары муннукка,
                Ким хайа иннинэ тиийэммит
                Үҥкүүгэ ыҥыран үөрээри!

                Музыка кутуллар тыаһыгар
                Эргийэр этибит зал устун,
                Тэтэркэй имнэриҥ кытара
                Хараҕыҥ уотунан оонньуура!

                Сороҕор куоттаран кыһыыбар
                Муннугу маныырым соҕотох,
                Эргийэн ааһарыҥ устаҥҥын
                Атынныын вальска куустуһан!

                Бааллара ол кэмҥэ дууһабар
                Күнүүлүүр кэйиэлиир санаалар,
                Сороҕор ол оннук санааны
                Сутурук быһаарар буолара!

                Санаабар бу көстөр курдуктар
                Кулуупка үҥкүүгэ сылдьарбыт,
                Ол кэмҥэ таптыырым даҕаны
                Билигин даҕаны таптыыбын!
                ххх
                Телефон тырылыы тыаһаабат
                Ыҥырбат-угуйбат сэлэһэ,
                Сатаатар смс тирилээн
                Арыйан ааҕарга ыксаппат.
                Олохпор эргийдэ чуумпу кэм
                Урукку режим төнүннэ,
                Дууһабын уйгурпут буурҕалар
                Умуллан-умнуллан бардылар.
                Күһүҥҥү санньыар кэм эргиллэн
                Сааскылыы санаалар сүттүлэр,
                Сэбирдэх кыыдама сапта5а
                Сандаара тыкпатах Эрэлбин.
                ххх
                Үлэбиттэн быыс булан – бултуу киирдим алааспар,
                Үссэммитэ буолаатын – аастым антах эбэ5э.
                Сэhээккэбин сөргүтэн – мончууктарбын быра5ан,
                Манаhардыы тэринэн – оңостоммун олордум.
                Кустуур күөлум муора курдук – күөх халлааным ып-ыраас,
                Арай ар5аа диэкиттэн – үрэр сөрүүн сиккиэр тыал.
                Көтөр-чыычаах саңата – ылан кээспит эбэбин,
                Күнүм түhэн ырааппыт – ар5аа диэки налыйбыт.
                Оннун булла диэбиттии – хантан кэлтэ биллибэккэ,
                Мончууктарым үрдугэр – үөр моонньо5он баар буолла.
                Чурук-чурук санарсан – аймаатылар алааспын,
                Долгуйаммын сурэ5им – тохтуу-тохтуу тэбиэлиир.
                Туhэрэммин ытаары – умса түhэ сытабын,
                Чурук-чурук санаран – угуйабын кустарбын.
                Эргийдилэр-эргийдилэр – уонна үрдээн бардылар,
                Чурук-чурук санарсан – Тамах диэки көттүлэр.
                Кэтэстим да кэтэстим – кус курдугу көрбөтүм,
                Арай хатың чараңмар – кэ5э кыылым чоргуйар.
                «Олус наhаа долгуйума – Байанайын бэрсиэ5э,
                Тохтоо кэтэс кэлиэ5э» – дииргэ дылы миэхэ5э.
                Утуктааммын хара5ым – сабыллаары сордоото,
                Аччыктааммын курта5ым – хаhыытыыра элбээтэ,
                Наhаа табах тардаммын – тылым хатта хатарчы,
                Атахтарым тоңоннор – тииhим тыаhа элбээтэ.
                Күн тахсыыта сарсыарда – саалар тыаhаан бардылар,
                Кынат тыаhа элбээтэ – кус саңата хойунна.
                Мэңэ халлаан үрдүттэн – икки умсаах сараhан,
                Эргийбэккэ да5аны – мончууктарбар түстүлэр.
                Саабын оргууй ыламмын – холбооттооммун кыңаатым,
                Элбэрээкпин оргууйдук – сыыйа тардан кэбистим.
                Уу чуумпуга эмискэ – тэргэн тыаhа «бар» гынна,
                Өй дуораана охсуллан – долгуhутта алааспын.
                Доруоптарым ыйылаhан – сааттан тахсан бардылар,
                Ыппыт сирбэр супту тиийэн – умсаахтарбын кэйдилэр.
                Көтөрдөрүм эрэйдээхтэр – чыып диэбэккэ бардылар,
                Тиэрэ кэлэн түстүлэр – тэбиэлэнээт өллүлэр
                Үөруубуттэн сурэ5им - тэбиэлиирэ күүһүрдэ,
                Аччыктаабыт курта5ым – айдаарара тохтоото.
                Тыыбын үөскэ үтэммин – куспун ыла уhуннум,
                Уна-ханас эрдэммин – тоңмуппун да умуннум.
                ххх
                Кэтэс миигин кэтэс,
                Олус күүскэ кэтэс,
                Мин эйиэхэ эргиллиэм
                Ханнык да өлүүнү туораан!
                Бурҕа түстүн, тыал түстүн
                Син биир кэтэс!
                Ардах түстүн, хаар түстүн
                Син биир кэтэс!
                Сэрии буоллун, уот турдун
                Син биир кэтэс!
                Өлбүт, сүппүт диэтиннэр
                Син биир кэтэс!
                Эн таптыырыҥ тухары -
                Мин тыыннаах буолуом!
                Эн күүтэриҥ тухары -
                Мин эйигинниин буолуом!
                Кэтэс миигин, кэтэс,
                Олус күүскэ кэтэс,
                Өлбүт, сүппүт диэтиннэр -
                Син биир кэтэс!

                0
  • Хомустааҥҥа
    27 ноября 2013
     

    Хоһоонноруҥ уонна кэпсээннэриҥ

    Тоҕо уонна ханна саһа сылдьыбыккыный, бачча сааскар дылы. Эбэтэр талааныҥ дьэ аһылынна дуу? Хоһоонноруҥ, кэпсээннэриҥ киһи сүрэҕин ортотунан киирэллэр, дууһаны аймыыллар даҕаны, үөрдэллэр даҕаны. Туттар тылыҥ-өһүҥ боростуой, өйдөнүмтүө уонна баай ис хоһоонноох. Оскуолаҕа , арааһа, бэрт соҕустук үөрэммиккин быһыылаах. Маладьыас, хайаан да бэчээккэ таһаар, туох баар үлэлэргин, суруктаргын-бичиктэргин. Бары үтүөнү баҕарабын, үтүөнү эрэ түстүүбүн! Эбээ Мотя.

    0
    • Хомустан
      27 ноября 2013
       

      Эбээ Мотя махтал буолуохтун! Киһи сааһырдаҕына санааларын сааһыланар эбит.

      Аҕыйах сыллааҕыта суруйуоҥ диэбит киһини күлүөм этэ. Билигин кэннигин эргийэн көрөҕүн. Мин тугу оҥордум - диэн.
      Онтон бэчээт туһунан - пока санаабаппын. Баҕар хаһан эмит уоскуйар саҕана.

      0
      • Хомустан
        28 ноября 2013
         

        .

        Сайыҥҥы көтөрдөр үөрдүһэн -
        Соҕуруу көттүлэр субуһан.
        Саһарбыт сэбирдэх санньыардык -
        Лабааттан тэлээрдэ арахсан .
        Тыатааҕы кыстыырдыы оҥостон -
        Арҕаҕар хаптайда-утуйда.
        Сөкүгэ саҕынньах кэтээри –
        Сытынна бороҥуй табысхаан.
        Биллэрдик кылгаата күн уота -
        Сылааспыт күрэннэ соҕуруу .
        Сүөһүлэр маҥыраан-айаатаан -
        Хотоҥҥо хотоһон киирдилэр.
        Силлиэрэ-иһиирдэ хотуттан -
        Сайынын сынньамыт буркуммут.
        Эбэлэр тымныйан-налыйан -
        Тараччы тоҥнулар мууһунан.
        Нырыылаах уолаттар эбэҕэ –
        Балыгы үүрэллэр муҥхаҕа.
        Кыһыммыт кэлбитэ түргэнин -
        Кыс хаарбыт түспүтэ өлгөмүн.
        Оҕуспут тыынара кытаатан -
        Мас тостор тымныыта түһүөҕэ.
        Сотору Саҥа Дьыл кэлиэҕэ -
        Олохпор биир сылы эбиэҕэ.
        Сырайбар сурааһын эбиллиэ -
        Чанчыкпар баттаҕым маҥхайыа.
        Онтон дьэ сандаара-сыдьаайан -
        Саас кэлиэ биһиэхэ эргийэн.
        Сүрэхҕим үөрүүннэн туолуоҕа -
        Күүс буолан киириэҕэ сүһүөхпэр.
        Хаар ууллан харалдьык тахсыыта-
        Ньургуһун тыллыаҕа кырдалга.
        Оччоҕо халлааны кырсынан -
        Хаһыытаан аһыаҕа үөр куба.
        Күөллэрбит муустара устаннар -
        Күөнэхпит тахсыаҕа налыыга.
        Хонууга сибэкки арааһа -
        Күн уотун батыһа үүнүөҕэ.
        Сайыммыт эргийэн кэлиитэ -
        Сир аайы ыһыахпыт ыһыаҕы.
        Хотуурдаах-кыраабыл ыламмыт -
        Алааска хотоһо хаамыахпыт.
        Ойуурга тиит-хатыҥ анныгар -
        Үүнүөҕэ сир аһа өлгөмнүк.
        Хаһыҥнар сарсыарда түһэннэр -
        Күһүммүт эргиллэн кэлиэҕэ.
        Эмиэ дьэ халлааны кырсынан -
        Төттөрү ааһыаҕа үөр куба.

        0
  • лана
    18 января 2014
     

    хомустаанна

    наҺаа үчүгэй хоһооннор, киһи өссө да ааҕа олоруох курдук

    0
    • Музыкант
      18 января 2014
       

      Хомустан хантан сыдьа5ын?

      Хоһоонноргор ырыа суруллуон сөп эбит. "Киэһээҥҥи күөл устун" сөбулээтим.

      0
      • Хомустан
        19 января 2014
         

        Лана, Музыкант махтал буолуохтун! Ырыа - диэ!

        Билбэтим. Музыкант киһи эн билээ эрдэҕиҥ. Сорох бу сиргэ сатаабатым аҕыйах, олортон бастакыннан музыка быһыылаах. Кыра эрдэххэ кулгаахпар "кырдьаҕас" үктээбит быһыылаах. Бэйэм ыраахпыын-ыраахпын.

        0
        • лето
          23 января 2014
           

          Хомустаану

          Вам сколько лет и где работаете

          0
          • Хомустан
            23 января 2014
             

            Лето дорообо! Саас баһаам. Манна "Дойдум форумугар аҕыс киэһэ" диэн топ баар. Онно барыта баар.

            Этэҥҥэ буол!

            0
            • .
              23 января 2014
               

              Хампа?

              0
              • Хомустан
                20 ноября 2014
                 

                .

                ххх
                Аттыбынан билбэт даамам -
                Духуу сытын арылытан,
                Ааста оргууй сэгэйэн -
                Кыталыктыы кынтайан.

                Кэрэ дьикти мөссүөнэ –
                Мөһүүрэлиир дьүһүнэ,
                Миигин тутан ааста дии –
                Мөҕүл гынна сүрэҕим.

                Обуйуктуур уостара –
                Хара хааһа, хараҕа,
                Хамсаан ылла кыратык –
                Харбаан ааста дууһабын.

                Эдэр кыыстыы сэгэйэн –
                Чэпчэкитик үктэнэн,
                Аттыбынан билбэт даамам
                Ааста харбаан дууһабын.

                0
                • 777
                  20 ноября 2014
                   

                  олох ылларан олорон аахтым

                  Буппутугер хомойдум, ессе хантан булан аагыахха себуй?

                  0
  • Хомустан
    20 ноября 2014
     

    Барҕа махтал буолуохтун!

    Манна: "Дойдум форумугар аҕыс киэһэ" - диэн аҕыс топ баар.
    Эбэтэр:
    Кэпсээннэрим хоһооннорум ссылкалара.

    Баанчыктаах кыыс http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2553985 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778386 Кэпсээннэр
    Зал иһин толорор музыка http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2651318 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778394 Кэпсээннэр
    Мин мантан сэриигэ барбытым http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2375732 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778409 Кэпсээннэр
    Аанчык Түһүлгэҕэ сотуллубут быһыылаах, булбатым.
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778426 Кэпсээннэр
    Зина http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2651353 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778434 Кэпсээннэр
    Сахам кыыһа барахсан http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2888366 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778434 Кэпсээннэр
    Эн миигин умнумаар http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2431744 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778451 Кэпсээннэр
    Ахтылҕан http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2431744 Түһүлгэ
    http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2778457 Кэпсээннэр
    Хоһооннор http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=2779746 Кэпсээннэр

    Барытын биирдэ ааҕыан баҕалаахтарга бу тиһигин угабын.

    “Кэпсээннэргэ”: http://forum.ykt.ru/viewtopic.jsp?f=154&id=1923439
    “Дьоһун саас түһүлгэҕэ”: http://forums.ykt.ru/viewtopic.jsp?id=3049722&f=298

    “Кэпсээннэргэ” баара утары суруллуу. Онон хайдах суруллубутунан, комменнардыын сылдьар.
    Онтон “Дьоһун саас түһүлгэ” форумҥа баар кэлиҥҥи эрэ комменнар, хоһооннордоох, хаартыскалардаах.

    0
    • 777
      20 ноября 2014
       

      махтал

      0
  • Хомустан
    27 мая 2015
     

    Ахтылҕаннаан харахтарым
    Аара суолга көрүстүлэр,
    Үөһээ аллараа көрүөлээн
    Үөрэттилэр быһыылаах.

    Ахтылҕаннаах харахтарым
    Оргууй сырдаан кэллилэр,
    Чыпчылыһа мичилиһэ
    Чаҕылыһан кэллилэр.

    Ахтылҕаннаах харахтар
    Үөрэн көтөн бардылар,
    Сымнаҕастык сылаастык
    Имэрийэ көрдүлэр.

    Ахтылҕаннаах харахтарым
    Уоттаах кыымы ыһыахтаан
    Аттыбынан аастылар,
    Аймаатылар дууһабын.
    *Хомустан*

    0
  • Хомустан
    27 мая 2015
     

    Умнубут эбиппин эйигин -
    Эн сыккын, амтамҥын, сылааскын,
    Эн кэрэ мөссүөҥҥүн, мичээргин,
    Эн күлэр саҥаҕын, куоласкын.

    Өр кэмҥэ киэһэтин чуумпуга
    Бу баардыы эргиллэн кэлэрэ -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, сылааһыҥ,
    Мөссүөнүҥ, мичээриҥ, күлэриҥ...

    Кэлиҥҥи кэмнэргэ боруоран
    Өйбүттэн суураллан мэлийбит,
    Ыҥыран, ааттаһан көрдүм да
    Эргийэн кэлбэттии тимирбит.

    Умнубут эбиппин эйигин -
    Сыл-хонук буурҕата буруйан,
    Ханна эрэ тумулга хаалбыттар -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ...
    *Хомустан*

    ***
    Соһуччу барыта эргийдэ -
    Дууһабын долгутта, ытатта,
    Эмискэ күөрэйдэ бу баардыы -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ!

    Букатын сүппэтэх, саспатах,
    Өйбүттэн суураллан бүппэтэх,
    Үөрүүннэн уоттаата сүрэхпин -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ!

    Бу баардыы иһиллэн кэллилэр -
    Эн күлүүҥ, эн дьикти куолаһыҥ,
    Хос аана оргууйдук сэгэйэн
    Көһүннэ эн кэрэ сэбэрэҥ!
    *Хомустан*

    0
  • Хомустан
    27 мая 2015
     

    Умнубут эбиппин эйигин -
    Эн сыккын, амтамҥын, сылааскын,
    Эн кэрэ мөссүөҥҥүн, мичээргин,
    Эн күлэр саҥаҕын, куоласкын.

    Өр кэмҥэ киэһэтин чуумпуга
    Бу баардыы эргиллэн кэлэрэ -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, сылааһыҥ,
    Мөссүөнүҥ, мичээриҥ, күлэриҥ...

    Кэлиҥҥи кэмнэргэ боруоран
    Өйбүттэн суураллан мэлийбит,
    Ыҥыран, ааттаһан көрдүм да
    Эргийэн кэлбэттии тимирбит.

    Умнубут эбиппин эйигин -
    Сыл-хонук буурҕата буруйан,
    Ханна эрэ тумулга хаалбыттар -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ...
    *Хомустан*

    0
  • Хомустан
    27 мая 2015
     

    Соһуччу барыта эргийдэ -
    Дууһабын долгутта, ытатта,
    Эмискэ күөрэйдэ бу баардыы -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ!

    Букатын сүппэтэх, саспатах,
    Өйбүттэн суураллан бүппэтэх,
    Үөрүүннэн уоттаата сүрэхпин -
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ!

    Бу баардыы иһиллэн кэллилэр -
    Эн күлүүҥ, эн дьикти куолаһыҥ,
    Хос аана оргууйдук сэгэйэн
    Көһүннэ эн кэрэ сэбэрэҥ!
    *Хомустан*

    0
  • Хомустан
    18 сентября 2015
     

    ***
    Сэгэрим саҥатын иһиттим
    Элбэх сыл кэнниттэн бу бүгүн,
    Унньуктаах кэм уутун нөҥүөлээн
    Эн күлүүҥ бу баардыы чугдаарда!

    Саҥабын истэҥҥин үөрбүккүн
    Сэрэйдим доҕоччуок, сэрэйдим,
    Оо эдэр даҕаны этибит,
    Эрэнсэр даҕаны буоларбыт!

    Ахтыбыт даҕаны эбиппин
    Эн күлэр саҥаҕын, мичээргин,
    Суохтаабыт даҕаны эбиппин
    Эн хара хараҕыҥ чаҕылын!

    Эргийбэт ол кэмнэр биһиэхэ
    Саҥалыы саҕалаан көрүөҕү,
    Биирдэ эмит ахтыбыт кэмнэрбэр
    Көҥүллээ - иһиллиэм күлэргин...

    Хомустан

    ***
    Айылҕа тыынарын иһиллии
    Алааспар сытабын, үүтээммэр,
    Сир ийэм оргууйдук, наҕыллык
    Суугунаан иҥиэттэн ылаттыыр.

    Сороҕор чуумпуну уйгурдан
    Хайаахтыыр саҥата иһиллэр,
    Эбэтэр тыал түһэн иһиирэн
    Хатыҥым суугунун илгиэлиир.

    Ардыгар ыксаабыт айанньыт
    Көлөтүн кымньыылаан мөҥүрүүр,
    Быыһыгар үөр сылгы атыыра
    Кистиирэ иһиллэр чуумпуга.

    Ханна эрэ, арҕаалыы быһыылаах
    Ыт үрэн моргуйар уордаахтык,
    Ол кэннэ алааһым ньимийэн
    Уу чуумпу сатыылыыр, иһийэр.

    Хомустан

    ***
    Эйигин таптаабат эбиппин,
    Эйигин суохтаабат буолбуппун,
    Эн кэрэ мөссүөнүҥ үөрдүбэт,
    Эн сытыҥ сүрэхпин иирдибэт.

    Хайа эрэ тумулга хаалбыттар,
    Хараҥа муннукка саспыттар,
    Эйиэхэ тардыһар санаалар,
    Эйигин ымсыырар ымыылар.

    Сүрэхпэр сүүрэлиир сүүрээннэр
    Сүүрүктүү устубат буолбуттар,
    Ханыыга халаатыыр харахтар
    Хайҕаабат-арбаабат буолбуттар.

    Эйигин таптаабат эбиппин
    Эрдэттэн этэбин баалаама,
    Эрэйи көрбөккө эн биһи
    Эргиллэн икки аҥыы суолланыах!

    Хомустан


    ***
    Эмиэ дьэ эргийдэ күһүммүт
    Ардахтаан, хаһыҥнаан, тымныйан,
    Эмиэ дьэ чараҥым суугуна
    Санньыардык тэлээрдэ, оргууйдук.

    Билэбин ол кэннэ кэлиэҕин
    Кыһыммыт силлиэрэн-иһиирэн,
    Хаарынан бүрүллүө алааһым,
    Хара тыам хайҕаллаах тииттэрэ.

    Унньуктаах уһун түүн бүрүүкээн
    Күн уота биллэрдик кылгыаҕа,
    Кутуйах хаамыыта хардыылаан
    Оргууйдук күн уһуо сааһыары.

    ***
    Барыта ааһыаҕа, бүтүөҕэ,
    Санаарҕаан санааҕын аймаама,
    Олохпут айанныыр, дьүккүйэр,
    Өссө да үөрүүбүт үксүөҕэ

    Үтүмэн үөрүүлэр иннигэр
    Үгүстэр доҕоччуок, саарбах суох,
    Ааспыты, бүппүтү аһыйан
    Айманан туһа суох, билэбин.

    Олоҕу саҥаттан сыаналаа,
    Кэмсинии кэп тылын киэр илгэн,
    Оччоҕо барыта эргийиэ
    Эрэлиҥ, тапталыҥ, итэҕэл.

    Хомустан

    ***
    Туох иһин эйигин таптыырбын
    Мин бэйэм даҕаны билбэппин,
    Билэбин эйигин таптыырбын
    Атынын толкуйдуу барбаппын.

    Аһары дьоннортон чорбойор
    Дьүһүнүҥ кылбайан көстүбэт,
    Ол эрэн сүүһүнэн куолартан
    Эйигин талыаҕым өрүүтүн.

    Билбэппин сүрэҕим туох иһин
    Талбытын таптаары доҕоччуок,
    Билэбин эйигин таптыырбын
    Тоҕотун тоокколуу сатаама.

    Хомустан

    ***
    Уоскуйан санааҕын сааһылан,
    Биир тэҥник күрдьүмэ сылаалаах,
    Тохтооҥҥун толкуйда толорун,
    Ол кэннэ кыралаан дьүккүйээр.

    Бэйэлээх Мин диэҥҥин күөмчүлээ,
    Мэһэйдиэ саҥаттан көрүүнү,
    Оччоҕо көстүөҕэ дьэҥкирдик
    Сөбө дуу, сөтөгөй дуу эбитин.

    Эбэтэр этиэҕэ ол санаа,
    Эн сөпкүн сыыспаккын сэргиэҕэ,
    Уоскуйан санааҕын сааһылан,
    Уоскулаҥ төннүөҕэ итэҕэй!

    Хомустан

    ***
    Ыраатта, бырастыы гыммытым,
    Ыраатта,
    Ол кэмтэн ыраатта даҕаны,
    Ыраатта.

    Бастакы кэмнэргэ муммутум
    Туох диэхпин билбэтим даҕаны,
    Ардыгар буруйдуу саныырым
    Кэнниттэн төттөрү хайгыырым.

    Эйиэхэ анааммын ол кэмҥэ,
    Итэҕэй билигин даҕаны,
    Кэп тылы санаабат да этим,
    Төттөрү бэйэбин мөҕөрүм.

    Ол онно бырастыы гыммытым
    Таптыырым бэрдиттэн буоллаҕа,
    Тапталтан биир хаамыы дииллэрэ
    Таптаабат дьон айбыт эбиттэр.

    Хомустан

    ***
    Алааһым туманы бүрүнэн
    Көрүстэ бүгүҥҥү сарсыарда,
    Үүт туман быыһыттан өҥөйөн
    Үрдэлтэн одуулуур аар хатыҥ.

    Кээһиилээх отторум боруоран
    Тумарык быыһыттан көстөллөр,
    Ардыгар олоччу сүтэллэр
    Тумаҥҥа киирэннэр саһаллар.

    Ханна эрэ тумаҥҥа хааттарбыт
    Сүөһүлэр маҥыраан ылаллар,
    Арҕаалыы кэриигэ кистииллэр
    Күөх окко көччүйэр сылгылар.

    Эбэбэр соҕуруу тумуска
    Тэргэнэ тилиргиир биир сааһыт,
    Айаным суолугар бирилиир
    Эрдэһит айанньыт көлөтө.

    Кэрэтиэн сарсыарда эрдэлээн
    Сиик устун хонууга дьаарбайар,
    Салгына ырааһын баҕаһын,
    Сарыала кэрэтин, сылааһын!

    Хомустан


    ***
    Саҕахха күн тахсан күөрэйдэ,
    Сыһыыбар түспүт сиик кылбайда,
    Чараҥым күн көрөн киэркэйдэ,
    Эбэбэр тыал түһэн долгуйда.

    Сарсыарда түүн бүтэн төнүннэ,
    Күөрэгэй күөх дуолга күөрэйдэ,
    Отууга дьон туран хаамыста,
    Олохпут биир күнэ дьүккүйдэ!

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    20 ноября 2019
     

    ***
    Эн бүгүн атынҥын букатын
    Сырайдыын, туттардыын, саҥалыын,
    Мин эмиэ сүүрүккэ суураллан
    Уруккум буолбатах, билэбин.

    Умнубут чугастыы кэмнэрбит
    Ардыгар эргиллэр санаабар,
    Эйиэхэ даҕаны, биирдэ эмит,
    Быгыалаан эрдэҕэ быыс булан.

    Төһө да кэм аастар, ырааттар,
    Олохпут атылыы суолланнар,
    Баар этэ буолбат дуо хаардаахха
    Суолларбыт кэккэлии тыргыйта?

    Таптаһар даҕаны этибит,
    Күммүтүн таһаарсар буоларбыт,
    Сатаатар хараххын хамнатан
    Билиниий ол былыт саппытын!

    Эбэтэр тус бэйэм түһээбит –
    Түүлбүттэн кэпсээтим дуу – хайдах?,
    Халтаһаҥ ибирдээн хараҕыҥ
    Хамсаата, эн биллиҥ, мин көрдүм!

    Эн бүгүн атынҥын букатын,
    Мин эмиэ уруккум буолбатах,
    Ол эрэн эн биллиҥ, билинниҥ
    Уруккуҥ курдуктуу мичээрдиҥ!

    Хомустан

    ***
    Баччаанҥа диэритин эн ханна
    Миигиттэн саһанҥын сырыттыҥ,
    Эйигин көрдүүрбүн таайбакка
    Нус-бааччы олоҕу олордуҥ?

    Эйигин түүл гынан түһүүрүм,
    Дьүһүнҥүн ойуулаан көрөрүм,
    Куолаһыҥ ардыгар бу баардыы
    Сипсийэн кэлэрэ куйаартан.

    Соҕотох Эйигин көрдөөммүн
    Сир-сиргэ сиэлэрим сиик кэһэн,
    Дьылҕа-хаан суолбутун тиксэриэн
    Билэрим да буоллар - хойутуон!

    Дьэ хомнуо дьылҕабыт ырбайда
    Толору тиистэрин килэтэн,
    Суолбутун көннөрөн, муннукка,
    Утары тиксэрдэ! Оо дьикти!

    Көрөөтүн мин биллим Эйигин,
    Сэгэрбин Эйигин көрдүүрбүн,
    Эйигин, соҕотох Эйигин
    Оҥорон, ойуулаан көрөрбүн.

    Эн эмиэ хараҕыҥ уоттанан
    Көстүбүт сүтүктүү тутуннуҥ,
    Утары мичийдиҥ мичээрдээн
    Унньуктаах түүллэрбэр көстөрдүү.

    Уһуннук кэрийдим дьон быыһын
    Эйигин, соҕотох Эйигин, булаары,
    Син булуом баар эбит буолбат дуо?
    Оо, аны саһыма - булумньум!

    Хомустан

    ***
    Өссө хонууй хоноһом
    Күлэр-үөрэр күһүнүм,
    Сылаас-сылаас тыынҥынан
    Илгий үөрдэ-көтүтэ!

    Уһуу түһүүй сылаас күһүн
    Көмнөх кыымын ыһыахтаан,
    Күннээх күннэ бэлэхтээн
    Күлэ-үөрэ мичийий!

    Силбигирэн-сиигирэн
    Кэлиэ эбээт курус кэм,
    Хоно түһүүй хоноһом
    Сылаас тыыннаах күһүнүм!

    Онтон тымта кыыһырбыт
    Кыһын кэлиэ кыстыырдыы,
    Ыксаабакка ыалдьыттаа
    Көмүс күһүн хоноһом!

    Хомустан

    ***
    Эн миэхэ куугунуур куйаарга
    Тырымныыр соҕотох сулускун,
    Сарсыарда саҕахха сандаарар
    Санаабын сырдатар сарыалгын.

    Эн миэхэ алааһым дуолугар
    Көччүйэр күөрэгэй чыычааххын,
    Айаным аартыгар айхаллыыр
    Суугунуур суугуннаах хатыҥҥын.

    Эн миэхэ баҕабын толорор
    Бараммат байҕалым баалаҕын,
    Уотунан кытыаста күлүмнүүр
    Кулуһун ыһыллар кыымаҕын.

    Эн миэхэ тамахпын ханнарар
    Чороонноох умайар утаххын,
    Дууһабын долгутар алыптаах
    Дьырылыы дуорайар хомускун.

    Эн миэхэ тиэргэммэр көрсүһэр
    Оһуордаах-мандардаах сэргэҕин,
    Хаахынаан арыллан көрсүһэр
    Халҕаным боруога буолаҕын.

    Эн миэхэ буккуурдаах үйэбэр
    Тирэнэр тутаһам буораҕын,
    Олохпор охтубат оҥкулум
    Сир ийэм кырыһын тууһаҕын.

    Эн миэхэ санаабын үллэстэн
    Сэлэһэр сэһэним кутаҕын,
    Күннэтэ батыһар күлүктүү
    Арахпат, ааһыспат аргыскын.

    Хомустан

    ***
    Туруоруом сарсыарда эрдэлээн
    Күн тахсар сарыала кыыһыыта,
    Илиҥҥи саҕахтан саҕалаан
    Саһарҕа былыттан тэйиитэ.

    Киириэхпит кытылга сиик кэһэн
    Саҥа күн тахсарын одуулуу,
    Астына-дуоһуйа истиэхпит
    Алааспыт уһуктар сиккиэрин.

    Тииттэрбит төбөтүн сырдатан
    Күн тахсан күлүмнүү сыдьаайыа,
    Эбэҕэ умсаахтаан сөтүөлээт
    Алгыстаах айанҥа аттаныа.

    Сардаҥа кыымнара түһүүтэ
    Саҥа күн тойуга дьиэрэйиэ,
    Түүнҥү сиик сыһыыга сандааран
    Дьэрэкээн дьэргэлгэн дьиримниэ.

    Туруоруом сарсыарда эрдэлээн
    Күн тахсар сарыала кыыһыыта,
    Хайаан да уһуктаар биэбэкээм –
    Киириэхпит кытылга сиик кэһэн.

    Хомустан

    ***
    Билэбин, эн эмиэ билэҕин,
    Хайдахтаах кэрэҕин, нарынҥын,
    Ол эрэн, эн кэрэ дьүһүнүҥ -
    Дууһабын иирпэтин билбэккин.

    Билэбин, эрдэттэн билэрим,
    Эн-биһи суолларбыт тэйиэҕин,
    Атырдьах салаатын курдуктуу
    Аасыһан, арахсан барыаҕын.

    Билэбин, эрэнэ саныыбын,
    Эн таптал дьиҥнээҕин билиэххин,
    Күн тахсар сарыалар сыламнаан
    Үйэлээх тапталгын таайыаххын.

    Билэбин, мэлдьитин билэрим,
    Олоххо тардыһыыҥ күүстээҕин,
    Хайаны, хапчааны уҥуордаан
    Дьол кыыһар кустугун кууһуоххун.

    Билэбин, билигин тахсыахпын,
    Төттөрү эргиллэн киирбэттии,
    Билэбин, эн кэлин өйдүөҕүҥ,
    Дьиҥ таптал кутаата атынын...

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    20 ноября 2019
     

    ***
    Кууһабын уотунан умайан
    Ахтыбыт, аймаммыт бэйэҕин,
    Көрөбүн эн үөрбүт күөллэргин
    Көмүскэҥ күлүмнүүр кутаатын.
    Ууруубун утаппыт бэйэккэм
    Минньигэс мичээрдээх уостаргын,
    Истэбин сүрэҕиҥ дьүккүөрүн
    Ыанньыйбыт түөстэргэр сыстаммын.
    Сыттыыбын санаабын сойуолуур
    Тапталга иҥсэрбит эн сыккын,
    Ыксаллык ыймахтыы иһэбин
    Итирдэр илбистээх имэҥҥин.

    Хомустан

    ***
    Күһүҥҥү санаалар уһуннар,
    Ыралаах ыллыктыы бүппэттэр,
    Айанныыр үөр хаастыы үгүстэр,
    Сыгынньах ойуурдуу бороҥнор.

    Күһүҥҥү санаалар санньыардар,
    Курулуур ардахтыы сииктээхтэр,
    Мууһурбут чалбахтыы муҥкуктар,
    Чыычааҕа суох чараҥныы чуҥкуктар.

    Күһүҥҥү санаалар тымныылар,
    Хаар хаһыҥ курдуктуу хаҕыстар,
    Буруйар буркуннуу бутуурдар,
    Тибиилээх алаастыы тоҥуйдар.

    Күһүҥҥү санаалар күргүөмнээн
    Хаар түһүөн иннинэ сойуолаан,
    Кэннэ суох тойугу туойаннар
    Кээнчэбин сытытан ааһаллар.

    Хомустан

    ***
    Айаннаан иһэбин суолбунан –
    Бэйэбэр аналлаах ыырбынан,
    Ыллыгым тыргылла-субуллан –
    Тайҕаны быыһынан сыыйыллар.

    Аартыкпар көрсөллөр аргыстар –
    Алтыһан аасыһар доҕоттор,
    Ардыгар ытыран хаалаллар –
    Адьырҕа бөрөлөр, ыарыылар.

    Үөрбүтүм-көппүтүм дууһабар –
    Ыллыкпын сырдатар суһумнар,
    Хомойуум, хоргутуум, хомолтом –
    Санаабын туһахтыыр доҕуурдар.

    Сүгэһэр, таһаҕас буолаллар –
    Санныбар ууллубут кыс хаардар,
    Эргиирбэр эрчими эбэллэр –
    Эрэлим, Тапталым, Итэҕэл.

    Айаннаан иһэбин суолбунан –
    Айыыһыт кэмнээбит ыырынан,
    Иннибэр талахтар, аабылар –
    Алаастар, эбэлэр, толооннор.

    Хомустан

    ***
    Биир тымныы күһүнҥү киэһэҕэ
    Ыллыкка утары көрсөммүт,
    Тулаайах дууһалар кыттыһан,
    Кулуһун оттоммут хоммуппут.

    Кутааҕа сыраллан, суулаһан
    Дууһабыт сылыйан ылбыта,
    Кылгастык да буоллар ол түүнҥэ
    Тымырбыт тэбиэлии күүрбүтэ.

    Сарсыарда икки аҥыы хайыһан
    Ыырбытын тэлинэн барбыппыт,
    Иккиэммит билэрбит ол кэмҥэ
    Кутаабыт сөҕүөхтээх дьылҕатын.

    Ардыгар саныыбын ол түүнү,
    Кыттыгас кутаабыт сыламын,
    Төлөннөөх уот таптал тырымын,
    Дууһабыт сууласпыт сылааһын...

    Хомустан

    ***
    Хоһоонньут буолбатах бэйэбин
    Билэбин, итэҕэй мөккүөр суох,
    Көннөрү көнньүөрбүт кэмнэрбэр
    Тыллары сааһылаан оонньуубун.

    Ардыгар хабаҕы тэспиттии
    Таҥыллар ол тыллар саастара,
    Үксүгэр дьүөрэтин булбакка
    Хаалаллар, ыһыллан сүтэллэр.

    Иэйиилэр киирэннэр кэйиэлээн,
    Кэккэлии тиһиллэр кэмнэрэ
    Кэмчитин билэбин, ол да иһин
    Бэйэбин бэйээппин дэммэппин.

    Олоҕум, уһуллуум уран тыл
    Тиэргэнэ буолбатах, тэйиччи,
    Ол иһин дьадьаҥы тыллаахпын,
    Ол да иһин тутахтар хоһуйуум.

    Бэйээппин дэммэппин бэйэбин
    Билэбин хоһуйуум хобдоҕун,
    Көннөрү, ардыгар, санаабын
    Сааһылыы сатыыбын сурукка.

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    21 ноября 2019
     

    ***
    Эн бартыҥ - хомолто аргыстаах
    Хоргутуу хойоҕун хостоонҥун,
    Көмүскэҥ уулара таммалыы,
    Халҕаны хайыта быраҕан.

    Эн бартыҥ - букатын хомунан
    Ааттаһар тыллары атыллаан,
    Эйэлээх олохпут кутаатын
    Элгээниҥ уутунан умуоран.

    Эн бартыҥ - эргиллэн кэлбэттии
    Эрэйдээх эргииргэ эриллэн,
    Киэһээнҥи туманы кэһэнҥин,
    Кыараабыт санааҕар сирдэтэн.

    Эн бартыҥ - мин хаалтым;
    Бороҥуй балаҕан иһигэр,
    Буруйдаах хоолдьукпун хоҥкутан
    Эн ааккын ыҥыра, ааттаһа...

    Хомустан

    ***
    Айгыстар эн ааккар, үөрүүлээх түгэнҥэр,
    Дьонноргун мунньанҥын долгуйар киэһэҕэр,
    Дьоро күн тосхойон дьоллонор кытылгар
    Дьоһуннук оҥостон, дьол эрэ баҕаран
    Аал уоппун оттоммун, ас биэрэн айахтаан,
    Сиэр сылгы сиэлинэн кэҥсик сыт таһааран,
    Сүһүөхтээх бэйэккэм тобуктаан тураммын,
    Хоолдьукпун хоҥкутан хомуһун хомунан,
    Эрчимнээх эҕэрдэ эттэҕим буолуохтун,
    Айхаллаах алҕыспын ыыттаҕым буолуохтун!
    Бастатан баҕарыым эйиэхэ дьол-соргу,
    Дьиэҥ иһэ куруутун үөрүүннэн үлүннүн,
    Сандалыҥ эргиирэ соргулаах буолуохтун,
    Муҥхалыыр элээниҥ эдэрэ элбээтин,
    Баай-талым олоҕуҥ барҕара баалланнын,
    Хороҕор муостааҕыҥ хотоно хаҥаатын,
    Сыспайдыыр сиэллээҕиҥ сыһыыны толордун,
    Дьон-сэргэ эйигин дьоһуннук ааттаатын,
    Куруутун киэн тутта, дуоһуйа кэпсээтин!
    Дьаҥ-дьааһах эргииргин аастын дуу кэрииннэн!
    Иҥсэ тыл, дьон хобо хоммотун, иҥпэтин!
    Этэрим дьэ бүттэ, эҕэрдэм аччаата,
    Мэлдьитин эн суолгун сырдатан биэрдиннэр -
    Итэҕэлиҥ, Эрэлиҥ, Тапталыҥ!

    Хомустан

    ***
    Оо, дойдуом!
    Халыҥ да хаарынан тибиллэн,
    Кырыаннан, мууһунан сууланан,
    Хамсаабат курдуктуу хаттанан,
    Иһийэн, иһиллии сытаҕын...
    Оо, хаһан?
    Кырыаҕын кылбаччы тэбээнҥин
    Суорҕанҥын хастыыгын ньуургуттан,
    Муустарыҥ көмүөлэ долгуйан
    Өрүтэ тыыллаҥныы тыынаҕын?
    Ама даа!
    Уһаатар, сылаттар, самнардар -
    Түгэҕэ, бүтэһик уһуга баар ини,
    Чопчулар чурулуу чугдааран -
    Саҥа кэм салаллыа турдаҕа!
    Оччоҕо!
    Тутаһам - көҕөрө чэлгийиэ,
    Салгыным - мутукча сыттаныа,
    Утуйбут - уһуктан уһуутуо,
    Саҥабыт - сатара чугдаарыа!
    Эрэнэбин!
    Эркин курдук эрэллээхпин :
    Санаабыт соргулаах суолланыа - диэн,
    Саргыбыт сырдыкка салаллыа - диэн,
    Олохпут тулхалдьыйбат торумнаныа - диэн!

    Хомустан

    ***
    Доҕоччуок барыахха барааттыы
    Уулусса устунан хотоһон,
    Бааллардаах байҕалга балкыһан
    Биир тэҥҥэ хаамсыахха долгуһан!

    Доҕоччуок барыахха барааттыы
    Үлэһит үөрүүлээх күнүгэр,
    Дирбийэр-дарбыйар барабаан
    Хоҥунна холуонна хардыылаан!

    Доҕоччуок барыахха барааттыы
    Тымныыттан чаҕыйан турбакка,
    Саарыккын ыларгын умнумаар -
    Мин былаах оҕото ылыаҕым!

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    23 ноября 2019
     

    ***
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Саас кэлэн хаар намтаан эрдэҕэ,
    Чараҥым хатыҥа уһуктан
    Тыал хоту далбаатыы дайдаҕа,
    Арыыга, аартыкка, баай тииккэ
    Хара суор сымыыттыы сыттаҕа,
    Хаһыыга үөр туллук мунньустан
    Туртаҥныы-тэлээрэ көттөҕө,
    Айанньыт табысхаан чараҥмар
    Сылайан сынньанан аастаҕа,
    Моҕотой барахсан уһуктан
    Кэриини кэрийиэ турдаҕа,
    Тиэргэҥҥэ доҕорум куртуйах
    Чөл хаарга хонуктаан аастаҕа,
    Кыстаабыт кутуйах тоҥокко
    Уйдаран мэниктии сүүрдэҕэ,
    Үүтээним сарайын чопчута
    Сир диэки субулла үүннэҕэ,
    Эбэҕэ Баһылай куйуурдаан
    Ойбону буккуйан эрдэҕэ,
    Сотору халлааны кырыйан
    Хаас үөрэ ааһыаҕа айманан,
    Ол кэмҥэ алааспар киирдэрбиэн
    Саас сытын ыймахтыы тыыннарбыан!

    Хомустан

    ***
    Эдэр сэнэх эрдэхпинэ,
    Сиһим этэ ситиитэ,
    Буутум этэ буһуута,
    Мэник тыаллыын сырсар кэммэр,
    Уохтаах утах доҕордоохпор,
    Ускул-тэскил олохтоохпор
    Кэлэн ааспыт кэриилэрбэр,
    Алҕаан ааспыт аартыктарбар,
    Сылдьан ааспыт сыһыыларбар,
    Эрдэн ааспыт эбэлэрбэр,
    Тиксэн ааспыт кытылларбар,
    Тохтоон ааспыт тумулларбар,
    Чаайдаан ааспыт чараҥнарбар,
    Ойон ааспыт оллурдарбар,
    Орох тэппит ыллактарбар
    Таптаан ааспыт талахтарым,
    Туойсан ааспыт туллуктарым,
    Ыллаан ааспыт ымыыларым,
    Симээн ааспыт сибэккилэрим,
    Охсон ааспыт дьүөккэлэрим,
    Хаардаан ааспыт чөҥөчөктөрүм,
    Саҕан ааспыт кутааларым,
    Сыллаан ааспыт сэгэрдэрим,
    Уураан ааспыт уостарым,
    Өрөн ааспыт суһуохтарым,
    Кууһан ааспыт куоларым,
    Хонон ааспыт хотуйдарым,
    Дьэдьэн сыттаах дьүөгэлэрим
    Саатар биирдэ, биирдэ эмит
    Санаа-оноо кууһуута,
    Чуумпу уугут көтүүтэ,
    Көрбүт харах буолуута
    Ааспыт кэми анаарар
    Сүрэх өйдүүн мөккүөрэр,
    Алҕаһаанҥыт да буоллун,
    Хоруотаанҥыт буолбакка,
    Иһирэхтик, истиҥник
    Санаан ылар инигит?

    Миэхэ киирэн тахсаҕыт
    Сылаас санаа буоланҥыт,
    Ааспыт кэмим тыалларыныын,
    Ааммын сэмээр сэгэтэн...

    Хомустан

    ***
    Утуйбут улусхан санаабын
    Эн аатыҥ эргиллэн уйгурта,
    Ханна эрэ дууһабар кыламныыр
    Кыым баарын саҥаттаан күөртээтэ.

    Эн ааккын астынар кэмнэрим
    Бааллара, итэҕэй бааллара,
    Эн сытыҥ, амтаныҥ, мичээриҥ
    Ол сахха долгутар да этэ.

    Барыта бүппүтэ, барбыта,
    Кутаабыт умуллан сөхпүтэ,
    Эн аатыҥ уоспуттан түспүтэ,
    Мөссүөнүҥ көстүбэт буолбута.

    Ол кэмтэн сөҕүрбүт кутаабын
    Эн аатыҥ саҥалыы күөдьүттэ,
    Дууһабар төнүннэ, эргийдэ
    Эрэлим, Тапталым, Эн сытыҥ!

    Хомустан

    ***
    Ыҥырсар-угуйсар кэмнэгэр,
    Ымсыырсар-ыаллаһар ыырдаргар,
    Баҕарсар баламат байҕалгар -
    Куруутун аттыгар баар буолуом.

    Үөрүүлээх-көтүүлээх күннэргэр,
    Дьол аанын арыйар аартыккар
    Тыаһа суох аттыгар тураммын -
    Үллэстиэм үтүмэн үөрүүгүн.

    Хомолто курустук кууһуута,
    Дууһаҕын хаар саба тибиитэ,
    Көмүскэҥ уулара көйүүтэ -
    Доҕоруом баар буолуом аттыгар.

    Итииннэн илгийэр кулуһун,
    Санааҕын көньүөрдэр саһарҕа,
    Сылайан тайанар киил сарын -
    Буолуоҕум аттыгар буоламмын.

    Ол эрэн...

    Угуйсар кэмнэриҥ уостуута,
    Ымсыырсар ыырдарыҥ оһуута,
    Баламат байҕалыҥ уолуута -
    Баранан суох буолуом аттыгар...

    Хомустан

    ***
    Кэтэһэн түннүккэ турдаҕыҥ
    Аартыгы одуулаан эрдэҕиҥ,
    Сэмээрдик хараҕыҥ уулара
    Иэдэскэр мөлбөйө сүүрдэҕэ.

    Санааҕар долгуйа күүтэргин
    Ийэкээм - сүрэҕим сэрэйэр,
    Хайаан да эргиллиэм ахтаммын
    Ханнык да харгыһы хардыылаан.

    Билбэппин ол хаһан буолуоҕун
    Хайа дьыл кэмигэр туолуоҕун,
    Билэбин мин суолум эргийэн
    Хайаан да өтөхпөр тиэрдиэҕин.

    Баранан бүтүөҕэ барар сир
    Эргиллэр дьоро күн үүнүөҕэ,
    Арҕаанҥы аартыгы кэстэрэн
    Алааспар тиийиэҕим сиэллэрэн

    Кэтэһэн түннүккэ турдаҕыҥ
    Аартыгы одуулаан эрдэҕиҥ,
    Тиэргэнҥэр аллаах ат тохтуурун
    Санааҕар иһиллээн эрдэҕиҥ.

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    23 ноября 2019
     

    ***
    Санаабар эргиллэн көрөбүн
    Оҕо саас эргийбэт кэмнэрин,
    Оччоҕо ыраахтаан-ыраахтан
    Саҥаттаан төннөллөр ол кэмнэр.

    Эргиллэн уһуннук одуулаан
    Олоотоон көрөбүн ол кэми,
    Оччоҕо оргууйдук тырымнаан
    Төннөллөр оҕо саас күннэрэ.

    Бииртэн биир чугаһаан кэлэллэр
    Чуоккайдык харахпар көстөллөр,
    Чыпчыҥнаат умуллан сүтэллэр
    Хаар типпит тумулун кэтэҕэр...

    Хомустан

    ***
    Алааһым киэһэрэн, чуумпуран
    Үүт туман суорҕанҥа сууланна,
    Хатыҥнаах чараҥым иһийэн
    Суугунун сэмээрдик тараанна.

    Көлүччэм үрдүнэн туолбут ый
    Оргууйдук мөлбөйө уһунна,
    Күлүгэ долгунҥа бигэнэн
    Дьиримнии-мичиҥнии тыргыйда.

    Ходуһам тумана тарҕанан
    Сиик буолан хонууга сытынна,
    Сэмэйдик сэрэнэн үктэнэн
    Үрүҥ түүн сатыылыы нөрүйдэ.

    Алааһым утуйда, чуумпурда
    Үүт туман суорҕанҥа сууланан,
    Ханна эрэ, отууга, ыт үрдэ
    Уонна эмиэ чуҥкунуу иһийдэ.

    Хомустан

    ***
    Сайдам сахам дьоно барахсаттаар!
    Истэҕиэт - саас дьыбардаах сарсыарда сатарыыр саҥатын,
    Тымтар тымныы оҕуһун алаастартан, тыалартан
    Хотугу байҕалга үүрэн, үүрбэлээн сайдыырын?

    Көрөҕүөт кыырай мэҥэ халлаантан,
    Саас сайаҕас, сайдам бэриэччиттэрэ
    Кыракый, кылбаа маҥан туллуктар
    Кыраһа кырыатын кылбачыта тэбииллэрин?

    Икки таныыларгытын тардырҕатан
    Ирэн сымнаабычча, сылыйбычча буолбут
    Сааскы көй, ииримтийбит салгыны
    Итириэххитигэр дылы иҥсэлээхтик ыймахтаатыгыат?

    Сахам дьоно барахсаттаар!
    Кулгааххытыгар - алаастарга сайдыыр саҥа дьыбарга сатарыыра иһиллэр буолбаат!
    Хараххытыгар - туллуктар халлаан кырыатын тэбээн кылапаччытан эрэллэрэ көстөр буолбаат!
    Таныыгытыгар - сылаас сааскы көй салгын сайа охсон, илгийэн эрэрэ биллэр буолбаат!

    Сайдам сахам дьоно барахсаттаар!
    Уһуктуҥ! Истиҥ! Көрүҥ!
    Сааскы ирбит, ииримтийбит салгыны икки таныыларгытынан тардырҕата тыыныҥ!
    Үөрүү-көтүү үксээтэ, өрөгөй-талаан үрдээтэ!
    Доом!

    Хомустан

    ***
    "Пока не наступит завтра, ты не поймёшь, как хорошо было сегодня"

    Сарсынҥы күн үүнүөр диэритин
    Эн өйгөр охсуллуо биллибэт,
    Бүгүнҥү күн хайдахтаах үтүөтүн,
    Барыта сылааһын, сырдыгын!

    Эһиилги бил баһын ыстыам диэн
    Этимэ салгыны хамсатан,
    Бүгүнҥү күн үтүөтүн эн санаа,
    Күннээҕи үөрүүгүн сыаналаа!

    Хас күнү саҥаттан айхаллаа,
    Хас биирдии күлүмэр сөтүөлээ,
    Оччоҕо сарсынҥы күн тупсуо
    Хайаан да күннэнэн күндээриэ!

    Хомустан

    ***
    Олоҕум айанын суолугар
    Араас сир уутуттан испитим,
    Араас сир салгынын тыыммытым,
    Араас сир буоругар хаампытым.

    Ол эрэн..

    Хайа да сир уутуттан ордорон
    Мин иһиэм эн уугун астына,
    Хайа да сир мүөттээх салгына
    Эн курдук толорбот мин түөспүн!

    Хайа да таас хайа, киэҥ байҕал,
    Хайа да туундара, тропик,
    Хайа да килэйэр таас куорат
    Угуйбат, ымсыырпат эн курдук!

    Эн эрэ уугуттан истэрбин,
    Эн эрэ салгынҥын тыыннарбын,
    Эн эрэ хонуугар хаамтарбын
    Дуоһуйар, дьоллонор эбиппин!

    Хаһан да, ханна да буолларбын
    Хайаан да саныыбын сылаастык,
    Куруутун эргиллиэм ахтаммын
    Айхаллыыр Арыылаах алааһым!

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    24 ноября 2019
     

    ***
    Көлүччэм уутугар ый түһэн
    Мөһүүрэ суол кутан дьэргэппит,
    Кытылтан-кытылга диэритин
    Долгуйар көбүөрү тэлгээбит.

    Диримниир-мичиҥниир суолунан
    Уҥуоргу хатыҥнар хаамсаллар,
    Ардыгар үөр сылгы буоланнар
    Туманҥа туртаҥныы сырсаллар.

    Тыаллаахха лабаалар далбаатаан
    Дэйбиирдээх далбардар курдуктар,
    Чуумпуга – халадаай таҥастаах
    Кыргыттар буоланнар усталлар.

    Көлүччэм уутугар ый түһэн
    Дьэргэлгэн ыһыаҕын оонньообут,
    Уҥуоргу хатыҥнар дьиримнээн
    Дьуохардьыт дьоннордуу хамсыыллар.

    Хомустан

    ***
    Таптал күлүм кутаатыгар
    Күлүмүрдүү умайыам,
    Кэннэ кээнчэ да буоллун
    Көмөр буолан да көтүүм.

    Тимирдэрбин тимириим
    Таптал харах күөлүгэр,
    Санаа-инээ гыммакка
    Түһүөм уулаах ойбонҥо.

    Көтүөм куйаар тапталга
    Куустараммын, кууһаммын,
    Туймаарыйа таалалыам
    Таптал сыттаах былыкка.

    Кэннибиттэн үөхтүннэр
    Кэп санаалаах дууһалар,
    Таптал тырым имэҥэ
    Илэ ииртин ис куппун!

    Хомустан

    ***
    Сууххайдык субуһан аастылар
    Ааспыт сыл күннэрэ, түүннэрэ,
    Барыта биир сүүрүк буоланнар
    Айаннаан хааллылар кэннибэр.

    Сааһырдах аайытын сыл-хонук
    Сырыыта сыыдамын эбитин,
    Түннүгү туораабыт чыычаахтыы
    Көппүтэ көхтөөҕүн баҕаһын.

    Бэҕэһээ тохсунньу курдуга,
    Харыйа симэнэн үөрэрэ,
    Онтубут ахсынньы эргэрбит
    Кырдьаҕас саҥаттаан эргийбит.

    Этэҥҥэ буоллахха хонуктар
    Хоодуоттук хаамтыннар даҕаны,
    Хата дьэ бакаалы тыаһатан
    Көрсүөҕүҥ үөрүүннэн кэлбити!

    Хомустан

    ***
    Сиргэ чиҥник тирэниҥ –
    Чаҕыйымаҥ, чугуйумаҥ,
    Чачайымаҥ, толлумаҥ,
    Саллан умса көрүмэҥ!

    Сиргэ чиҥник тирэниҥ –
    Силлиэ-буурҕа сиҥнэрбэт,
    Эмэҕирбэт, иҥнэйбэт
    Сүүнэ тииттии сананыҥ!

    Сиргэ чиҥник тирэниҥ –
    Силис тардыҥ, чэчирээҥ,
    Сылайбыкка-сынтайбыкка
    Сыыргыт үрдээн биэрбэтин!

    Сиргэ чиҥник тирэниҥ –
    Сытыы өргөс супту сүүрбэт,
    Иэҕиллибэт, элэйбэт
    Саха буолан сандаарыҥ!

    Хомустан

    ***
    Эйиэхэ дьол булан бэлэхтиэм
    Ханнатын билбэппин да буоллар,
    Булгуччу буламмын бэлэхтиэм
    Эн этиий дьоллоро хайдаҕый?

    Баҕардар оол көстөр маҕаһыын
    Атыылыыр буолаарай ол дьолу,
    Эбэтэр таҥара былыттан
    Түҥэтэр тэрилэ буолуо дуо?

    Хайа да моһолу туорааммын
    Халлаанҥа хатаастыам хайаннан,
    Хапчаанҥа даҕаны хорҕойдун
    Хайаан да булардыы кыһаллыам.

    Хайдаҕын, ханнатын билбэппин
    Ол эрэн көрдүөҕүм, эн эрэн,
    Дьоллорун булгуччу булуоҕум
    Бэлэхтээн үөрдүөҕүм, эн кэтэс!

    Хомустан

    ***
    Ыҥыраар эн миигин бэйэҕэр,
    Ыҥыраар доҕоччуок, ыҥыраар,
    Ыҥыраар бэйэҕин уҥуордаан,
    Ыҥыраар дьон сиитин туорааҥҥын.

    Ыҥыраар сарсыарда эрдэлээн
    Күн уота түннүккэр тэйиитэ,
    Ыҥыраар киэһэтин күн киирэн
    Таһырдьа хараҥа хаамыыта.

    Ыҥыраар хомойбут кэмнэргэр
    Ыар санаа ыгыта кууһуута,
    Ыҥыраар дууһаҕын ытыктыы
    Тыал түһэн ытыйан барыыта.

    Ыҥыраар үөрүүгүн үллэстэ
    Дьоро кэм тосхойор кэмигэр,
    Ыҥыраар көннөрү да күҥҥэ
    Оһоххор чаанньыгыҥ тэбиитэ.

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    25 ноября 2019
     

    ***
    Эргийиэх вальстаан доҕоччуок
    Эдэр саас кэмнэрин санаһа,
    Эйээрэр музыка тыаһыгар
    Эн-биһи иккиэбит бу залга.

    Хаҥаскын санныбар тайанаар,
    Уҥаҕын ытыспар уларыс,
    Оргууйдук хаҥастан саҕалаан
    Эргийиэх эдэр саас вальсыгар.

    Эргэрбэт музыка тыаһыгар
    Эргийиэх куустуһан вальска,
    Эдэр саас ханнаҕын доҕоччуок
    Эрчимнэ эбиһиий эргииргэ.

    Зал иһин эргийэ эргийиэх
    Музыка сыыйыллар тыаһыгар,
    Эдэр саас эргийиэ биһиэхэ,
    Эргийсиэ, вальстаан элээриэ!

    Хомустан

    ***
    Сыл-хонук сүүрээнэ түргэниэн
    Үрэхтии сүүрүгэ дохсунуон,
    Тумустан тумуска охсуллан
    Айана ааһара алыһыан!

    Харгыска хааттаран турбакка
    Хаамара хардыыта холуһуон,
    Сылааны билбэккэ субуллан
    Сырыыта сыыдамын эбитиэн!

    Дьоллонор соргулаах кэмнэрбин
    Тохтотон, уһатан биэрдэрбиэн,
    Айманар-алдьанар күннэрбин
    Сууххайдык аһардан истэрбиэн!

    Сыл-хонук сүүрээнэ түргэниэн
    Сүүрүктээх үрэхтии дохсунуон,
    Сылааны билбэккэ субуллан
    Сырыыта сыыдамын эбитиэн!

    Хомустан

    ***
    Уулуом уоттаах уоскуттан
    Таптал кыыймыт кымыһын,
    Итириэҕим уохтаах имэҥ
    Кутуллубут чороонуттан.

    Ууруом, уулуом, ууллуом,
    Умайыам - ол утахтан!
    Баҕар буоллун! Буоллун ээ!
    Кутууй – уохтаах кымыскын!

    Хомустан

    ***
    Ахтылҕан кууһума эн миигин,
    Сүрэхпин аалыма игииннэн,
    Түүн түүлбэр тууйума дууһабын,
    Күнүһүн санаабын иирдимэ!

    Санаабын атыҥҥа көһөрөн
    Сүрэхпин сынньата сатыыбын,
    Кииримэ, иирдимэ, аймаама,
    Түүн түүлбэр ыгыта тутума!

    Ахтылҕан эн миигин сордоомо,
    Син төннүөм баар эбээт дойдубар,
    Санаабын сойуолаан – бүт эрэ,
    Эргиллиэм, хайаан да эргиллиэм!

    Хомустан

    ***
    Дорообо Иркутскай куоратым –
    Эдэрбэр тэпсибит бульваарым,
    Дорообо долгуйар Ангара –
    Оһуохай оонньообут залибым!

    Дорообо Урицкай уулусса –
    Элбэхтик тэпсибит аартыгым,
    Дорообо аатырар ТКаабыт –
    Подвалга остуоллаах пивбарбыт!

    Дорообо – Баргузин барахсан,
    Художка – эйиэхэ эҕэрдэ,
    Айхаллан – Бастакы Сэбиэскэй,
    Маркска – махталым улахан!

    Дорообо эдэр саас куората –
    Элбэх сыл кэннитэн эҕэрдэ,
    Дорҕоонноох дорообо буолуохтун –
    Долгуйар долгуннаах Ангара!

    Хомустан

    ***
    Хараҥа халлааным киэлитин
    Таас уота суугунуу сандаардар,
    Сэттэ араас өҥүнэн сардырҕаан
    Сөҕүмэр суһума дьиримниир.

    Күөх, кыһыл, араҕас уотунан
    Араастаан субулла сыыйыллар,
    Ардыгар биир сиргэ буруйан
    Эриллэ, эргийэ тыргыллар.

    Дьүкээгир кутаата кытыастан
    Дьүкээбил сээдьэни үҥкүүлүүр,
    Суһума таһырҕыы дьиримнээн
    Таас кыыма саҕылла сардыргыыр.

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    27 ноября 2019
     

    ***
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Кыһыным эргийэн кэллэҕэ,
    Сайынҥы көтөрдөр күрээннэр
    Алааһым иһийэн турдаҕа.
    Ходуһам, чараҥым, тиит арыым
    Хаарынан бүрүллэн сыттаҕа,
    Долгуйар долгуннаах эбэбэр
    Муус туран килэччи күллэҕэ.
    Сылгылар үөрдэрэ хаһыылаан
    Кытылы эргийэ хаамтаҕа,
    Кутуйах хороонун кэрийэн
    Саһылым сыбдыйан аастаҕа.
    Доҕорум куртуйах тиэргэммэр
    Дьүөгэтин кытары хонноҕо,
    Сайынын сыбыытыыр моҕотой
    Утуйан сылдьыбат буоллаҕа.
    Хара суор алааһым үрдүнэн
    Алакыы хаһыытыы көттөҕө,
    Талахпын кэбийэ чараҥмар
    Табысхаан ороҕун тэптэҕэ.
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Кыһыным эргийэн кэллэҕэ,
    Ходуһам, чараҥым, тиит арыым
    Кыһынҥы киэргэлин кэттэҕэ!

    Хомустан

    ***
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Ходуһам көҕөрөн эрдэҕэ,
    Хонуубар сибэкки арааһа
    Дьэрэкээн ойуутун ыстаҕа.
    Сарсыарда эрдэлээн, тумантан
    Күн тахсан эбэҕэ сууннаҕа,
    Сардаҥа сиик устун ойуолаан
    Дьэргэлгэн кустугун сүүртэҕэ.
    Чараҥым хатыҥа симэнэн
    Долгуйа далбаатыыр буоллаҕа,
    Мутукча сытынан дыргыйан
    Арыы тыам суугуна ситтэҕэ.
    Сыһыыга далбарай ырыата
    Үөһэттэн дьырылыы көттөҕө,
    Сибэкки аайытын лыах мустан
    Дайбаҥныы дайдаҕа тыаллаахха.
    Эмиэ дьэ сэмэнтээл айаатаан
    Алааспын доргутан эрдэҕэ,
    Өтөххө, күлүккэ үөр сылгы
    Дэйбиирэ далбаатыы турдаҕа.
    Киэһэтин күөл ньуурун оймолоон
    Күн киирэн сарыала састаҕа,
    Туманы бүрүнэн үрүҥ түүн
    Сыһыыбар сатыылыы хаамтаҕа.
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Сайыным барахсан кэллэҕэ,
    Алааһым уһуктан, киэркэйэн
    Оо тупсан даҕаны турдаҕа!

    Хомустан

    ***
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Сайыным ортолоон эрдэҕэ,
    Ходуһа устунан хотоһон
    Хотуурдаах хоһууннук хаамтаҕа.
    Ойуурга, тиит тыаҕа, кэриигэ
    Сир аһа үүннэҕэ, ситтэҕэ,
    Эбэҕэ быччыкы үөрдүһэн
    Күөл ньуурун долгутан аастаҕа.
    Көлүччэм уутугар көҕөн кус
    Ыччата кынакка турдаҕа,
    Табысхаан оҕото улаатан
    Кэнчээри кэбийэ киирдэҕэ.
    Киэһээҥҥи бороҥуй халлаанҥа
    Түлүрбэх тэйбэҥнии көттөҕө,
    Күн эмиэ сааскылыы санньыйан
    Эбэҕэ сөтүөлээт састаҕа.
    Сотору хаһыҥнар түһэннэр
    Хатыҥым саһархай өҥнөнүө,
    Киэһээнҥи чуумпуну аймааннар
    Кусчуттар саалара сөтөллүө.
    Эбэбэр, Арыылаах алааспар
    Сайыным ортолоон эрдэҕэ,
    Ол дьоннуун хотоһо хаамтарбын
    Салгынын толору тыыннарбын!

    Хомустан

    ***
    Туох сонун доҕоччуок, туох сонун
    Кэпсээриий кыратык миэхэҕэ,
    Баҕардар элбэхтик да буоллун
    Эн кэпсээ, мин истиэм чуумпуран.

    Халлааным урсунан туолбут ый
    Туманы быыһынан сандаарар,
    Эн кэпсээ, туохта эмит сэһэргээ
    Аахпытыҥ да буоллун, мин истиэм.

    Баҕардар баҕаҕын да буоллун,
    Эбэтэр ааспыттан кыратык,
    Бу ыйдаах нуһараҥ киэһэҕэ
    Сэһэргээ доҕоччуок, туохта эмит.

    Хомустан

    0
  • Хомустан
    28 ноября 2019
     

    ***
    Дойдубут устунан хотоһон
    Хоҥунна хотторбот холуонна,
    Кыайыыны аҕалбыт буойуттар
    Тыыннаахтыын өлбүттүүн бу бааллар.

    Өлбүттэр, тыыннаахтар кэккэлээн,
    Чиҥ-чиҥник дьиппиэрдик хардыылаан,
    Мөлүйүөн эрээккэ холбоһон
    Биир тэҥҥэ үктээннэр ааһаллар.

    Ааһаллар эдэркээн буойуннар
    Эргиллэн кэлбэтэх эрэллэр,
    Ааһаллар кыайыылаах эргийбит
    Астыйбыт баттахтаах саллааттар.

    Биир өрүс сүүрүгэ буоланнар
    Ааһаллар хотторбот хоһууннар,
    Ээй доҕоор эн эмиэ холбоһууй
    Кыайыыга махтанар хаамыыга!

    Хомустан

    ***
    Туох иһин эйигин таптыырбын
    Мин бэйэм даҕаны билбэппин,
    Билэбин эйигин таптыырбын
    Атынын толкуйдуу барбаппын.

    Аһары дьоннортон чорбойор
    Дьүһүнүҥ кылбайан көстүбэт,
    Ол эрэн сүүһүнэн куолартан
    Эйигин талыаҕым өрүүтүн.

    Билбэппин сүрэҕим туох иһин
    Талбытын таптаары доҕоччуок,
    Билэбин эйигин таптыырбын
    Тоҕотун тоокколуу сатаама.

    Хомустан

    ***
    Оо, дойдуом!
    Халыҥ да хаарынан тибиллэн,
    Кырыаннан, мууһунан сууланан,
    Хамсаабат курдуктуу хаттанан,
    Иһийэн, иһиллии сытаҕын...
    Оо, хаһан?
    Кырыаҕын кылбаччы тэбээнҥин
    Суорҕанҥын хастыыгын ньуургуттан,
    Муустарыҥ көмүөлэ долгуйан
    Өрүтэ тыыллаҥныы тыынаҕын?
    Ама даа!
    Уһаатар, сылаттар, самнардар -
    Түгэҕэ, бүтэһик уһуга баар ини,
    Чопчулар чурулуу чугдааран -
    Саҥа кэм салаллыа турдаҕа!
    Оччоҕо!
    Тутаһам - көҕөрө чэлгийиэ,
    Салгыным - мутукча сыттаныа,
    Утуйбут - уһуктан уһуутуо,
    Саҥабыт - сатара чугдаарыа!
    Эрэнэбин!
    Эркин курдук эрэллээхпин :
    Санаабыт соргулаах суолланыа - диэн,
    Саргыбыт сырдыкка салаллыа - диэн,
    Олохпут тулхалдьыйбат торумнаныа - диэн!

    Хомустан

    0
Обратная связь